E-içerik ile zenginleştirilmiş 5.sınıf müzik ders kitabının öğrencilerin akademik başarı ve motivasyonlarına etkisi*

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1, 73 - 84, 02.02.2026

Eda Uslu Oktay , Ebru Temiz

https://doi.org/10.31811/ojomus.1831301

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretimde mevcut ders materyali olarak kullanılan 5. sınıf müzik ders kitabının e-içerik ile zenginleştirilmesinin öğrencilerin akademik başarıları ve motivasyonları üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmada deneysel yöntem benimsenmiş ve araştırmanın yürütülme sürecinde ise son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Uşak il merkezinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı, Ömer-Dönmez Toklu Ortaokulu ile Ertuğrul Gazi İmam Hatip Ortaokulunda 5. sınıfta öğrenim gören toplam 59 öğrenci (deney grubu: 29, kontrol grubu: 30) oluşturmuştur. Araştırmanın deneysel sürecinde kullanılmak üzere, 5. sınıf müzik ders kitabı için e-içerik eklenmesine uygun görülen üç ünite seçilmiş, bu üniteler için e- içerik olarak belirlenen videolar araştırmacı tarafından denel işlem öncesinde deney grubunun ders kitaplarına entegre edilmiştir. Deneysel süreçte deney gurubunda e-içerik eklenmiş ders kitabı ile müzik dersi işlenirken, kontrol gurubu geleneksel ders işleyişine devam etmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin müzik dersindeki akademik başarılarını ölçmek amacıyla “Müzik Dersi Başarı Testi” kullanılmış, öğrencilerin müzik dersi motivasyonlarını değerlendirmek için ise Aktan ve Tezci (2013) tarafından geliştirilen Matematik Motivasyon Ölçeği araştırma için alınan izin dahilinde uyarlanarak “Müzik Dersi Motivasyon Ölçeği” olarak uygulanmıştır. Müzik Dersi Başarı Testi, ortaokul 5. sınıf müzik ders kitabı içerisinde ünite sonlarında yer alan değerlendirme soruları kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırma bulguları sonucunda; müzik dersinde e-içeriklerle zenginleştirilmiş müzik ders kitabı kullanımının öğrencilerin akademik başarılarını ve müzik dersi motivasyonlarını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontrol guruplarının müzik dersi motivasyonları alt boyutlar açısından incelendiğinde ise deney ve kontrol guruplarının müzik dersi motivasyonları arasında; içsel hedef yönelimi, konu değeri, öz yeterlik ve sınav kaygısı boyutlarında anlamlı fark olduğu, dışsal hedef yönelimi ve öğrenme inançları boyutları için ise guruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

e-içerik , müzik dersi , ders kitabı , motivasyon , akademik başarı

The effect of a 5th grade music coursebook enriched with e-content on students’ academic success and motivation

Öz

The aim of this research is to determine the effect of enriching the 5th grade music textbook used as the current course material in secondary education with e-content on the academic achievement and motivation of the students. An experimental method was adopted in the research and a post-test control group model was used in the research process. The study group consisted of 59 5th grade students (experimental group: 29, control group: 30) studying at Ömer-Dönmez Toklu Secondary School and Ertuğrul Gazi Imam Hatip Secondary School affiliated with the Ministry of National Education located in the city center of Uşak. In the experimental process of the research, three units that were deemed suitable for the addition of e-content were selected for the 5th grade music textbook and the videos determined as e-content for these units were integrated into the textbooks of the experimental group by the researcher before the experimental process. In the experimental process, the experimental group taught music lesson with the textbook with e-content, while the control group continued their routine lesson. The data collection tools in the research were; The “Music Lesson Achievement Test” was used to measure the academic achievement of students in music classes in the experimental and control groups. To assess students’ motivation in music classes, the Mathematics Motivation Scale developed by Aktan and Tezci (2013) was adapted, with permission obtained for the study, and used as the “Music Lesson Motivation Scale.” The Music Lesson Achievement Test was prepared using the assessment questions at the end of units in the 5th-grade middle school music textbook. The research findings indicated that using a music textbook enriched with e-content in music classes increased students’ academic achievement and motivation in music classes. When the music lesson motivations of the experimental and control groups were examined in terms of sub-dimensions, it was observed that there were significant differences between the groups in the dimensions of intrinsic goal orientation, subject value, self-efficacy, and test anxiety, while there were no significant differences between the groups in the dimensions of extrinsic goal orientation and learning beliefs.

