Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı

Kudbeddin Şeker; Nagihan Durgu Kahraman

doi:10.25287/ohuiibf.1926976

TR EN

Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı

Öz

Bu çalışma, küresel finansal koşulların Türkiye sigorta sektörü üzerindeki etkilerini 2002M01–2025M11 dönemine ait aylık veriler kullanarak analiz etmektedir. Sigorta sektörü performansı (XSGRT) değişkeni ile temsil edilirken, küresel finansal koşullar endeksi (FCI) temel açıklayıcı değişken olarak modele dâhil edilmiştir. Döviz kuru (USD), Borsa İstanbul 100 endeks getirisi (BIST 100) ve kısa vadeli faiz oranı (KVF) kontrol değişkenleri olarak kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, finansal koşulların sigorta sektörü üzerindeki etkilerinin doğrusal ve zamana göre sabit olup olmadığını farklı piyasa rejimleri altında test etmektir. İlk aşamada uygulanan iki rejimli Switching Regression modeli, küresel finansal koşullar endeksinin (FCI) sigorta sektörü performansı (XSGRT) üzerindeki etkisinin rejime bağlı olarak anlamlı biçimde değiştiğini göstermektedir. Finansal koşulların sıkılaştığı rejimde etki negatif ve istatistiksel olarak anlamlıyken, görece gevşek finansal koşulların hâkim olduğu rejimde pozitif ve anlamlıdır. Ayrıca rejimlere özgü hata varyanslarının anlamlı bulunması, piyasa belirsizliğinin rejimler arasında ayrıştığını göstermektedir. İkinci aşamada uygulanan eşik regresyonu analizinde, küresel finansal koşullar endeksine (FCI) bağlı istatistiksel olarak anlamlı bir eşik yapısı tespit edilememiştir; ancak küresel finansal koşullar endeksinin (FCI) sigorta sektörü performansı (XSGRT) üzerindeki etkisi genel olarak negatif ve anlamlıdır. Son aşamada gerçekleştirilen medyan kantil regresyonu, küresel finansal koşullar endeksinin (FCI) merkezde anlamlı olmadığını, buna karşılık Borsa İstanbul 100 endeks getirisinin (BIST 100) güçlü ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. İlk aşamada uygulanan iki rejimli Switching Regression modeli, FCI’nin XSGRT üzerindeki etkisinin rejime bağlı olarak anlamlı biçimde değiştiğini göstermektedir. Finansal koşulların sıkılaştığı rejimde etki negatif ve istatistiksel olarak anlamlıyken, görece gevşek finansal koşulların hâkim olduğu rejimde pozitif ve anlamlıdır. Ayrıca rejimlere özgü hata varyanslarının anlamlı bulunması, piyasa belirsizliğinin rejimler arasında ayrıştığını göstermektedir. İkinci aşamada uygulanan eşik regresyonu analizinde, FCI’ye bağlı istatistiksel olarak anlamlı bir eşik yapısı tespit edilememiştir; ancak FCI’nin XSGRT üzerindeki etkisi genel olarak negatif ve anlamlıdır. Son aşamada gerçekleştirilen medyan kantil regresyonu, FCI’nin merkezde anlamlı olmadığını, buna karşılık BIST100 endeks getirisinin güçlü ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Küresel Finansal Koşullar, Sigorta Sektörü, Rejim Değişimli Regresyon, Finansal Piyasalar

Destekleyen Kurum

Herhangi bir fon desteği alınmamıştır.

Proje Numarası

Yoktur.

Etik Beyan

Çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Teşekkür

Yayın sürecine katkı sağlayan editör ve hakemlere teşekkür ederiz.

