Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi

Berk Yıldız

doi:10.25287/ohuiibf.1919038

TR EN

Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Avrupa havacılık pazarında faaliyet gösteren havayolu işletmelerinde finansal yapı ve operasyonel etkinliğin firma performansı üzerindeki etkilerini, varlık kârlılığı (VKO) ve özsermaye kârlılığı (ÖSK) çerçevesinde incelemektir. Havayolu sektörünün sermaye yoğun yapısı, yüksek sabit maliyetleri ve finansman bağımlılığı, kârlılığın belirleyicilerinin analizini gerekli kılmaktadır. Literatürde finansal yapı–performans ilişkisine dair bulguların farklılaştığı görülmekte olup, bu çalışma söz konusu ilişkiyi iki farklı performans göstergesi üzerinden ele alarak katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, 2010–2024 dönemini kapsayan ve Avrupa havacılık pazarında faaliyet gösteren büyük ölçekli havayolu işletmelerine ait dengeli panel veri seti kullanılmıştır. Analiz sürecinde panel veriye özgü değişen varyans, serisel korelasyon ve yatay kesit bağımlılığı problemleri tanı testleriyle incelenmiş; elde edilen bulgular doğrultusunda Hausman testi sonuçlarına göre VKO modeli için sabit etkiler, ÖSK modeli için ise rassal etkiler yaklaşımı benimsenmiştir. Ampirik bulgular, faiz yükü oranındaki (FYO) artışın VKO üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki yarattığını göstermektedir. Bu sonuç, finansman koşulları ve borç yönetiminin varlıkların kârlılığa dönüştürülmesinde belirleyici rol oynadığını ortaya koymaktadır. Diğer operasyonel göstergeler beklenen yönde bir ilişki sergilemekle birlikte istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamış, bu durum sektörde operasyonel yapıların benzeştiğine işaret etmiştir. ÖSK modeline ilişkin bulgular ise kaldıraç oranının özsermaye kârlılığı üzerinde negatif bir etki yarattığını göstermektedir. Genel olarak elde edilen sonuçlar, VKO ve ÖSK’nın firma performansının farklı boyutlarını yansıttığını ve bu göstergelerin performans analizlerinde tamamlayıcı ölçütler olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Finansal Peformans, Varlık Kârlılığı, Özsermaye Kârlılığı, Panel Veri Analizi, Havayolu Sektörü

Asset Utilization Efficiency and Capital Profitability in the Airlines Industry: A Panel Data Analysis

Öz

The purpose of this paper is to examine the effects of financial structure and operational efficiency on firm performance in airline companies operating in the European aviation market, within the framework of return on assets (ROA) and return on equity (ROE). The capital-intensive nature of the airline industry, its high fixed costs, and its dependence on external financing make it essential to analyze the determinants of profitability. The literature presents mixed findings regarding the relationship between financial structure and firm performance; therefore, this study aims to contribute by addressing this relationship through two different performance indicators. Accordingly, a balanced panel data set covering the period 2010–2024 and consisting of large-scale airline companies operating in the European aviation market is employed. During the analysis, panel data-specific issues such as heteroskedasticity, autocorrelation, and cross-sectional dependence are examined through diagnostic tests; based on the results, a fixed-effects model is adopted for the ROA model, while a random-effects approach is preferred for the ROE model in line with the Hausman test. The empirical findings indicate that the interest burden ratio has a positive and statistically significant effect on ROA. This result suggests that financing conditions and debt management play a decisive role in converting assets into profitability. Although other operational indicators exhibit the expected coefficient signs, they are not statistically significant, which may indicate a high degree of operational similarity within the sector. The results of the ROE model show that the leverage ratio has a negative effect on equity profitability. Overall, the findings reveal that ROA and ROE reflect different dimensions of firm performance and should be considered as complementary measures in performance analyses.

Anahtar Kelimeler

Financial Performance, Return on Assets, Return on Equity, Panel Data Analysis, Airline Industry

Kaynakça

Abdi, Y., Li, X., & Camara-Turull, X. (2020). Impact of sustainability on firm value and financial performance in the air transport industry. Sustainability, 12(23), 9957.
Alsulami, A. (2025). Liquidity, leverage, and financial performance in South Asian airline companies. Preprints. https://doi.org/10.20944/preprints202502.1160.v1
Altın, H. (2023). Financial competitiveness of companies operating in the air transportation sector in Borsa Istanbul. Journal of Research in Business, 8(2), 527–548. https://doi.org/10.54452/jrb.1325116
Arellano, M. (1987). Computing robust standard errors for within-groups estimators. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 49(4), 431–434. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.1987.mp49004006.x
Asatryan, R., & Březinová, O. (2014). Corporate social responsibility and financial performance in the airline industry in Central and Eastern Europe. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 62(4), 633–639. https://doi.org/10.11118/actaun201462040633
Barros, C. P., & Peypoch, N. (2009). An evaluation of European airlines’ operational performance. International Journal of Production Economics, 122(2), 525–533. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2009.04.016
Batrancea, I., Nichita, A., & Cocis, A. (2022). Corporate reputation and financial performance in the airline industry: A VIKOR-based analysis. Sustainability, 14(21), 13567. https://doi.org/10.3390/su142113567
Button, K. J. (2010). Transport economics (3rd ed.). Edward Elgar Publishing.
Carter, D. A., Rogers, D. A., & Simkins, B. J. (2006). Hedging and value in the U.S. airline industry. Journal of Applied Corporate Finance, 18(4), 21-33.
Dierikx, M. (2008). Clipping the Clouds: How Air Travel Changed the World. Praeger Publishers.

