Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Muhasebe Meslek Mensuplarının Hile Yapmaya Eğilim Düzeylerinin Tespitine İlişkin Bir Araştırma

Yıl 2018, Cilt 11, Sayı 4, 64 - 83, 18.10.2018
https://doi.org/10.25287/ohuiibf.460675

Öz

Uluslararası sermaye dolaşımı her gün hız kazanırken, serbest piyasa koşulları içerisinde rekabet gücüde zorlaşmaktadır. Güçlü sermayenin ve haksız rekabetin oluşması piyasadaki mevcut dengeleri de değiştirmektedir. Piyasa koşullarının sağlanması ticari devamlılığı korurken, bu koşullara ayak uydurulamaması gün geçtikçe ticari zorluklara neden olmaktadır. Bu ticari zorluklar ile mücadelede bazen yasal olmayan yollar da tercih edilmektedir. Bilinçli olarak seçilen ve başvurulan bu yollardan biri de hiledir. Hile ise işletme ile ilgili tüm tarafların aldatılmasına neden olmaktadır. İşletmeler sadece rekabet gücünü artırmak için değil, farklı nedenlerden dolayı da yasal olmayan yollara yani hile yapma eğilimi içinde olabilmektedirler. Gerçek dışı ticari kar veya zarar gösterilmek istenmesi, işletme dışına karşılıksız nakit çıkışı sağlanması, işletme içerisine nakit girişi sağlayacak yasal olmayan yolların aranması, hileye birer örnek olarak verilebilir. Bu çalışmanın temel amacı da, muhasebe meslek mensuplarının hile yapmaya eğilim düzeylerini tespit etmektir. Bu amaca ulaşabilmek için  ise, muhasebe meslek mensuplarına yönelik ankete dayalı bir araştırma yapılmıştır. Elde edilen veriler t-testi (Independent-Samples T Test) ve tek yönlü varyans (One-Way ANOVA) aracılığı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ile de muhasebe meslek mensuplarının hile yapmaya eğilim düzeyleri  tespit edilmeye çalışılmıştır. 

Kaynakça

  • Alptekin, M. (2017), İşletmelerde Muhasebe Hata ve Hilelerinin Önlenmesinde Kurumsal Kaynak Planlaması Sisteminin Kullanımı, Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Aslan, T., Kızıl, C. ve Din, A. (2017), “Muhasebe Hata ve Hileleri Üzerinde Etkili Faktörlerin Muhasebe Meslek Etiği Kapsamında Analizi: Yalova Örneği”, Journal of Social and Humanities Sciences Research, Cilt:4, Sayı:5, Sayfa:1125-1138.
  • Atağan, G., Kavak, A. (2018), “Professional Fraud: Corruption Audit Report Example”, International Journal of Contemporary Economics and Administrative Science, Sayı 1, Sayfa: 34-57
  • Aytekin, S., Sezgin, H. ve Yalçın, M., (2015), “Uygulamacıların Muhasebede Hata ve Hileler İle Hile Belirteçlerine Yönelik Yaklaşımları: Balıkesir İli Örneği”, Muhasebe ve Denetime Bakış Degisi, Ocak, Sayfa:69-89.
  • Bulca, H. Ve Yeşil, T. (2014), “Bağımsız Denetim Standartlarının Muhasebe Hile Kavramına Yaklaşımı”, Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Sayı:1(2), Sayfa:47-58.
  • Doğan, Z. ve Nazlı, E.,(2015), “Muhasebede Hata ve Hilelerin Önlenmesinde İşletme Yöneticilerinin Sorumluluğunun Tespitine Yönelik Bir Araştırma”, Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, Ekim, Cilt:8, Sayı:4 Sayfa: 195-212.
  • Dönmez, A. ve Çavuşoğlu, K. (2015), “Hilelerin Ortaya Çıkarılması Bakımından Bağımsız Denetim İle Adli Muhasebenin Karşılaştırılması”, Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 1(3), 34-67.
  • Ertikin, K. (2017), “Hile Denetimi: Kırmızı Bayrakların Tespiti İçin Kullanılan Proaktif Yaklaşımlar”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Temmuz, Sayfa:71-94.
  • Gümüş, U.T. ve Göğebakan, H.(2016), “Muhasebe Hata ve Hileleri İle Muhasebe Mesleğinde Etik, Aydın İlinde Muhasebeciler Üzerine Bir Araştırma” Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, Yıl:1, Sayı:3, Sayfa:12-27.
  • Jafarova, Sevinj(2009) İşletmelerde Hile Yapmanın Nedenleri ve Sosyal Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu(2018), BDS-240 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları, Ankara.
  • Küçük, İ. (2008), Finansal Raporlamada Hile, Manipülasyonlar ve Önlenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Nilgün, A. (2014), “Hilenin İnsan Kaynakları Politikaları İle ilişkisi ve Ampirik Bir Çalışma”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Ocak, Sayı:109-126.
  • Özçelik, H. Aracı, N. ve Keskin, S. (2017), “Muhasebe Hata ve Hileleri: Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(29), 197-214.
  • Özeroğlu, A.İ. (2014), “Finansal Aldatmaca ve İşletme Hileleri”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl:2,Sayı2/2, Sayfa:180-196.
  • Pehlivanlı, D.(2011), Hile Denetimi ve Metodoloji ve Raporlama, Beta Yayınları, İstanbul.The Association of Certified Fraud Examiners(2018), Report to the Nation on Occupational Fraud and Abuse, USA.
  • Yardımcıoğlu, M, Koca, N., Günay, Y. ve Kocaman, H. (2014), “Yolsuzluk, Muhasebe Hileleri ve Örnekleri”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, İİBF Dergisi, Cilt:4, Sayı:2, Sayfa 171-188.
  • Yılmaz, Z. (2017), “Vaka Analizi ile Eğitim ve Adli Muhasebe Alanında Bir Uygulama”, International Journal of Academic Value Studies, Vol:3, Issue:13; pp:398-417.
  • www.acfe.com/report-to-the-nations/2018/ Erişim Tarihi: 05.09.2018.
  • www.kgk.gov.tr/DynamicContentDetail/5167/Bağımsız-Denetim-Standartları.
  • http://www.vergi.tc/makaleDetay, Erişim tarihi: 29.08.2018.