The Effects of Global Financial Conditions on the Turkish Insurance Sector: Evidence from Regime-Switching, Threshold and Quantile Regression Models

Öz

This study analyzes the impact of global financial conditions on the Turkish insurance sector using monthly data for the period January 2002–November 2025. The performance of the insurance sector is represented by the XSGRT variable, while the global financial conditions index (FCI) is included as the main explanatory variable. Exchange rates (USD), Borsa Istanbul 100 index returns (BIST 100), and short-term interest rates (KVF) are employed as control variables. The study aims to examine whether the effects of financial conditions on the insurance sector are linear and time-invariant across different market regimes. In the first stage, a two-regime Switching Regression model is applied, revealing that the impact of the global financial conditions index (FCI) on the BIST insurance sector index (XSGRT) varies significantly depending on the prevailing regime. In the tight financial conditions regime, the effect is negative and statistically significant, whereas it is positive and significant under relatively loose financial conditions. Moreover, the regime-specific error variances are found to be significant, indicating that market uncertainty differs across regimes. In the second stage, the threshold regression analysis did not identify a statistically significant threshold structure for the global financial conditions index (FCI); however, its overall effect on the BIST insurance sector index (XSGRT) remains negative and significant. Finally, the median quantile regression demonstrates that the global financial conditions index (FCI) is not significant at the center, whereas Borsa Istanbul 100 index (BIST 100) returns exhibit a strong and positive effect. In the first stage, a two-regime Switching Regression model is applied, revealing that the impact of FCI on XSGRT varies significantly depending on the prevailing regime. In the tight financial conditions regime, the effect is negative and statistically significant, whereas it is positive and significant under relatively loose financial conditions. Moreover, the regime-specific error variances are found to be significant, indicating that market uncertainty differs across regimes. In the second stage, the threshold regression analysis did not identify a statistically significant threshold structure for FCI; however, FCI’s overall effect on XSGRT remains negative and significant. Finally, the median quantile regression demonstrates that FCI is not significant at the center, whereas BIST 100 index returns exhibit a strong and positive effect

Anahtar Kelimeler

Global Financial Conditions, Insurance Sector, Regime-Switching Regression, Financial Markets.

Destekleyen Kurum

No financial support was received.

Proje Numarası

Yoktur.

Etik Beyan

Ethics committee approval was not required for this study.

Teşekkür

We would like to thank the editors and reviewers who contributed to the publication process

Kaynakça

Adrian, T., Boyarchenko, N., & Giannone, D. (2019). Vulnerable growth. American Economic Review, 109(4), 1263–1289. https://doi.org/10.1257/aer.20161923
Akıncı, Ö. (2013). Global financial conditions, country spreads and macroeconomic fluctuations in emerging countries. Journal of International Economics, 91(2), 358-371. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2013.07.005
Balke, N. S., & Fomby, T. B. (1997). Threshold cointegration. International Economic Review, 38(3), 627–645. https://doi.org/10.2307/2527284
Bruno, V., & Shin, H. S. (2015). Capital flows and the risk-taking channel of monetary policy. Journal of Monetary Economics, 71, 119–132. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2014.11.011
Cummins, J. D., & Weiss, M. A. (2014). Systemic risk and the U.S. insurance sector. Journal of Risk and Insurance, 81(3), 489–528. https://doi.org/10.1111/jori.12039
Çelik, İ. E. (2020). The effects of exchange rate and interest rate exposure on the stock returns and volatility of Turkish insurance companies. İstanbul İktisat Dergisi, 70(1), 141–161. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2020-0013
Dalkılıç, N. (2012). Türkiye’de hayat dışı sigortacılık sektöründe etkinlik analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 55, 71–90. https://dergipark.org.tr/en/pub/mufad/article/396125
Dalkılıç, N., & Gülcemal, M. E. (2022). Sigorta harcamaları ve GSYH’nin sigorta pazar payına etkisi: Türkiye (1990–2019). Journal of Business Research-Turk, 14(1), 449–464.
Dickey D. A., & Fuller W. A. (1981) Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49, 1057–1072. https://doi.org/10.2307/1912517
Dickey, D. A., & Fuller W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association,74, 427–431. https://doi.org/10.2307/2286348