Anahtar Kelimeler

e-content , music lesson , textbook , motivation , academic achievement

Kaynakça

• Aktan, S. ve Tezci, E. (2013). Matematik Motivasyon Ölçeği (MMÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(4), 57-77. https://doi.org/10.9761/JASSS1173
• Bal Çetinkaya, K. (2015). Elektronik kitap destekli matematik öğretiminin 5. sınıf öğrencilerinin akademik başarısına, kalıcılığa, ders kitabı algısına etkisinin incelenmesi (Tez No. 414176) [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
• Baştemur Kaya, C. (2013). 6. sınıf sosyal bilgiler dersi için geliştirilen etkileşimli elektronik kitabın öğrenci başarısı üzerine etkisi (Tez No. 333434) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
• Bozkurt, A. (2017). Türkiye’de uzaktan eğitimin dünü, bugünü ve yarını. Açık Öğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-124.
• Bozkurt, A. (2019). From distance education to open and distance learning: A holistic evaluation of history, definitions, and theories. S. Sisman-Ugur ve G.Kurubacak (Ed.), Handbook of research on learning in the age of transhumanism (s. 252-273). https://doi.org/10.4018/978-1-5225-8431-5.ch016
• İpek, İ., Sözcü, Ö. F. ve Ziatdinov R. (2013). Birleştirilmiş e-öğrenme tasarımı modeli ve hızlı öğretim tasarımı stratejileri. XV. Akademik Bilişim Konferansı Bildiriler Kitabı, Antalya.
• Karasar, Ş. (2004). Eğitimde yeni ı̇letişim teknolojileri-ı̇nternet ve sanal yüksek eğitim. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 3(4), 117-125.
• Kelesbayev, D. (2014). Türk dünyasının eğitim sistemindeki ortak mesele: Kalite. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, (3/2), 291-306. https://doi.org/10.7884/teke.285
• Kılıç, H. (2022). QR Kod teknolojisi ile desteklenen fen bilimleri ders kitabının bazı değişkenler üzerindeki etkisinin incelenmesi (Tez No. 744588) [Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
• Milli Eğitim Bakanlığı. (t.y.). Ders kitapları ve eğitim araçları e-içerik tablosu. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_08/29112552_derskitaplariveegitimaraclarieiceriktablosu.pdf
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2022). Öğretmenlerin ders kitabı kullanımı ile ilgili araştırma raporu. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_12/27131608_derskitabi_arastirmaraporu.pdf
• Mollamehmetoğlu, M. Z. (2018). Ortaokul öğrencilerinin elektronik ders kitabı tasarım tercihlerinin belirlenmesi (Tez No. 504437) [Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
• Moore, M. G. ve Kearsley, G. (2011). Distance education: A systems view of online learning (3. bs.). Wadsworth Cengage Learning.
• Öztürk, I. (2014). İlköğretim sınıf öğretmenlerinin elektronik kitap algıları ve ilköğretim 5.sınıf öğrencilerinin elektronik kitap ile ilgili görüşleri (Tez No. 353099) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
• QAA. (2020). Building a taxonomy for digital learning. https://www.qaa.ac.uk/docs/qaa/guidance/building-a-taxonomy-for-digital-learning.pdf
• Sevimli, E. ve Kul, Ü. (2015) Matematik ders kitabı içeriklerinin teknolojik uygunluk açısından değerlendirilmesi: Ortaokul örneği. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(1), 308-331. https://doi.org/10.17522/nefefmed.11253
• Spector, J. M. (2015). The SAGE encyclopedia of educational technology. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781483346397
• Urfalı Dadandı, P. (2016). Türkçe öğretiminde elektronik ders kitabı kullanmanın başarı, öz yeterlik inançları ve tutuma etkisi (Tez No. 419388) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
• Şimşek, A., Özdamar, N., Kobak, K., Uysal, Ö., Berk, C., Kılıçer, T. ve Çiğdem, H. (2009). İki binli yıllarda Türkiye’deki eğitim teknolojisi araştırmalarında gözlenen eğilimler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 115-120.
• Uzun, A. (2022). Ortaokul fen bilimleri dersinde etkileşimli elektronik kitap kullanımının öğrenci başarısına ve motivasyonuna etkisi (Tez No. 736864) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.