Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi

Sayı: 21 3 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi

Öz

Filistin-İsrail çatışmasındaki temel sorunlardan biri olan toprak paylaşımı meselesine yönelik çözüm arayışları, genellikle “barış için toprak” ilkesini temel almaktadır. Bu çerçevede, taraflar arasındaki toprak anlaşmazlığının çözümüne yönelik en fazla öne çıkan yaklaşım, Filistin ve İsrail’in kendi toprakları üzerinde bağımsız iki devlet olarak varlığını öngören iki devletli çözüm olmuştur. Ancak, Filistin-İsrail çatışmasının başlamasından yaklaşık seksen yıl sonra, iki devletli çözüme ulaşmak geçmişe kıyasla çok daha karmaşık ve çetin bir süreç hâline gelmiştir. Sorunun tarihi, dini ve etnik boyutlarının karmaşıklığı, her iki tarafın barışa yönelik algılarını zayıflatmış ve nihai statü konularındaki sahadaki gerçeklikler iki devletli çözüm konusunda görüş ayrılıklarını meydana getirmiştir. Bu çalışma, Web of Science veri tabanında Filistin-İsrail çatışmasının çözümünde öne çıkan iki devletli çözüme ilişkin akademik çalışmaları (n=44) sistematik literatür taraması metodolojisi çerçevesinde analiz ederek; (i) iki devletli çözüme yönelik yaklaşımların nasıl olduğunu, (ii) iki devletli çözümün önündeki engellerin hangi unsurlardan oluştuğunu ve (iii) iki devletli çözüm yerine sunulan alternatif çözüm önerilerinin neler olduğunu ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular; literatürdeki çalışmalarda iki devletli çözüme eleştirel yaklaşımların sayıca fazla olduğunu, uygulanmasının önündeki engellerin büyük ölçüde sahadaki değişen gerçekliklerden kaynaklandığını ve bunun sonucunda iki devletli çözüme alternatif önerilere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Filistin, İsrail, İki-devletli Çözüm, Sistematik Literatür Taraması

Kaynakça

  1. Akgül-Açıkmeşe, S. & Özel, S. (2024). EU Policy towards the Israel-Palestine Conflict: The Limitations of Mitigation Strategies, The International Spectator, 59:1, 59-78, DOI: 10.1080/03932729.2024.2309664.
  2. Aljamal, Y. M., Ladjal, T. & Nor, M. R. M. (2018). Palestine-Israel conflict: rationalism vs realism 1988-2017. Journal of Al-Tamaddun, 13:1, 37-44.
  3. Allegra, M. & Napolitano, P. (2011). Two states or not two states? Leadership and peace making in the Israeli-Palestinian conflict, Mediterranean Politics, 16:2, 261-278, DOI:10.1080/13629395.2011.583745.
  4. Amir, M. (2023). Unfastening Israel’s future from the occupation: Israeli plans for partial annexation of West Bank territory. Antipode, 55:5, 1496-1516.
  5. Arı, T. (2004). Geçmişten günümüze Orta Doğu: Siyaset, Savaş ve Diplomasi, İstanbul: Alfa Yayınları.
  6. Balfour Declaration, https://www.files.ethz.ch/isn/125415/8008_Balfour_Declaration.pdf.
  7. Barbosa, O., & Alves, C. (2011). A Systematic mapping study on software ecosystems. Proceedings of the workshop on software ecosystems. https://ceur-ws.org/Vol-746/IWSECO2011-2-BarbosaAlves.pdf (Erişim Tarihi: 27.02.2025).
  8. Bashir, B. (2016). The strengths and weaknesses of integrative solutions for the Israeli-Palestinian conflict. The Middle East Journal, 70:4, 560-578.
  9. Bayraktar, B. (2013). Oslo Barış Süreci, İsrail- Filistin barış görüşmeleri 1991-2000, İstanbul: Küre Yayınları.
  10. Behar, M. (2011). Unparallel Universes: Iran and Israel’s One-state Solution, Global Society, 25:3, 353-376, DOI: 10.1080/13600826.2011.577031.

Kaynak Göster

APA
Çalık Topuz, Z. (2026). Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 1-16. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1785479
AMA
1.Çalık Topuz Z. Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi. ÖHÜİİBFD. 2026;(21):1-16. doi:10.25287/ohuiibf.1785479
Chicago
Çalık Topuz, Zuhal. 2026. “Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21: 1-16. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1785479.
EndNote
Çalık Topuz Z (01 Ekim 2026) Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 1–16.
IEEE
[1]Z. Çalık Topuz, “Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi”, ÖHÜİİBFD, sy 21, ss. 1–16, Eki. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1785479.
ISNAD
Çalık Topuz, Zuhal. “Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 21 (01 Ekim 2026): 1-16. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1785479.
JAMA
1.Çalık Topuz Z. Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–16.
MLA
Çalık Topuz, Zuhal. “Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21, Ekim 2026, ss. 1-16, doi:10.25287/ohuiibf.1785479.
Vancouver
1.Zuhal Çalık Topuz. Filistin-İsrail Çatışmasında İki Devletli Çözüm Üzerine Sistematik Literatür İncelemesi. ÖHÜİİBFD. 01 Ekim 2026;(21):1-16. doi:10.25287/ohuiibf.1785479