Dilek, İ., & Meral, H. (2025). How macroeconomic shifts drive insurance returns: Evidence from OECD countries. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 12(2), 486-500. https://doi.org/10.26650/JEPR1698131
Durgun, F. (2023). Türkiye’de finansal gelişme ile ekonomik büyüme bağlantısının analizi: genişletilmiş NARDL yaklaşımı. İktisadi İdari Ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8("Cumhuriyet’in 100. Yılında Türkiye’nin Sosyo-Ekonomisi" Özel Sayısı), 53-73. https://doi.org/10.25204/iktisad.1348318
Enders, W., & Siklos, P. L. (2001). Cointegration and threshold adjustment. Journal of Business & Economic Statistics, 19(2), 166–176. https://doi.org/10.1198/073500101316970395
Eren, M. V., & Çütçü, İ. (2021). Sigortacılık sektörü ile seçili makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin ampirik analizi. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(2), 130–140.
European Central Bank. (2021). Financial Stability Review, May 2021. European Central Bank.
Forbes, K., Fratzscher, M., Kostka, T., & Straub, R. (2016). Bubble thy neighbour: Portfolio effects and externalities from capital controls. Journal of International Economics, 99, 85-104. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2015.12.010
Ge, S., & Weisbach, M. S. (2021). The role of financial conditions in portfolio choices: The case of insurers. Journal of Financial Economics, 142(2), 803–830. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2021.05.019
Granger CWJ., & Newbold P. (2014). Forecasting economic time series. Academic Press.
Granger, C. W. J., & Yoon, G. (2002). Hidden cointegration. University of California, San Diego Working Paper. https://escholarship.org/uc/item/9qn5f61j
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2003). Basic Econometrics, McGraw-Hill. New York.
Hamilton, J. D. (1989). A new approach to the economic analysis of nonstationary time series and the business cycle. Econometrica, 57(2), 357–384. https://doi.org/10.2307/1912559
Hansen, B. E. (2000). Sample splitting and threshold estimation. Econometrica, 68(3), 575–603. https://doi.org/10.1111/1468-0262.00124
Hatzius, J., Hooper, P., Mishkin, F. S., Schoenholtz, K. L., & Watson, M. W. (2010). Financial conditions indexes: A fresh look after the financial crisis. NBER Working Paper, No. 16150. https://www.nber.org/papers/w16150
International Monetary Fund. (2020). Global Financial Stability Report: Chapter 1—Global Financial Stability Overview: Markets in the Time of COVID-19. International Monetary Fund.
Işıkçelik, F., Özler, G., & Ağırbaş, İ. (2023). Hayat sigorta şirketlerinin finansal performans analizi. Trakya University Journal of Social Sciences, 25(2), 397–426. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1248359
Kocatürk, E. B. (2023). Development of distribution channels in finance industry: Evidence from banking and insurance sector in Turkey. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 6(4), 251–264. https://doi.org/10.59445/ijephss.1340941
Koenker, R., & Bassett, G. (1978). Regression quantiles. Econometrica, 46(1), 33–50. https://doi.org/10.2307/1913643
Krolzig, H. M. (1997). The markov-switching vector autoregressive model. In Markov-switching vector autoregressions: Modelling, statistical inference, and application to business cycle analysis, 6-28. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-51684-9_2
MacKinnon, J. G. (1996). Numerical distribution functions for unit root and cointegration tests. Journal of Applied Econometrics, 11(6), 601-618.
Okan, J. (2025). Türkiye’de sigorta talebinde hangi faktörler etkili? Research of Financial Economic and Social Studies, 10(2), 205–225. https://doi.org/10.29106/fesa.1576162
Öner, M. H. (2023). Finansal derinleşmenin Türk sigorta sektörü ile katılım sigortacılığına etkileri. Politik Ekonomik Kuram, 7(2), 172–184. https://doi.org/10.30586/pek.1321698
Öz, S., & Aslan, M. (2025). Türkiye’de seçilmiş makroekonomik değişkenlerin toplam sigorta primi üzerindeki etkileri. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(1), 45–65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ebyuiibfdergi/article/1652164#article_cite
Perron, P. (1997). Further evidence on breaking trend functions in macroeconomics series. Journal of Econometrics, 80(2), 355-385.
Phillips, P. C., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346. https://www.jstor.org/stable/2336182
Puławska, K., Sikora, A., Snarska, M., & Strzelczyk, W. (2025). Macro risks and their impact on insurer stock prices: Analyzing climate, geopolitical, and cybersecurity risks. Research in International Business and Finance, 103201. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2025.103201
Rey, H. (2015). Dilemma not trilemma: The global financial cycle and monetary policy independence. NBER Working Paper, No. 21162. https://www.nber.org/papers/w21162
Shin, Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. In R. Sickles & W. Horrace (Eds.), Festschrift in honor of Peter Schmidt (281–314). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-8008-3_9
Siner, A. (2024). Türk sigorta sektöründe finansal performans analizi: Hayat dışı sigorta şirketleri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış yükseklisans tezi). Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bilecik
Şeker, K. (2023). Döviz kuru ile BIST’te işlem gören sigorta şirketlerinin hisse senedi getirileri arasındaki oynaklık yayılımları: CCC-GARCH modeli (2002–2022). İçinde K. Şeker (Ed.), Volatilite analizleri,1, 1–28. Gazi Kitabevi.
Şeker, K., & Yıldız, S. (2026). Türkiye’ye özgü ekonomik belirsizlik ve sektörel hisse senedi endeksleri: Sigorta sektörü merkezli bir karşılaştırmalı inceleme. Optimum Ekonomi Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(2), 299-328. https://izlik.org/JA32NG25DH
Şeker, K., Çemberlitaş, İ., & Ülker, Y. (2020). Hayat dışı sigorta sektörünün karlılık performansının finansal oranlar ve makroekonomik değişkenler kullanılarak çoklu doğrusal regresyon yöntemiyle analizi. Atlas Journal, 6(26), 147-164. https://doi.org/10.31568/atlas.402
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB). (2022). Finansal İstikrar Raporu. Ankara.
Vogelsang, T. J. (1997). Wald-type tests for detecting shifts in the trend function of a dynamic time series. Econometric Theory, 13(6), 818-849.
Yenisu, E. (2019). Sigortacılık sektörü ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 206–217. https://doi.org/10.29106/fesa.553242

