TÜRKİYE’DE REKLAM MÜZİĞİ ALANINDA ÇALIŞAN ARANJÖRLERİN REKLAM MÜZİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmada Türkiye’de reklam müziği alanında çalışmakta olan aranjörlerin bu konudaki görüşleri incelenirken, aranjörlerin oluşturduğu reklam müziklerinin iş geliş, planlama ile başlangıç ve bitişine kadar olan süreci, beklenen reklam müziklerinin içerik ve müzikal özellikleri ve elde edilen ürünlerin kalitesi ve geri bildirimlerine yönelik hususların neler olduğu üzerinde durularak, aranjörlük mesleği ve reklam müziği konularında daha detaylı bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonuçları müzik bilimi alanında bundan sonraki yapılacak çalışmalara önemli bir veri oluşturacağı ve giderek gelişmekte olan reklam sektöründe yerini almak isteyen aranjör adaylarına ışık tutması açısından faydalı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada model olarak nitel araştırma türlerinden fenomonoloji deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklem olarak seçilen 8 aranjör ile görüşmeler 24 maddelik bir yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan 8 aranjör katılımcı Türkiye’de 16 ila 26 yıldır aranjörlük mesleğinde yer alan ve en az 5 senedir özellikle reklam müziği konusunda çalışmakta olan müzisyenlerden seçilmiştir. Görüşme formunun oluşturulmasında katılımcıların fiziki ve teknik imkânları, bilgi ve donanımları, reklam müziğinin dikkat çekici özellikleri ve Türkiye’de reklam müziğinin güncel durumu boyutlarından yararlanılmıştır. Bu veriler doğrultusunda katılımcıların ortak ve farklı görüşleri belirlenerek veriler kodlanmış, birbirleriyle ilişkili kodlar birleştirilerek elenmiş ve temalar oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar bulgular bölümünde tablolarla gösterilmiştir. Çalışma sonucunda, reklam müzikleri konusunda her geçen gün dünya standartlarına yaklaşıldığı ülkemizde, bu sektörde ortaya konan başarılı ürünler göz önünde bulundurularak; aranjörlük mesleği ile ilgili çalışmaların uluslararası düzeye taşınması ve daha geniş kitlelere hitap edilmesi amacı ile aranjörlük mesleği üniversitelere bağlı akademik birimlerde yer alması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Aranjör
• Aranjörlük Mesleği
• Müzik
• Reklam
• Reklam Müziği

ANALYZING THE OPINIONS OF ARRANGERS, WORKING IN THE FIELD OF ADVERTISING MUSIC IN TURKEY, ON ADVERTISING MUSIC

Öz

In this research, while examining the opinions of the arrangers working in the field of advertising music in Turkey, it is aimed to obtain more detailed information about the arranging profession and advertising music by focusing on the process of the advertising music created by the arrangers from the arrival, planning, start and end of the work, the content and musical characteristics of the expected advertising music, and the quality and feedback of the products obtained. It is thought that the results of the research will constitute important data for future studies in the field of music science and will be useful in terms of shedding light on arranger candidates who want to take their place in the ever-developing advertising sector. In this study, phenomenology design, one of the qualitative research types, was preferred as a model. Purposive sampling method was used to form the study group of the research. Interviews with 8 arrangers selected as the sample were conducted using a 24-item structured interview form. The 8 arranger participants who constitute the study group of the research were selected from musicians who have been in the arranging profession in Turkey for 16 to 26 years and have been working in the field of advertising music for at least 5 years. In the creation of the interview form, the dimensions of the participants' physical and technical facilities, knowledge and equipment, remarkable features of advertising music, and the current situation of advertising music in Turkey were utilized. In line with these data, the common and different opinions of the participants were determined, the data were coded, codes related to each other were combined and eliminated, and themes were formed. The results obtained are shown in tables in the findings section. As a result of the study, considering the successful products in this sector in our country, where world standards in advertising music are approaching day by day, it is recommended that the profession of arranger should be included in academic units affiliated to universities in order to carry the studies related to the profession of arranger to the international level and to appeal to a wider audience.