A Research on The Levels of Professional Accountants’ Tendency Toward Fraud

Yıl 2018, Cilt 11, Sayı 4, 64 - 83, 18.10.2018
https://doi.org/10.25287/ohuiibf.460675

Öz

While international capital flows gain momentum every day, competition power becomes difficult within free market conditions. The formation of strong capital and unfair competition also changes the current balances in the market. While maintaining market conditions and commercial viability, failure to keep up with these conditions is causing commercial difficulties day by day. Sometimes illegal ways to tackle with these commercial difficulties are also preferred. One of these paths that are consciously selected and referenced is fraud. Fraud is to cheat all parties involved in the business. Businesses tend not only to increase competitive power, but also to illegitimate ways to cheat for different reasons. Unrealistic commercial profits or losses are to be declared, cash outflows to the outside of the enterprise, illegal ways to provide cash inflows into the enterprise may be examples of fraud. The main objective of this study is to determine the level of propensity for fraud by professional accountants. In order to achieve this objective, a questionnaire-based survey is conducted for professional accountants. The obtained data are analyzed by t-test (Independent-Samples T Test) and one-way ANOVA test methods. The evaluation of the analysis results also attempt to determine the level of the tendency of fraudulent professionals to cheat.

Kaynakça

  • Alptekin, M. (2017), İşletmelerde Muhasebe Hata ve Hilelerinin Önlenmesinde Kurumsal Kaynak Planlaması Sisteminin Kullanımı, Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Aslan, T., Kızıl, C. ve Din, A. (2017), “Muhasebe Hata ve Hileleri Üzerinde Etkili Faktörlerin Muhasebe Meslek Etiği Kapsamında Analizi: Yalova Örneği”, Journal of Social and Humanities Sciences Research, Cilt:4, Sayı:5, Sayfa:1125-1138.
  • Atağan, G., Kavak, A. (2018), “Professional Fraud: Corruption Audit Report Example”, International Journal of Contemporary Economics and Administrative Science, Sayı 1, Sayfa: 34-57
  • Aytekin, S., Sezgin, H. ve Yalçın, M., (2015), “Uygulamacıların Muhasebede Hata ve Hileler İle Hile Belirteçlerine Yönelik Yaklaşımları: Balıkesir İli Örneği”, Muhasebe ve Denetime Bakış Degisi, Ocak, Sayfa:69-89.
  • Bulca, H. Ve Yeşil, T. (2014), “Bağımsız Denetim Standartlarının Muhasebe Hile Kavramına Yaklaşımı”, Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Sayı:1(2), Sayfa:47-58.
  • Doğan, Z. ve Nazlı, E.,(2015), “Muhasebede Hata ve Hilelerin Önlenmesinde İşletme Yöneticilerinin Sorumluluğunun Tespitine Yönelik Bir Araştırma”, Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, Ekim, Cilt:8, Sayı:4 Sayfa: 195-212.
