Araştırma Makalesi

Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 18 Sayı: 4 27 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, tüketim pazarında her geçen gün daha fazla söz sahibi olan Z kuşağı bireylerin kolektivizm eğilimlerinin, yeşil satın alma niyeti üzerindeki etkisi ve bu etkide çevre yanlısı öz kimliğin aracı rolünün incelenmesidir. Ayrıca araştırma ile dijital bağımlılığın söz konusu ilişki ağındaki düzenleyicilik etkisi de incelenerek yeşil tüketim konusuna farklı bir bakış kazandırılması hedeflenmiştir. Araştırmada 251 katılımcıya kolayda örneklem yöntemiyle çevrimiçi anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SmartPLS ve Process Makro v4.2 aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, kolektivizmin, yeşil satın alma niyeti ve çevre yanlısı öz kimlik üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çevre yanlısı öz kimliğin, yeşil satın alma niyetini pozitif yönde etkilediği ve bu ilişki içerisinde aracı bir rol üstlendiği tespit edilmiştir. Ancak, çalışma kapsamında dijital bağımlılığın herhangi bir düzenleyici etkisi belirlenememiştir. Yeşil satın alma niyeti yoğun çalışılan bir alan olmakla beraber konunun dijital bağımlılık kapsamında ele alınması literatüre yeni bir katkı sağlamıştır. Ayrıca, zamanla değişebilen kolektivizm gibi kültürel değerlerin yeşil tüketim davranışı özelinde Z kuşağı perspektifinden incelenmesi özgün sonuçlara ulaşılmasına imkân tanımıştır.

Anahtar Kelimeler

Yeşil Satın Alma Niyeti, Kolektivizm, Çevre Yanlısı Öz Kimlik, Dijital Bağımlılık

Kaynakça

  1. Alçı Karadağ, Ş., Geçkil, T. ve Aksu, S. (2023). Çevreye Duyarlı Ürün Tüketim Davranışı Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik Güvenilirlik Çalışması. Gümüshane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (GUSBID), 14(2), 540–553.
  2. Aldaihani, F. M. F., Islam, M. A., Saatchi, S. G. ve Haque, M. A. (2024). Harnessing green purchase intention of generation Z consumers through green marketing strategies. Business Strategy & Development, 7(3). doi:10.1002/bsd2.419
  3. Andreia Leitão Augusto, M. (2023). Consumers’ Perception Of Accountability Toward The Climate Crisis. Universidade Nova de Lisboa.
  4. Ansari, S. (Shaz), Wijen, F. ve Gray, B. (2013). Constructing a Climate Change Logic: An Institutional Perspective on the “Tragedy of the Commons”. Organization Science, 24(4), 1014–1040. doi:10.1287/orsc.1120.0799
  5. Arslan, Ahmad, Haapanen, L., Hurmelinna-Laukkanen, P., Tarba, S. Y. ve Alon, I. (2021). Climate change, consumer lifestyles and legitimation strategies of sustainability-oriented firms. European Management Journal, 39(6), 720–730. doi:10.1016/j.emj.2021.03.005
  6. Arslan, Aysel. (2019). Üniversite Öğrencilerinin Dijital Bağımlılık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. International e-Journal of Educational Studies, 4(7), 27–41. doi:10.31458/iejes.600483
  7. Aslan, Ü. ve Öztürk, M. (2022). Türkiye Ve İtalya’daki Kadın Muhasebecilerin Sosyo-Kültürel Açıdan Karşılaştırılması. Muhasebe ve Denetime Bakış, 21(65).
  8. Aydın, H. (2022). FoMO, YOLO ve JOMO Sosyal Medya Hastalıklarının Tüketim Bağlamında Değerlendirilmesi Üzerine Literatür Taraması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (37), 19–34. doi:10.18092/ulikidince.1039467
  9. Balcı, Ş. ve Sarıtaş, H. (2023). Sosyal Kaygı Düzeyi ile Dijital Bağımlılık Arasındaki İlişkide Kullanım Süresinin Aracılık Rolü: Üniversite Gençliği Üzerine Bir İnceleme. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 1181–1199. doi:10.11616/asbi.1269668
  10. Bayram, S. Ş. ve Kızıltan, G. (2024). Adaptation of the Questionnaire on Food Sustainability Knowledge and Attitudes to Sustainable Eating into Turkish: A Validity and Reliability Study. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 9(3), 427–435. doi:10.5336/healthsci.2024-102620

Kaynak Göster

APA
Temiz, S. (2025). Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, 18(4), 1091-1117. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1811107
AMA
1.Temiz S. Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma. ÖHÜİİBFD. 2025;18(4):1091-1117. doi:10.25287/ohuiibf.1811107
Chicago
Temiz, Selman. 2025. “Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 18 (4): 1091-1117. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1811107.
EndNote
Temiz S (01 Ekim 2025) Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 18 4 1091–1117.
IEEE
[1]S. Temiz, “Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma”, ÖHÜİİBFD, c. 18, sy 4, ss. 1091–1117, Eki. 2025, doi: 10.25287/ohuiibf.1811107.
ISNAD
Temiz, Selman. “Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 18/4 (01 Ekim 2025): 1091-1117. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1811107.
JAMA
1.Temiz S. Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma. ÖHÜİİBFD. 2025;18:1091–1117.
MLA
Temiz, Selman. “Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, c. 18, sy 4, Ekim 2025, ss. 1091-17, doi:10.25287/ohuiibf.1811107.
Vancouver
1.Selman Temiz. Kolektivist Kültürde Z Kuşağının Yeşil Satın Alma Niyeti: Çevre Yanlısı Öz Kimlik ve Dijital Bağımlılığın Etkisi Üzerine Bir Araştırma. ÖHÜİİBFD. 01 Ekim 2025;18(4):1091-117. doi:10.25287/ohuiibf.1811107