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sermaye Piyasaları, Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kudbeddin Şeker ^*
0000-0001-6705-2890
Türkiye

Nagihan Durgu Kahraman
0009-0002-0585-5254
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2026

Kabul Tarihi

22 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 21

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1926976

IZ

https://izlik.org/JA69PP32RC

APA

Şeker, K., & Durgu Kahraman, N. (2026). Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 1-20. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1926976

AMA

1.Şeker K, Durgu Kahraman N. Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı. ÖHÜİİBFD. 2026;(21):1-20. doi:10.25287/ohuiibf.1926976

Chicago

Şeker, Kudbeddin, ve Nagihan Durgu Kahraman. 2026. “Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21: 1-20. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1926976.

EndNote

Şeker K, Durgu Kahraman N (01 Ekim 2026) Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 1–20.

IEEE

[1]K. Şeker ve N. Durgu Kahraman, “Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı”, ÖHÜİİBFD, sy 21, ss. 1–20, Eki. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1926976.

ISNAD

Şeker, Kudbeddin - Durgu Kahraman, Nagihan. “Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 21 (01 Ekim 2026): 1-20. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1926976.

JAMA

1.Şeker K, Durgu Kahraman N. Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–20.

MLA

Şeker, Kudbeddin, ve Nagihan Durgu Kahraman. “Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21, Ekim 2026, ss. 1-20, doi:10.25287/ohuiibf.1926976.

Vancouver

1.Kudbeddin Şeker, Nagihan Durgu Kahraman. Küresel Finansal Koşulların Türkiye Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Rejim Değişimli, Eşik ve Kantil Regresyon Yaklaşımı. ÖHÜİİBFD. 01 Ekim 2026;(21):1-20. doi:10.25287/ohuiibf.1926976

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI

YAYIN ETİĞİ

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate veya Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları takip eden yıldan sonrası için yayın sürecine dahil edilir.
Yazarlar, ikinci çalışmaları için çalışmalarının yayına kabul edilmesi durumunda bile takip eden yıl içerisinde yayımlanma talebinde bulunamazlar.
Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel Görev ve Sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu İle İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar İle İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler İle İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın Kurulu İle İlişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı İle İlişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari Kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar Çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.

Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır.
Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.