  • Dönmez, A. ve Çavuşoğlu, K. (2015), “Hilelerin Ortaya Çıkarılması Bakımından Bağımsız Denetim İle Adli Muhasebenin Karşılaştırılması”, Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 1(3), 34-67.
  • Ertikin, K. (2017), “Hile Denetimi: Kırmızı Bayrakların Tespiti İçin Kullanılan Proaktif Yaklaşımlar”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Temmuz, Sayfa:71-94.
  • Gümüş, U.T. ve Göğebakan, H.(2016), “Muhasebe Hata ve Hileleri İle Muhasebe Mesleğinde Etik, Aydın İlinde Muhasebeciler Üzerine Bir Araştırma” Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, Yıl:1, Sayı:3, Sayfa:12-27.
  • Jafarova, Sevinj(2009) İşletmelerde Hile Yapmanın Nedenleri ve Sosyal Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu(2018), BDS-240 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları, Ankara.
  • Küçük, İ. (2008), Finansal Raporlamada Hile, Manipülasyonlar ve Önlenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Nilgün, A. (2014), “Hilenin İnsan Kaynakları Politikaları İle ilişkisi ve Ampirik Bir Çalışma”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Ocak, Sayı:109-126.
  • Özçelik, H. Aracı, N. ve Keskin, S. (2017), “Muhasebe Hata ve Hileleri: Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(29), 197-214.
  • Özeroğlu, A.İ. (2014), “Finansal Aldatmaca ve İşletme Hileleri”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl:2,Sayı2/2, Sayfa:180-196.
  • Pehlivanlı, D.(2011), Hile Denetimi ve Metodoloji ve Raporlama, Beta Yayınları, İstanbul.The Association of Certified Fraud Examiners(2018), Report to the Nation on Occupational Fraud and Abuse, USA.
  • Yardımcıoğlu, M, Koca, N., Günay, Y. ve Kocaman, H. (2014), “Yolsuzluk, Muhasebe Hileleri ve Örnekleri”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, İİBF Dergisi, Cilt:4, Sayı:2, Sayfa 171-188.
  • Yılmaz, Z. (2017), “Vaka Analizi ile Eğitim ve Adli Muhasebe Alanında Bir Uygulama”, International Journal of Academic Value Studies, Vol:3, Issue:13; pp:398-417.
  • www.acfe.com/report-to-the-nations/2018/ Erişim Tarihi: 05.09.2018.
  • www.kgk.gov.tr/DynamicContentDetail/5167/Bağımsız-Denetim-Standartları.
  • http://www.vergi.tc/makaleDetay, Erişim tarihi: 29.08.2018.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular İktisat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Zeki DOĞAN
0000-0003-3328-7565
Türkiye


Kadir GÜLÇİN Bu kişi benim
0000-0003-3460-8316


Elif NAZLI Bu kişi benim
0000-0002-4895-3973

Yayımlanma Tarihi 18 Ekim 2018
Başvuru Tarihi 17 Eylül 2018
Kabul Tarihi 3 Ekim 2018
Yayınlandığı Sayı Yıl 2018, Cilt 11, Sayı 4

Kaynak Göster

APA Doğan, Z. , Gülçin, K. & Nazlı, E. (2018). Muhasebe Meslek Mensuplarının Hile Yapmaya Eğilim Düzeylerinin Tespitine İlişkin Bir Araştırma . Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi , 11 (4) , 64-83 . DOI: 10.25287/ohuiibf.460675
Creative Commons Lisansı
Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.