BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular

Sümeyya Altuntaş

doi:10.25287/ohuiibf.1937973

TR EN

BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular

Öz

Bu çalışma, BIST perakende sektöründe faaliyet gösteren firmaların zamana göre değişen finansal performans yapısını çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı çerçevesinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Analiz dönemi olarak 2023–2025 dönemi dikkate alınmaktadır. Ampirik analizde, finansal performansın çok boyutlu yapısını yansıtmak üzere likidite, kârlılık, faaliyet etkinliği ve kaldıraç oranlarından oluşan yedi kriter kullanılmaktadır. Kriter ağırlıkları, LOPCOW (Logarithmic Percentage Change-driven Objective Weighting) yaklaşımı ile belirlenmekte; firmaların performans sıralamaları ise WEDBA (Weighted Euclidean Distance-Based Approach) yöntemi ile elde edilmektedir. Elde edilen bulgular, finansal performansın belirlenmesinde özellikle net kâr marjı ve finansal borç oranının ön plana çıktığını, likidite oranlarının ise görece daha düşük bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Performans sıralamaları incelendiğinde, GMTAS firmasının tüm yıllarda lider konumunu koruduğu, MAVI, MEPET ve KIMMR firmalarının son yıllarda performanslarını belirgin şekilde artırdığı, buna karşılık CRFSA ve BIZIM firmalarının tüm yıllarda düşük performans sergilediği sonucuna ulaşılmaktadır. Çalışma, finansal performansın karşılaştırmalı ve dinamik bir çerçevede değerlendirilmesi, sektör analizi ve karar alma süreçleri açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Finansal Performans, BIST Perakende Sektörü, Çok Kriterli Karar Verme

Etik Beyan

Yazar, çalışmanın hazırlanma süreçlerinin tamamında etik kurallara uyduğunu açıkça beyan eder. Aksi bir durumun tespiti halinde ÖHÜİİBF Dergisinin hiçbir sorumluluğu bulunmamakta olup, bütün sorumluluk çalışmanın yazarına aittir.

Measuring the Financial Performance of Companies Operating in the BIST Retail Sector: Findings from the LOPCOW Based WEDBA Method

Öz

This study aims to examine the time-varying financial performance structure of companies operating in the BIST retail sector within the framework of the multi-criteria decision-making (MCDM) approach. The analysis considers the period from 2023 to 2025. In the empirical analysis, seven criteria, comprising liquidity, profitability, activity, and leverage ratios, are used to reflect the multidimensional structure of financial performance. Criterion weights are determined using the LOPCOW (Logarithmic Percentage Change-driven Objective Weighting) approach, while the performance rankings of the companies are obtained using the WEDBA (Weighted Euclidean Distance-Based Approach) method. The findings indicate that net profit margin and financial debt ratio are particularly prominent in determining financial performance, while liquidity ratios have a relatively lower impact. An analysis of the performance rankings reveals that GMTAS company maintained its leading position throughout all years, while MAVI, MEPET, and KIMMR companies significantly improved their performance in recent years; in contrast, CRFSA and BIZIM companies demonstrated low performance across all years. The study offers important insights regarding the comparative and dynamic evaluation of financial performance, sector analysis, and decision-making processes.

Anahtar Kelimeler

Financial Performance, BIST Retail Sector, Multi-Criteria Decision Making

Etik Beyan

The author declare that all ethical principles and rules were strictly observed throughout every stage of the preparation of this study. In case of any violation, ÖHÜİİBF Journal is under no responsibility, and all responsibility rests solely with the author.

