Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth' Debate

İbrahim Kurnaz

doi:10.25287/ohuiibf.1762441

EN TR

Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth' Debate

Öz

This article begins with the assumption that the long-standing theoretical debates within the newly century-old discipline of International Relations, which have been unfolding on an epistemological level, require an ontological reassessment. While the positivism-postpositivism debate particularly the one that emerged during the fourth debate, has provided significant benefits to the discipline through methodological pluralism and normative expansions, it has failed to present a unified paradigm on fundamental ontological issues such as the agent-structure relationship, causality and the nature of reality. In this context, the aim of this study is to reveal the discipline’s structural ontological shortcomings based on Roy Bhaskar’s theory of critical realism and to discuss whether this theory can provide theoretical groundwork for a new paradigmatic expansion that can be characterized as the “fifth debate”. The article is based on theoretical analyses conducted using a qualitative method and at a metatheoretical level. Focusing on Bhaskar’s depth ontology, critical naturalism, the transformative social action model and his understanding of causality, the contributions of critical realism to the discipline of International Relations are evaluated. The study finds that critical realism is both a strong candidate to be regarded as an alternative theory within the context of the fifth debate and a source of an ontological paradigm that informs disciplinary transformation.

Anahtar Kelimeler

Critical Realism, Ontological Turn, Fifth Debate

Teşekkür

Sürecin her aşamasında göstereceğiniz ilgi ve emeğe şimdiden minnettarım. Saygılarımla...

Uluslararası İlişkilerde Ontolojik Dönüşüm: Beşinci Tartışmaya Doğru Eleştirel Realizmin Yükselişi

Öz

Bu makale, asrını henüz deviren Uluslararası İlişkiler disiplininde uzun süredir epistemolojik düzlemde seyreden kuramsal tartışmaların ontolojik bir açılımla yeniden değerlendirilmesi gerektiği varsayımından hareket etmektedir. Özellikle dördüncü tartışma boyunca ortaya çıkan pozitivizm-postpozitivizm tartışması metodolojik çoğulluk ve normatif açılımlar yoluyla disipline önemli faydalar sağlamış olsa da, yapı-aktör ilişkisi, nedensellik ve gerçekliğin doğası gibi temel ontolojik meselelerde bütünlüklü bir paradigma ortaya koyamamıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Roy Bhaskar’ın eleştirel gerçekçilik kuramı zemininde disiplinin yapısal ontolojik yetersizliklerini ortaya koymak ve bu kuramın, “beşinci tartışma” olarak nitelendirilebilecek yeni bir paradigmatik açılım için kuramsal bir zemin sunup sunamayacağını tartışmaktır. Makale nitel bir yöntemle ve metateorik düzeyde yürütülen kuramsal analizlere dayanmaktadır. Bhaskar’ın derinlik ontolojisi, dönüşümsel toplumsal eylem modeli ve nedensellik anlayışı merkeze alınarak, eleştirel gerçekçiliğin Uluslararası İlişkiler disiplinine yapabileceği katkılar değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulgusu, eleştirel gerçekçiliğin hem beşinci tartışma bağlamında alternatif bir teori olarak değerlendirilmeye namzet olduğunu hem de disipliner dönüşüme yön veren ontolojik bir paradigma önerisi sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eleştirel Gerçekçilik, Ontolojik Dönüşüm, Beşinci Tartışma

Kaynakça

Al-Amoudi, I. (2007). Redrawing Foucault’s social ontology. Organization, 14(4), 543-563. https://doi.org/10.1177/1350508407078052
Allison, H. E. (2004). Kant’s transcendental idealism: an interpretation and defense. Yale University Press.
Andrews, N. (2013). Beyond the ivory tower: a case for praxeological deconstructionism as a third way in IR theorising. Third World Quarterly, 34(1), 59-76. https://doi.org/10.1080/01436597.2012.755011
Archer, M. S. (1995). Realist social theory: the morphogenetic approach. Cambridge University Press.
Archer, M., Bhaskar, R., Collier, A., Lawson, T., & Norrie, A. (1998). Critical realism: essential readings. Routledge.
Ashley, R. (1984). The poverty of neorealism. International Organization, 38(2), 225-286. doi:10.1017/S0020818300026709
Avcı, Y. (2026). Uluslararası ilişkilerin 100 yıl krizi: Carr, Bull ve ontolojik açmazlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 522-559.
Avcı, Y., Arslantaş, E. (2025). Pozitivizm ve post-pozitivizm kıskacında uluslararası ilişkiler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 38, 156-183.
Avcı, Y., & Morçiçek, H. (2024). Uluslararası ilişkilerde yapı-yapan tartışması ve eleştirel gerçekçilik. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (54), 102-122.
Bhaskar, R. (1975). A realist theory of science. New York: Routledge.

