“Müziğimi özgür bırak”: Yapay zekâ ile müzikal üretimin dönüşümünün Instagram platformunda yankılanmasına yönelik bir araştırma

Öz

Yapay zekâ teknolojilerinin müzik üretim süreçlerinde kullanılması, sanatsal yaratıcılık, yazar ve eser sahipliği, özgünlük ve etik sınırların yeniden sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu çalışma, söz konusu teknolojik dönüşümün dijital kamusal alanda nasıl alımlandığını ve müzakere edildiğini ortaya koymayı amaçlayan nitel bir araştırma makalesidir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak, Türk rock müzik kültüründe özgün bir konuma sahip olan Feridun Düzağaç’ın yapay zekâ destekli bindirim (remix) pratiklerine açıkça karşı çıkan Instagram paylaşımı etrafında şekillenen 377 kullanıcı yorumu analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, kullanıcıların büyük çoğunluğunun sanatçıya karşı parasosyal bir sadakat ve koruma refleksi geliştirdiğini göstermektedir. Ayrıca sanatsal özgünlük ve fikri mülkiyet kavramlarının dijital kültürde derin bir değer farklılaşmasına (kutuplaşmaya) yol açtığı, yapay zekâ tartışmalarının yaş ve deneyim eksenli kuşaklararası kültürel gerilimleri tetiklediği görülmüştür. Çalışma, literatürde çoğunlukla hukuki veya teknik boyutlarıyla ele alınan yapay zekâ ve müzik ilişkisini doğrudan dinleyici refleksleri üzerinden ampirik olarak inceleyerek alanyazına özgün bir katkı sunmaktadır. Araştırma ayrıca yapay zekânın insan emeğini ikame eden özerk bir yaratıcıdan ziyade insan estetiği ve etik hassasiyetleri çerçevesinde sınırlandırılması gereken bir teknolojik araç olarak konumlandırılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• müzik
• yapay zekâ
• sosyal medya
• Instagram
• dijital kamusal alan

Leave My Music Alone: A Study on the Resonance of the Transformation of Musical Production through Artificial Intelligence on the Instagram Platform

Öz

The integration of artificial intelligence (AI) technologies into music production processes has necessitated a re-examination of artistic creativity, authorship, originality, and ethical boundaries. This study is a qualitative research article aiming to reveal how this technological transformation is perceived and negotiated within the digital public sphere. Using purposive sampling, the research analyzes 377 user comments surrounding an Instagram post by Feridun Düzağaç, a prominent figure in Turkish rock music who openly opposed AI-generated remix practices. The findings indicate that most users developed a parasocial loyalty and protective reflex towards the artist. Furthermore, concepts of artistic originality and intellectual property have led to deep value divergences (polarization) in digital culture. It was also observed that AI debates have triggered intergenerational cultural tensions based on age and experience. By empirically examining the AI-music relationship, which is often discussed in literature solely through legal or technical dimensions, directly through listener reflexes, this study provides a unique contribution to the literature. It emphasizes that AI should not be positioned as an autonomous creator replacing human labor, but rather as a technological tool that must be constrained within the framework of human aesthetic guidance and ethical sensitivities.

Anahtar Kelimeler

• music
• artificial intelligence
• social media
• Instagram
• digital public sphere

Kaynakça

1. Abdad, S. A., Pradina, S., H., Sakdiya, A. Z. ve Zahrani, A. N. (2024). Legal analysis on remixing songs using artificial intelligence (AI) technology. Law and Justice, 9(1), 50-62. https://doi.org/10.23917/laj.v9i1.5124
2. Ahuja, V. K. (2020). Artificial intelligence and copyright: Issues and challenges. ILI Law Review, 270-285.
3. Anastasiia, P. (2025). Writing the future: The impact of artificial intelligence and knowledge graphs on the music industry. Universal Library of Arts and Humanities, 2(4), 17-22. https://doi.org/10.70315/uloap.ulahu.2025.0204003
4. Arenal, A., Aguado, J. M., Armuña, C., Ramos, S. ve Feijoo, C. (2025). Artificial intelligence in the music streaming value chain: Exploring artists’ and users’ perceptions on content creation and algorithmic consumption. Telecommunications Policy, 50(2), 103129. https://doi.org/10.1016/j.telpol.2025.103129
5. Campanelli, V. (2015). Toward a remix culture: An existential perspective. E. Navas, O. Gallagher ve X. Burroughs (Ed.), The Routledge companion to remix studies içinde (s. 68-82). Taylor Francis.
6. Cavicchioli, R., Hu, J. C. ve Furini, M. (2025). AI-based melody generation. 2025 IEEE 22nd Consumer Communications & Networking Conference (CCNC) içinde. https://doi.org/10.1109/ccnc54725.2025.10975980
7. Çüm, S., Demir, E. K., Demir, T., & Kahyaoğlu Erdoğmuş, Y. (2025). GRAFFAIN: Mini kılavuz. figshare. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.29310398
8. Drott, E. (2020). Copyright, compensation, and commons in the music AI industry. Creative Industries Journal, 14(2), 190-207. https://doi.org/10.1080/17510694.2020.1839702

