Örgüt yararına ahlaki olmayan davranışın belirleyicileri: duygusal bulaşıcılığın düzenleyicilik rolü
Öz
Örgüt yararına ahlaki olmayan davranışlar, sosyal ve etik kuralları yok sayan fakat örgüt için fayda yarattığı düşünülen davranışlar olarak ifade edilebilir. Bu davranışlar kısa dönemde örgüt yararına gibi görünse de uzun dönemde örgüte zarar verebilmektedir. Araştırma, çalışanların örgüt yararına ahlaki olmayan davranışlarının belirleyicilerini tespit etmek amacıyla yöneticiye duyulan güven ve örgütsel bağlılığın bu davranışlar üzerindeki etkisini belirlemek ve duygusal bulaşıcılığın bu ilişkideki rolünü ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Bunun için bir kamu kuruluşundaki 198 çalışandan veri toplanmıştır. Kamu kurumu eğitim alanında hizmet veren bir kurumdur. Veriler kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. Ölçeklerin geçerlilikleri ve güvenilirlikleri kontrol edildikten sonra, değişkenler arasındaki ilişki korelasyon ve regresyon temelli yol analiziyle incelenmiştir. Yöneticiye duyulan güven ve örgütsel bağlılığın örgüt yararına ahlaki olmayan davranışları olumlu ve anlamlı bir şekilde etkilediği, örgütsel bağlılığın yöneticiye duyulan güvenle örgüt yararına ahlaki olmayan davranış arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolüne sahip olduğu; ayrıca, yöneticiye duyulan güven ve örgütsel bağlılığın örgüt yararına ahlaki olmayan davranış üzerindeki etkisinde duygusal bulaşıcılığın düzenleyicilik etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Duygusal bulaşıcılık, yöneticiye güven ve örgütsel bağlılığın örgüt yararına ahlaki olmayan davranış üzerindeki pozitif ve anlamlı etkisini güçlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Duygusal Bulaşıcılık, Örgüt Yararına Ahlaki Olmayan Davranış, Örgütsel Bağlılık
Kaynakça
- Allen, N. J. ve Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance, and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63, 1-18.
- Amernic, J. H. ve Craig, R. J. (2010). Accounting as a facilitator of extreme narcissism. Journal of Business Ethics, 96, 79–93.
- Ashforth, B. E. ve Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of Management Review, 14, 20–39.
- Ashkanasy, N.M. ve Ashton-James, C. E. (2005). Emotion in organizations: A neglected topic in I/O psychology, but with a bright future. International Review of Industrial and Organizational Psychology, 20, 221-268.
- Aslan, Ş. ve Özata, M. (2009). Lider-üye etkileşiminin (LMX) yöneticiye duyulan güven düzeyine etkisi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17, 94-116.
- Baron, R. M. ve Kenny, D. A. 1986. The Moderator-Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic and Statistical Considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51, 1173-1182.
- Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York, NY: Wiley.
- Brief, A.P., Buttram, R.T. ve Dukerich, J. M. (2001). Collective corruption in the corporate world: Toward a process model. In M. E. Turner (Ed.), Groups at work: Theory and research: Applied social research (pp. 471–499). Mahwah, NJ: Erlbaum.
- Chartrand, T. L. ve Bargh, J. A. (1999). The chameleon effect: The perception-behavior link and social interaction. Journal of Personality and Social Psychology, 76, 893-910.
- Colquitt, J. A., Scott, B. A. ve LePine, J. A. (2007). Trust, trustworthiness, and trust propensity: A meta-analytic test of their unique relationships with risk taking and job performance. Journal of Applied Psychology, 92(4), 909-927.