Bhaskar, R. (1997). On the Ontological Status of Ideas. Journal for the Theory of Social Behaviour, 27 (3), 139-147. https://doi.org/10.1111/1468-5914.00031
Bhaskar, R. (1998). The possibility of naturalism. London: Routledge.
Bhaskar, R. (1999). Roy bhaskar ınterviewed norris. The Philosophers Magazine, http://www.criticalrealism.com/archive/rbhaskar_rbi.html
Bhaskar, R. (2009). Scientific realism and human emancipation. New York: Routledge.
Bostanoğlu, B. (2008). Türkiye-ABD ilişkilerinin politikası. Ankara: İmge Kitabevi.
Bull, H. (1966). International theory: the case for a classical approach. World Politics, 18(3), 361-377. https://doi.org/10.2307/2009761
Collier, A. (1994). Critical realism: an introduction to Roy Bhaskar’s philosophy. London: Verso.
Cox, R. (1981). Social forces, states and world orders. Millennium, 10(2), 126-155. https://doi.org/10.1177/0305829881010002050
Danermark, B., Ekström, M., Jakobsen, L., & Karlsson, J. C. (2002). Explaining society: critical realism in the social sciences. London: Routledge.
Farasoo, A. (2024). The question of epistemic fallacy in practical research: the case of IR. Journal of Critical Realism, 23(2), 121-143. https://doi.org/10.1080/14767430.2024.2311999
Foucault, M. (1991). Discipline and punish. London: Penguin Books
Gardner, S. (1999). Kant and the critique of pure reason. London: Routledge.
George, J. (1994). Discourses of global politics: a critical (re)introduction to international relations. Boulder: Lynne Rienner Publishers.
Hollis, M., & Smith, S. (1990). Explaining and understanding international relations. Oxford: Clarendon Press.
Humphreys, A. R. C. (2018). Realism, empiricism and causal inquiry in international relations: what is at stake? European Journal of International Relations, 25(2), 562-587. https://doi.org/10.1177/1354066118759179
Jackson, P. T., & Sørensen, G. (2013). Introduction to international relations: theories and approaches. Oxford University Press.
Jackson, P. T. (2011). The conduct of ınquiry in international relations: philosophy of science and its implications for the study of world politics. New York: Routledge.
Jackson, P.T., & Nexon, D. H. (1999). Relations before states: substance, process and the study of world politics. European Journal of International Relations, 5(3), 291-332. DOI: 10.1177/1354066199005003002
Joseph, J. (2007). Philosophy in international relations: a scientific realist approach. Millennium, 35(2), 345-359. https://doi.org/10.1177/03058298070350021401
Karaman, A. S., & Yiğittepe, L. (2022). Kopenhag Okulu’nun toplumsal güvenlik kuramı çerçevesinde Türkiye’deki pandemi sürecinin değerlendirilmesi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(1), 30-40. https://doi.org/10.30976/susead.1090554
Karkour, H., & Rösch, F. (2024). Toward IR’s “fifth debate”: racial justice and the national ınterest in classical realism. International Studies Review, 26(2), 1-20. https://doi.org/10.1093/isr/viae030
Kavalski, E. (2007). The fifth debate and the emergence of complex international relations theory: notes on the application of complexity theory to the study of international life. Cambridge Review of International Affairs, 20(3), 435-454. DOI: 10.1080/09557570701574154
Koivisto, M. (2010). State theory in international relations: why realism matters. In J. Joseph & C. Wight (Eds.), Scientific Realism and International Relations. (pp. 69-87). London: Palgrave Macmillan.
Kurki, M. (2008). Causation in international relations: reclaiming causal analysis. Cambridge: Cambridge University Press.
Kurki, M., & Wight, C. (2010). International relations and social science. In T. Dunne, M. Kurki & S. Smith (Eds.), International relations theories: discipline and diversity (pp. 14-35). Oxford University Press.
Lake, D. A. (2013). Theory is dead, long live theory: The end of the great debates and the rise of eclecticism in international relations. European Journal of International Relations, 19(3), 567-587. https://doi.org/10.1177/1354066113494330
Moravcsik, A. (1997). Taking preferences seriously: A liberal theory of international politics. International Organization, 51(4), 513-553. doi:10.1162/002081897550447
Patomäki, H. (2002). After international relations: critical realism and the (re)construction of world politics. New York: Routledge.
Patomäki, H., & Wight, C. (2000). After postpositivism? The promises of critical realism. International Studies Quarterly, 44(2), 213-237. http://www.jstor.org/stable/3013996.
Pietrzak, P. (2024). The sixth great debate in international relations theory revolves around clarity: ontology in statu nascendi as a cutting-edge tool for conflict management. In P. Pietrzak (Eds.), Dealing with regional conflicts of global importance (pp. 1-27). Hershey, PA: IGI Global Scientific Publishing.
Reus-Smit, C. (2013). Beyond metatheory? European Journal of International Relations, 19(3), 589-608. https://doi.org/10.1177/1354066113495479
Rivas, J. (2010). Realism. For real this time. scientific realism is not a compromise between positivism and interpretivism. In J. Joseph & C. Wight (Eds.), Scientific realism and international relations (pp. 203-227). London: Palgrave Macmillan.
Said, E. W. (1978). Orientalism. New York: Vintage Books.
Sayer, A. (2000). Realism and social science. Sage Publications.
Schmidt, B. C. (1998). The political discourse of anarchy: a disciplinary history of international relations. State University of New York Press.
Scruton, R. (2001). Kant: a very short introduction. Oxford: Oxford University Press.
Smith, S. (1995). The self-images of a discipline: A genealogy of international relations theory. In K. Booth & S. Smith (Eds.), International relations theory today (pp. 1-37). Polity Press.
Smith, S. (1996). Positivism and beyond. In S. Smith, K. Booth & M. Zalewski (Eds.), International theory: positivism and beyond (pp. 11-44). Cambridge: Cambridge University Press.
Smith, S. (2011). Six wishes for a more relevant discipline of international relations. In R. Goodin (Eds.), The Oxford Handbook of Political Science https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199604456.013.0037
Türk, D. (2012). Eleştirel gerçekçilik üzerine. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(3), 189-217.
Ülman, B., Balta-Peker, E., & Ağcan, M. A. (2011). Uluslararası fikri, epistemolojik yanılgı ve eleştirel gerçekliğin imkânları. Uluslararası İlişkiler, 8(30), 15-41.
Unger, D. J. (2014). Science bound? transcending the fourth “great debate”. In international relations. E-International Relations. Retrieved from https://www.e-ir.info/2014/04/03/science-bound-transcending-the-fourth-great-debate-in-international-relations/
Waite, D. (2022). Critical realist perspectives on the urban growth system. Environment and planning A: Economy and Space, 54(6), 1219-1235. https://doi.org/10.1177/0308518X221102958
Waltz, K. N. (1979). Theory of international politics. Addison-Wesley Publishing Company.
Wæver, O. (1997). Figures of international thought. In I. B. Neumann & O. Wæver (Eds.), The future of International Relations (pp. 1-41). London: Routledge
Wendt, A. (1999). Social theory of international politics. Cambridge: Cambridge University Press.
Wight, C. (2006). Agents, structures and international relations: politics as ontology. Cambridge: Cambridge University Press.
Wight, C. (2007). A manifesto for scientific realism in IR: Assuming the can-opener won’t work. Millennium: Journal of International Studies, 35(2), 379-398. https://doi.org/10.1177/03058298070350021601
Yalvaç, F. (2010). Eleştirel gerçekçilik: uluslararası ilişkiler kuramında post-pozitivizm sonrası aşama. International Relations. 6(24), 3-31.
Zhang, T. (2023). Critical realism: a critical evaluation. Social Epistemology, 37(1), 15-29. https://doi.org/10.1080/02691728.2022.2080127
Zehfuss, M. (2002). Constructivism in international relations: The politics of reality. Cambridge: Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İbrahim Kurnaz ^*
0000-0001-7228-6536
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