9. Feridun Düzağaç [@feridun_duzagac]. (2025, 22 Kasım). Sevgili gençler, sizler için hep en iyisini dilerim [Fotoğraf]. Instagram. https://www.instagram.com/p/DRW6KWYiMsB
10. Fox, M., Vaidyanathan, G. ve Breese J. L. (2024). The impact of artificial intelligence on musicians. Issues in Information Systems, 25(3), 267-276. https://doi.org/10.48009/3_iis_2024_121
11. Geiger, C. (2024). Elaborating a human rights-friendly copyright framework for generative AI. IIC - International Review of Intellectual Property and Competition Law, 55(7), 1129-1165. https://doi.org/10.1007/s40319-024-01481-5
12. Gülpınar, Ş. ve Boyraz B. (2024). Sanatın dijital çağda yeniden tanımlanması: Yapay zekâ perspektifinden bir inceleme. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 1-14. https://doi.org/10.14744/ysbed.2024.00039
13. Kang, E. J., Kim, H., Kim, H., Fussell, S. R. ve Kim, J. (2025). Can fans build parasocial relationships through idols’ simulated voice messages?: A study of AI private call users’ perceptions, cognitions, and behaviors. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 9(2), 1-31. https://doi.org/10.1145/3711111
14. Katyal, Y., Singh, V. S., Saxena, A. ve Dhasmana, G. (2024). Exploring the evolution of music and artificial intelligence. 2024 International Conference on Communication, Computer Sciences and Engineering (IC3SE) içinde (s. 390-393). https://doi.org/10.1109/IC3SE62002.2024.10593129
15. Keskin, H. ve Türkün Keskin, B. (2025). A study on the integration of artificial intelligence and music. ARTic, 8(1), 1029-1039. https://doi.org/10.34010/artic.v8i1.17725
16. Kızıltepe, Z. (2017). Eylem araştırması. F. N. Seggie ve Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik analiz ve yaklaşımları içinde (s. 253-267). Anı Yayınları.
17. Kral Müzik. (t.y.). Feridun Düzağaç Kimdir? 20 Kasım 2025 tarihinde https://www.kralmuzik.com.tr/biyografisi/feridun-duzagac adresinden erişildi.
18. Kurmi, R., K., Maurya, A. ve Pujari, N. M. (2024). Nexus of artificial intelligence and human creativity: Exploring opportunities and challenges. Journal of Drug Discovery and Health Sciences, 1(1), 34-39. https://doi.org/10.21590/xb8kta43
19. Majumdar, A. (2023). Facing the music: The future of copyright law and artificial intelligence in music industry. https://doi.org/10.2139/ssrn.4754032
20. Miles, M. B., Huberman, A. M. ve Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3. bs.). Sage Publications.
21. Navas, E. (2023). The rise of metacreativity: AI aesthetics after remix. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003164401
22. Newman, M., Morris, L. ve Lee, J. H. (2023). Human-AI music creation: Understanding the perceptions and experiences of music creators for ethical and productive collaboration. Proceedings of the 24th ISMIR Conference içinde (s. 80-88). International Society for Music Information Retrieval.
23. Nwaeke, U. T. ve Orru, E. (2025). The impact of artificial intelligence on music composition and production: An analytical review. Icheke Journal of the Faculty of Humanities, 23(1), 161-175.
24. Oğul, S. (2024). In tune with ethics: Responsible artificial intelligence and music industry. Reflektif Journal of Social Sciences, 5(1), 139-149. https://doi.org/10.47613/reflektif.2024.150
25. Parmar, D. G. (2025). AI voice cloning: How a Bollywood veteran set a legal precedent. WIPO Magazine, 2025(1), 19. https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo-pub-121-2025-1-en-wipo-magazine-issue-1-2025.pdf
26. Pons, J., Zukowski, Z., Parker, J. D., Carr, C. J., Taylor, J. ve Evans, Z. (2025). Music and artificial intelligence: Artistic trends. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2508.11694
27. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants, Part 1. On the Horizon 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
28. Pujari, V. ve Wilson, B. (2023). Copyright and authorship in AI-Generated music. Journal of Emerging Technologies and Innovative Research, 10(12), 351-354. https://www.jetir.org/papers/JETIR2312540.pdf
29. RaNa, M. R. H. (2024). The influence of technology on modern music production. International Journal of Humanities and Information Technology, 6(4), 19-25. https://doi.org/10.21590/ijhit.06.04.03
30. RaNa, M. R. H. (2025). The impact of artificial intelligence on music composition and performance. International Journal of Technology, Management and Humanities (IJTMH), 11(1), 17-34. https://doi.org/10.21590/v95qm154
31. Rogers, H., Freitas, J. ve Porfírio, J. F. (2023). Remediating sound: Repeatable culture, YouTube and music. Bloomsbury Academic.
32. Rubinstein, Y. (2020). Uneasy listening: Towards a hauntology of AI-generated music. Resonance, 1(1), 77-93. https://doi.org/10.1525/res.2020.1.1.77
33. Schäfer, M. S. (2016). Digital public sphere. G. Mazzoleni (Ed.), The international encyclopedia of political communication içinde (s. 1-7). https://doi.org/10.1002/9781118541555.wbiepc087
34. Ünal, R. ve Taylan, A. (2025). AI covers: Listener perspectives on a controversial production model between technology, copyright and ethical violations. Ankara Universitesi ILEF Dergisi, 12(2), 216-254. https://doi.org/10.24955/ilef.1687789
35. Virvou, M. (2023). Artificial intelligence and user experience in reciprocity: Contributions and state of the art. Intelligent Decision Technologies, 17(1), 73-125. https://doi.org/10.3233/IDT-230092
36. Wei, L., Yu, Y., Qin, Y. ve Zhang, S. (2025). From tools to creators: A review on the development and application of artificial ıntelligence music generation. Information, 16(8), 656. https://doi.org/10.3390/info16080656
37. Wilson, E., Wszeborowska, A. ve Brynn-Kinns, N. (2025). A short review of responsible AI music generation. Proceedings of the 6th Conference on AI Music Creativity (AIMC 2025) içinde.
38. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.