Anahtar Kelimeler

• Advertising Music
• Arranger Profession
• Arranger
• Advertising
• Music

Kaynakça

1. Aşkın, C., & Ayata, E. (2008). Müziğin beynin bilişsel fonksiyonlarına olan etkisi. İTÜ Dergisi/b, 5(2), 13-22. http://itudergi.itu.edu.tr/index.php/itudergisi_b/article/download/181/167
2. Backman, J. (1971). Reklam ve rekabet. İstanbul Reklam Yayınları.
3. Balcı, A. (2020). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
4. Bostancı, S. (2019). Reklam müziklerinin marka farkındalığına etkisi (Tez. No. 595991) [Yüksek lisans tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi].Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
5. Bozkır, B. (2009). Profesyonel müzisyenlerde müzik algısı farklılıkları (Tez. No. 235228) [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
6. Elden, M. (2016). Reklam yazarlığı. İletişim Yayınları.
7. Elden, M., Topsümer, F., & Yurdakul, N. (2018). Reklam ve halkla ilişkilerde hedef kitle. İletişim Yayınları.
8. Engin, H. B. (2013). Çocuk ve reklam: Çocuklar olması gerekenden erken büyüyor. M. R. Şirin & H. Yavuzer (Ed.), 1. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi Bildiriler Kitabı (Cilt-1, s. 217-234). Çocuk Vakfı Yayınları.

9. Er, E. (2017). Reklam filmciliğinde yapım sonrası aşamada kurgu ve ses/müzik tasarımı. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 512-528. https://dergipark.org.tr/tr/pub/joiss/issue/32387/360240
10. Erbaş, S. (2016). Reklam beğenilirliği (Tez. No. 449998) [Doktora tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
11. Ergin, T. Ç., Sert, N. Y., & Yılmaz, E. (2019). İkna edici iletişimde reklam müziğinin kullanımı: Banka reklam müziklerinin ikna edici iletişim stratejileri açısından incelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 205-226. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.428681
12. Erol, G. (2006). Reklam ve medya planlaması. Beta Yayınevi.
13. Çalışkan, S. (2019). Türkiye’de televizyon reklamlarında kullanılan müzik çeşitlerine yönelik tespitler. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 5(2), 19-24. https://doi.org/10.22252/ijca.658581
14. Glasser, R. (1972). Planlı pazarlama. İstanbul Reklam Yayınları.
15. Gür, Y. E. (2018). Beyin müzik ilişkisi: Tüketicilerin reklam müziklerine tepkilerinin nöroplazma ile incelenmesi (Tez. No. 512544) [Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
16. Güven, D. (2012). Reklam müzikleri ve markaya olan etkisi (Tez. No. 317311) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
17. Kaya, F. (2018). Reklam ve pazarlama stratejileri: Bir reklamda olması gerekenler. Mecmua Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 99-111. https://doi.org/10.32579/mecmua.410766
18. Kazan, H., & Uçar, C. (2017). Efekt kavramı ve reklam filmlerinde efekt kullanımı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(52), 237-251. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.12630
19. Kozlu, C. M. (2000). Uluslararası pazarlama ilkeler ve uygulamalar (Genişletilmiş 7. baskı). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
20. Lyle, J., & Hoffman, H. R. (1972). Children’s use of television and other media. E. A. Rubinstein, G. A. Comstock, & J. P. Murray (Eds.), Television and social behavior: Reports and papers (pp. 257-271). Washington, DC: US Government Printing Office.
21. Özer, M. C. (2015). Bilgisayar müziği dillerinin tarihçesi. EÜ Devlet Türk Musikisi Konservatuarı Dergisi, 6, 47-59. https://dergipark.org.tr/tr/pub/konservatuvardergisi/issue/46653/584904
22. Say, A. (2015a). Müzik tarihi. Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
23. Say, A. (2015b). Müziğin kitabı. Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
24. Sınır, İ. (2014). Türk popüler müziğinde aranjörlüğün dönüşümü (Tez. No. 381925) [Doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
25. Turhan, U. (2015). Reklam müziklerinde tını ve enstrüman değişkenlerinin reklama yönelik tutuma etkisi (Tez. No. 408593) [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
26. Uğur, İ. (2011). Televizyon reklamlarında müzik ve reklam ilişkisi. Erciyes İletişim Dergisi Akademia, 2(1), 2-18. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesiletisim/issue/5864/77605
27. Uluç, M. Ö. (2015). Müzik cep sözlüğü. Müzik Eğitimi Yayınları.
28. Ünsal, Y. (1984). Bilimsel reklam ve pazarlamadaki yeri (2. baskı). Tivi Reklam Yayınları.
29. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.