10 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 21

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1762441

IZ

https://izlik.org/JA22XS74FR

APA

Kurnaz, İ. (2026). Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 1-18. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1762441

AMA

1.Kurnaz İ. Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate. ÖHÜİİBFD. 2026;(21):1-18. doi:10.25287/ohuiibf.1762441

Chicago

Kurnaz, İbrahim. 2026. “Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21: 1-18. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1762441.

EndNote

Kurnaz İ (01 Ağustos 2026) Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 1–18.

IEEE

[1]İ. Kurnaz, “Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate”, ÖHÜİİBFD, sy 21, ss. 1–18, Ağu. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1762441.

ISNAD

Kurnaz, İbrahim. “Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 21 (01 Ağustos 2026): 1-18. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1762441.

JAMA

1.Kurnaz İ. Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–18.

MLA

Kurnaz, İbrahim. “Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21, Ağustos 2026, ss. 1-18, doi:10.25287/ohuiibf.1762441.

Vancouver

1.İbrahim Kurnaz. Ontological Transformation in International Relations: The Rise of Critical Realism Towards the Fifth’ Debate. ÖHÜİİBFD. 01 Ağustos 2026;(21):1-18. doi:10.25287/ohuiibf.1762441

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI

YAYIN ETİĞİ

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate veya Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları takip eden yıldan sonrası için yayın sürecine dahil edilir.
Yazarlar, ikinci çalışmaları için çalışmalarının yayına kabul edilmesi durumunda bile takip eden yıl içerisinde yayımlanma talebinde bulunamazlar.
Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel Görev ve Sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu İle İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar İle İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler İle İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın Kurulu İle İlişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı İle İlişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari Kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar Çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.

Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır.
Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.