Kaynakça

Altman, E.I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589–609.
Athanasoglou, P.P., Brissimis, S.N. & Delis, M.D. (2008). Bank-specific, industry-specific and macroeconomic determinants of bank profitability. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18(2), 121–136.
Başar, E.E. & Tosun, B. (2024). Türkiye’de perakende sektöründe satış hacmini etkileyen faktörlerin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, pp. 52–61.
Batır, T.E. (2022). Covid-19 Sürecinde Gıda Perakende Sektörünün Performans Değerlendirmesi: SWARA Temelinde TOPSIS Yöntemi ile Bir İnceleme. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 7(Özel Sayı), ss. 194–210. https://doi.org/10.30784/epfad.1157494
Bulgurcu, B. (2012). Application of TOPSIS technique for financial performance evaluation of technology firms in Istanbul Stock Exchange market. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 62, 1033–1040.
Çetin, Ö.O. & Karataş, M. (2024). BİST’te işlem gören otomotiv şirketlerinin kârlılık performansının LOPCOW ve MABAC yöntemleriyle analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(3), 1470–1496. https://doi.org/10.30783/nevososbilen.1513524
Dağdır, B.D., Elevli, B. & Çelikkol, H. (2024). BIST 50 şirketlerinin finansal performanslarının TOPSIS, VIKOR ve PROMETHEE yöntemleri ile karşılaştırılması. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 16(31), 503–518.
Deste, M. & Halifeoğlu, M. (2019). İşletmelerin tedarik zinciri yönetimi açısından finansal performans kriterleriin belirlenmesi: BIST’te bir uygulama. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 751–774.
Ecer, F., & Pamucar, D. (2022). Novel LOPCOW-DOBI Multi Criteria Sustainability Performance Assessment Methodology: An Application in Develo-ping Country Banking Sector. Omega, 112(112690), 1-17.
Ersoy, N. (2023). BIST Perakende Ticaret Sektöründe LOPCOW–RSMVC Modeli ile Performans Ölçümü. Sosyoekonomi, 31(57), 419–436. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.03.20

Fintables (2026). Finansal veri tabanı. Available at: https://fintables.com Erişim tarihi: 10 Mart 2026.
Frank, M.Z. & Goyal, V.K. (2009). Capital structure decisions: Which factors are reliably important? Financial Management, 38(1), 1–37.
Goddard, J., Molyneux, P. & Wilson, J.O.S. (2004). The profitability of European banks: A cross-sectional and dynamic panel analysis. The Manchester School, 72(3), 363–381.
Jain, V. & Ajmera, P. (2019). Application of MADM methods as MOORA and WEDBA for ranking of FMS flexibility,International Journal of Data and Network Science, 3(2), 119-136.
Kamu Aydınlatma Platformu (KAP) (2006). Sektör sınıflaması. Available at: https://kap.org.tr/tr/sektorler Erişim tarihi: 10 Mart 2026.
Kavas, Y.B., Medetoğlu, B. & Öztürk, M. (2023). TOPSIS ve MOORA yöntemleriyle BIST elektrik, gaz ve buhar sektörü üzerine bir uygulama. Sosyoekonomi Dergisi, 31(94), 330–344. https://doi.org/10.17753/sosvek.1233855
Kayahan Karakul, A. & Özaydın, G. (2019). TOPSIS ve VIKOR yöntemleri ile finansal performans değerlendirmesi: XELKT üzerinde bir uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (60), 68–86.
Kılıçarslan, A. (2023). Yenilenebilir enerji sektörü şirketlerinin finansal performans analizi: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 232–253.
Kızıl, C. & Aslan, T. (2019). Finansal performansın rasyo yöntemiyle analizi: Borsa İstanbul’da işlem gören havayolu şirketleri üzerine bir uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 1778–1799.
Mardani, A., Jusoh, A., Zavadskas, E.K., Khalifah, Z. & Nor, K.M. (2015). Application of multiple-criteria decision-making techniques and approaches: A systematic review. Journal of Business Economics and Management, 16(5), 1034–1068.
Orçun, Ç. & Eren, B.S. (2017). TOPSIS Yöntemi İle Finansal Performans Değerlendirmesi: XUTEK Üzerinde Bir Uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı:75, 139-154.
Penman, S.H. (2010). Financial Statement Analysis and Security Valuation. 4th ed. New York: McGraw-Hill.
Rao, V.R. & Singh, D. (2011). Evaluating flexible manufacturing systems using euclidean distancebased integrated approach. International Journal of Decision Sciences, Risk and Management, 3(1/2), 32.
Rao, V.R. & Singh, D. (2012). Weighted euclidean distance based approach as a multiple attribute decision making method for plant or facility layout design selection. International Journal of Industrial Engineering Computations, 3(3), 365-382.
Reynolds, J., Howard, E., Dragun, D., Rosewell, B. & Ormerod, P. (2005). Assessing the productivity of the UK retail sector. The International Review of Retail, Distribution and Consumer Research, 15(3), 237–280.
Say, S. (2022). Finansal oranlar ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Gıda sektöründe bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(1), 34–46. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.01.1703
Segetlija, Z. (2015). Large retail chains, retail density and supply chains. In: 15th International Scientific Conference Business Logistics in Modern Management. Osijek, Croatia, 15 October. Osijek: Josip Juraj Strossmayer University of Osijek, Faculty of Economics, 1-19.
Shaverdi, M., Ramezani, I., Tahmasebi, R. & Rostamy, A.A.A. (2016). Combining fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS with financial ratios to design a novel performance evaluation model. Applied Soft Computing, 42, 392–402.
Söylemez, Y. (2020). Finansal performansın TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile değerlendirilmesi: Borsa İstanbul ana metal sanayi sektörü üzerine bir uygulama. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(3), 61–79. https://doi.org/10.11611/yead.771575
Uygurtürk, H. & Korkmaz, T. (2012). Finansal performansın TOPSIS çok kriterli karar verme yöntemi ile belirlenmesi: Ana metal sanayi işletmeleri üzerine bir uygulama. Maliye Finans Yazıları, 26(95), 95–115.
Wu, H.Y., Tzeng, G.H. & Chen, Y.H. (2009). A fuzzy MCDM approach for evaluating banking performance based on Balanced Scorecard. Expert Systems with Applications, 36(6), 10135–10147.
Yalçın, N., Bayrakdaroğlu, A. & Kahraman, C. (2012). Application of fuzzy multi-criteria decision making methods for financial performance evaluation of Turkish manufacturing industries. Expert Systems with Applications, 39(1), 350–364.
Yanık, L. & Eren, T. (2017). Borsa İstanbul’da işlem gören otomotiv imalat sektörü firmalarının finansal performanslarının AHP, TOPSIS, ELECTRE ve VIKOR yöntemleri ile analizi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 165–188.
Yenisu, E. (2019). Finansal tabloların oran analizi ile incelenmesi: Adese örneği. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (ASED), 3(1), 20–45.
Yürüyen, A.A. & Ulutaş, A. (2024). Assessing the urban competitiveness of European cities using LOPCOW-RAWEC methodologies. International Journal of Knowledge and Innovation Studies, 2(3), 179–189.
Zavadskas, E.K. & Turskis, Z. (2011). Multiple criteria decision making (MCDM) methods in economics: An overview. Technological and Economic Development of Economy, 17(2), 397–427.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Para-Bankacılık, Sermaye Piyasaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sümeyya Altuntaş ^*
0009-0002-0197-0212
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