Doganis, R. (2010). Flying off course: Airline economics and marketing (4th ed.). Routledge.
Doganis, R. (2019). The Economics of European Airlines: Flying into the Future (4th ed.). Routledge.
Gillen, D., & Lall, A. (2004). Competitive advantage of low-cost carriers: Some implications for airports. Journal of Air Transport Management, 10(1), 41–50. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2003.10.009
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics (5th ed.). McGraw-Hill.
Hanlon, P. (2007). Global Airlines: Competition in a Transnational Industry (3rd ed.). Butterworth-Heinemann Hausman, J. A. (1978). Specification tests in econometrics. Econometrica, 46(6), 1251–1271. https://doi.org/10.2307/1913827
Katı, H. (2025). Financial performance analysis of BIST airline companies through ratio analysis: Evidence from the Covid-19 pandemic process. Journal of Aviation, 9(1), 100–108. https://doi.org/10.30518/jav.1575576
Kutner, M. H., Nachtsheim, C. J., Neter, J., & Li, W. (2005). Applied linear statistical models (5th ed.). McGraw-Hill. Li, M. Z. F., Oum, T. H., & Zhang, Y. (2004). The equity performance of types of airlines. Journal of Air Transport Management, 10(2), 143-153.
Makwana, S. (2025). A comprehensive analysis of financial performance in leading U.S. airline companies. Journal of Emerging Technologies and Innovative Research (JETIR), 12(5), 265–276
Perçin, S., & Aldalou, E. (2018). Financial performance evaluation of Turkish airline companies using integrated fuzzy AHP–fuzzy TOPSIS model. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (International Journal of Economic and Administrative Studies), 18, 583–598. https://doi.org/10.18092/ulikidince.347925
Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels (IZA Discussion Paper No. 1240). Institute of Labor Economics. Retrieved January 22, 2026, from https://files.econ.cam.ac.uk/repec/cam/pdf/cwpe0435.pdf
Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265–312. https://doi.org/10.1002/jae.951
Wooldridge, J. M. (2010). Econometric analysis of cross section and panel data (2nd ed.). MIT Press.
Yıldız, B. (2018). Effecting factors of profitability: A panel data analysis on the best airline companies in Europe ranked by the SKYTRAX. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 219–224. https://doi.org/10.18506/anemon.370473
Yıldız, B., Açıkgöz, E., & Oner, G. (2026). Financial sustainability in the airline industry: Panel evidence from leading global carriers. Transport Policy, 181, 104085. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2026.104085.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Berk Yıldız ^*
0000-0002-3367-8753
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2026

Kabul Tarihi

25 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 20

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1919038

IZ

https://izlik.org/JA84AS83SG

APA

Yıldız, B. (2026). Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20, 1-14. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1919038

AMA

1.Yıldız B. Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi. ÖHÜİİBFD. 2026;(20):1-14. doi:10.25287/ohuiibf.1919038

Chicago

Yıldız, Berk. 2026. “Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 20: 1-14. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1919038.

EndNote

Yıldız B (01 Haziran 2026) Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 20 1–14.

IEEE

[1]B. Yıldız, “Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi”, ÖHÜİİBFD, sy 20, ss. 1–14, Haz. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1919038.

ISNAD

Yıldız, Berk. “Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 20 (01 Haziran 2026): 1-14. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1919038.

JAMA

1.Yıldız B. Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–14.

MLA

Yıldız, Berk. “Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 20, Haziran 2026, ss. 1-14, doi:10.25287/ohuiibf.1919038.

Vancouver

1.Berk Yıldız. Havayolu Endüstrisinde Varlık Kullanım Etkinliği ve Sermaye Kârlılığı: Bir Panel Veri Analizi. ÖHÜİİBFD. 01 Haziran 2026;(20):1-14. doi:10.25287/ohuiibf.1919038

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI

YAYIN ETİĞİ

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate veya Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları takip eden yıldan sonrası için yayın sürecine dahil edilir.
Yazarlar, ikinci çalışmaları için çalışmalarının yayına kabul edilmesi durumunda bile takip eden yıl içerisinde yayımlanma talebinde bulunamazlar.
Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel Görev ve Sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu İle İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar İle İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler İle İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın Kurulu İle İlişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı İle İlişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari Kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar Çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.

Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır.
Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.