Schumpeter’in kapitalizm analizi üzerine yöntemsel ve teorik bir değerlendirme
Öz
Çalışma hayatı boyunca son derece üretken bir bilim insanı olan Schumpeter, gerek kapitalizmin işleyişi ve evrimi ile ilişkili gerekse iktisadi analizin yöntemi ile ilgili çok sayıda önemli eser ortaya koymuştur. Schumpeter’in odaklandığı konular, esin kaynakları ve buna bağlı olarak benimsediği yöntemsel anlayış zaman içinde önemli ölçüde değişmiştir. Bu durum zaman zaman Schumpeter’in tutarsız ve değişken bir düşünce yapısına sahip bir iktisatçı olarak nitelendirilmesine neden olsa da Schumpeter’in çalışmaları bir bütünsellik içinde değerlendirildiğinde ortaya koyduğu teorik ve yöntemsel anlayışının bir bütün olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı Schumpeter’in kapitalizm analizini teorik ve yöntemsel açıdan incelemek ve Schumpeter’in kapitalizm analizi ile savunduğu yöntemsel anlayış arasında güçlü ve tutarlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktır. Bu çerçevede, çalışmada Schumpeter’in yöntem anlayışı ile ortaya koyduğu kapitalizm analizi arasında güçlü bir ilişki bulunduğu ve bu nedenle Schumpeter’in iktisadi analizini siyasal ve toplumsal analizinden yöntemsel anlayışını da teorik analizinden ayırabilmenin mümkün olmadığı düşüncesi savunulacaktır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Schumpeter’in benimsediği yöntemsel yaklaşımın temel özellikleri ortaya konacak, ikinci bölümde Schumpeter’in kapitalizmin işleyişi ve evrimi ile ilgili düşüncelerine yer verilecektir. Çalışma Schumpeter’in yöntem anlayışı ile kapitalizm incelemesi arasındaki ilişkinin tartışılmasıyla son bulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aydın, D. G. (2011). Schumpeter’de denge, dengesizlik ikilemi: Walrasçı ve Marxçı vizyonlar. O. İşler ve F. Yılmaz, İktisadi felsefeyle düşünmek kitabı içinde (s. 189-204). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Basılgan, M. (2010). Alman Tarihçi Okulu’nun Joseph Alois Schumpeter üzerine etkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65 (3): 23-50.
- Baş Dinar, G. (2017). Yeni iktisat sosyolojisi tartışmaları bağlamında Schumpeter üzerine yeniden düşünmek. Ç. Boz, K. Öğüt ve A.D. Bozkurt, İktisat ve diğer bilimler kitabı içinde (s. 131-55). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Freeman, N.C. & Louça, F. (2013). Zaman akıp giderken: Sanayi Devrimlerinden Bilgi Devrimine (O.S. Binatlı, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
- Hiç, M. (1994). Büyüme ve Gelişme Ekonomisi, İstanbul: Filiz Kitabevi.
- Gürkan, C. & Karahanoğulları, Y. (2013). Vergi devletine kuramsal yaklaşımlar. Maliye Dergisi, 165, 1-26.
- Mc Caffrey, M. (2009). Entrepreneurship, Economic Evolution, and the End of Capitalism: Reconsidering Schumpeter’s Thesis. The Quarterly Journal of Austrian Economics. 12 (4), 3-12.
- Özel, H. (2015). Piyasa sisteminin dinamizmi ve istikrarsızlığı: Weber ve Schumpeter. İktisat ve Toplum Dergisi, 61. Erişim adresi: https://iktisatvetoplum.com/piyasa-sisteminin-dinamizmi-ve-istikrarsizligi-weber-ve-schumpeter/#.
- Schumpeter, J.A. [1968 (1934)]. The theory of economic development. Cambridge, Massachuets: Harvard University Press.
- Schumpeter, J.A. [1991 (1947)]. The creative response in economic history. In R.V. Clemence (Eds.), Essays (pp. 221-31), USA and UK: Transaction Publishers.