4 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

26 Nisan 2026

Kabul Tarihi

16 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1937973

IZ

https://izlik.org/JA26TL87PC

APA

Altuntaş, S. (2026). BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22, 1-22. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1937973

AMA

1.Altuntaş S. BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular. ÖHÜİİBFD. 2026;(22):1-22. doi:10.25287/ohuiibf.1937973

Chicago

Altuntaş, Sümeyya. 2026. “BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 22: 1-22. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1937973.

EndNote

Altuntaş S (04 Kasım 2026) BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 22 1–22.

IEEE

[1]S. Altuntaş, “BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular”, ÖHÜİİBFD, sy 22, ss. 1–22, Kas. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1937973.

ISNAD

Altuntaş, Sümeyya. “BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 22 (04 Kasım 2026): 1-22. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1937973.

JAMA

1.Altuntaş S. BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–22.

MLA

Altuntaş, Sümeyya. “BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 22, Kasım 2026, ss. 1-22, doi:10.25287/ohuiibf.1937973.

Vancouver

1.Sümeyya Altuntaş. BIST Perakende Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Performansının Ölçülmesi: LOPCOW Tabanlı WEDBA Yönteminden Bulgular. ÖHÜİİBFD. 04 Kasım 2026;(22):1-22. doi:10.25287/ohuiibf.1937973

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI

YAYIN ETİĞİ

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate veya Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları takip eden yıldan sonrası için yayın sürecine dahil edilir.
Yazarlar, ikinci çalışmaları için çalışmalarının yayına kabul edilmesi durumunda bile takip eden yıl içerisinde yayımlanma talebinde bulunamazlar.
Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel Görev ve Sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu İle İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar İle İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler İle İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın Kurulu İle İlişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı İle İlişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari Kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar Çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.

Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır.
Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.