MÜZİK ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMI YETENEK SINAVLARI İÇİN GEREKEN TYT SIRALAMASI ÖN KOŞULUNUN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ DOĞRULTUSUNDA İNCELENMESİ

Öz

Yurdumuzdaki üniversitelerin müzik öğretmenliği anabilim dalları, özel yetenek sınavıyla öğrenci alan ve müzik öğretmeni yetiştiren programlardır. 2020-YKS ile birlikte bu programların yetenek sınavlarına girebilmek için TYT’de ilk 800.000 kişi arasına girme ön koşulu getirilmiştir. Bu durum; güzel sanatlar liselerinin, eğitim fakültelerinin müzik öğretmenliği programlarına öğrenci hazırlaması noktasında bazı etkilere sebep olmuştur. Nitel bir durum çalışması olan bu araştırma, müzik öğretmenliği yetenek sınavı için ön koşul olan TYT’de ilk 800.000 barajının öğrenciler ve güzel sanatlar liselerinin müzik öğretmenliği programına öğrenci yetiştirme durumları üzerindeki etkisinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2022-2023 eğitim-öğretim yılında güzel sanatlar liselerinden mezun olan ve müzik öğretmenliği anabilim dalına yerleşen öğrenci sayılarını tespit etmek için 44 güzel sanatlar lisesinden veri toplanmıştır. Öte yandan 800.000 barajının, güzel sanatlar liseleri öğrenci ve öğretmenleri üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak için bu kurumlarda görev yapan 7 kültür ve 7 meslek dersi öğretmeni ile 6 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak kategorize edilmiş ve frekans değerlerinden oluşan tablolar hâlinde sunulmuştur. Araştırmada güzel sanatlar liselerinden mezun olan öğrencilerin %9’nun TYT’de ilk 800.000 barajını geçtiği, bu öğrencilerin de %86’sının müzik öğretmenliği bölümlerine yerleştiği belirlenmiştir. Buna bağlı olarak müzik öğretmenliği anabilim dalı programlarının kontenjan sayılarının azaldığı tespit edilmiştir. Görüşme yapılan öğretmenlerin çoğunluğu, nitelikli öğretmen yetişmesi noktasında katkı sağlayacağı gerekçesiyle 800.000 barajını gerekli gördüklerini belirtmiş, ancak barajın öğrencilerde stres, gelecek kaygısı ve meslek seçimlerinde özensiz davranma gibi olumsuz durumlara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlardan hareketle öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• TYT
• müzik öğretmenliği
• müzik eğitimi
• yetenek sınavı.

EXAMINATION OF TYT RANKING PREREQUISITE FOR MUSIC TEACHING PROGRAMME APTITUDE EXAMS IN LINE WITH TEACHERS' OPINIONS

Öz

Music teaching departments of universities in Turkey are programmes that train music teachers by taking students with a special talent exam. With the 2020-YKS, the prerequisite of being among the top 800,000 in TYT has been introduced in order to enter the talent exams of these programmes. This situation has caused some effects on the preparation of students for music teaching programs faculties of education of fine arts high schools. This research, which is a qualitative case study, aims to examine the effect of the first 800.000 threshold in TYT, which is a prerequisite for the music teaching aptitude exam, on students and the status of fine arts high schools on the training of students for the music teaching programme in line with the views of teachers.For this purpose, data were collected from 44 fine arts high schools in order to determine the number of students who graduated from fine arts high schools in the 2022-2023 academic year and placed in the music teaching department. On the other hand, in order to reveal the effect of the 800.000 threshold on the students and teachers of fine arts high schools, semi-structured interviews consisting of 6 questions were conducted with 7 culture and 7 vocational course teachers working in these institutions. The data obtained were categorised using descriptive analysis method and presented in tables consisting of frequency values. In the study, it was determined that 9% of the students graduating from fine arts high schools passed the first 800.000 threshold in TYT and 86% of these students were placed in music teaching departments. Accordingly, it was determined that the number of quotas of music teaching department programmes decreased. The majority of the interviewed teachers stated that they considered the 800.000 threshold necessary on the grounds that it would contribute to the training of qualified teachers, but it was concluded that the threshold caused negative situations such as stress, future anxiety and careless behaviour in career choices. Based on the results of the research, recommendations are presented.

Anahtar Kelimeler

• TYT
• music teaching
• music education
• talent exam.

Kaynakça

1. Algı, S. (2017). Özengen müzik eğitimi veren kurumlarda bağlama öğretim yöntemleri (Konya ili örneği). Fine Arts, 12(2), 64-82. https://doi.org/10.12739/NWSA.2017.12.2.D0190
2. Başbuğ, Ç., & Kaya, A. (2022). Temel yeterlilik testi başarı sırası barajının müzik öğretmenliği programları özel yetenek seçme sınavına etkileri. Trakya Eğitim Dergisi, 12 (3), 1356-1371. https://doi.org/10.24315/tred.979210
3. Demirel, İ. N., & Sözer, S. A. (2023). Resim-iş öğretmenliği özel yetenek sınavlarında TYT barajı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 28-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/refad/issue/78846/1323873
4. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi kavramlar ilkeler teknikler (30. Basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
5. ÖSYM. (2019). 2019 Yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. 22.09.2023 tarihinde https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2019/YKS/kontkilavuz_18072019.pdf adresinden alınmıştır.
6. ÖSYM. (2020). 2020 Yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) kılavuzu. 22.09.2023 tarihinde https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2020/YKS/YksKilavuz14052020.pdf adresinden alınmıştır.
7. ÖSYM. (2023). 2023 Yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. 22.09.2023 tarihinde https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2023/YKS/TERCIH/kkilavuz27072023di.pdf adresinden alınmıştır.
8. ÖSYM. (2024). 2024 Yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) kılavuzu. 22.09.2023 tarihinde https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2024/YKS/kilavuz_ykd01022024.pdf adresinden alınmıştır.

9. Uçan, A. (1996). İnsan ve müzik insan ve sanat eğitimi (2. Basım). Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
10. Üçer, Ö., Gürer, M., Yılmaz, G., & Sonsel, Ö. B. (2023). ÖSYM’nin müzik öğretmenliği programlarıyla ilgili ön koşuluna yönelik öğretim elemanı görüşleri / Instructor opinions on measurement, selection and placement center (mspc)’s prerequisite for music teaching programs. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(3), 283-297. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1279576
11. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık.