The compositional style of Kutlu Payaslı and his influence on Turkish music

Öz

Kutlu Payaslı, one of the important contemporary names of Turkish music, is an artist who holds the title of State Artist and is known for his qualities as a performer, composer, instructor and choirmaster. This research, which aims to examine Kutlu Payaslı’s life and his only instrumental piece, the “medhal” in the Hicazkr makam, was utilized to gather relevant data. The study utilizes qualitative research methods, including documentary screening and document analysis. Examining a single instrumental piece written by an artist who also engaged in composition throughout his 60-year artistic career is considered significant. The findings of the research indicate that Payaslı abandoned his university education due to his love of music. In 1955, he joined Ankara Radio, where he studied with prominent figures in the music industry at the time, and served for many years as a vocalist and conductor both there and at Izmir Radio. Furthermore, his passing the Ankara Radio entrance exam with his own composition and winning awards for his compositional skills demonstrate his success in composition, yet his choice to pursue his artistic career as a vocalist and choirmaster demonstrates his status as a significant Turkish music artist. A musical analysis of the composer’s single-instrument piece, Hicazkâr Medhal, demonstrates that he fully utilized the fundamental building blocks of the makam. He exploited the interlocking nature of the Hicaz family scales to expand the work’s melodic structure and enhance its aural richness. Based on these findings, a musical and prosodic analysis of Payaslı’s vocal works is recommended.

Anahtar Kelimeler

• Kutlu Payaslı
• musical analysis
• composing
• Turkish music
• Hicazkâr medhal

Kutlu Payaslı’nın besteciliği ve Türk musikisine etkileri

Öz

Türk musikisinin önemli çağdaş isimlerden biri Kutlu Payaslı, Devlet sanatçısı unvanına sahip, yorumcu, besteci, eğitmen ve koro şefi özellikleri ile bilinen bir sanatkârdır. Kutlu Payaslı’nın hayatını ve tek saz eseri olan hicazkâr makamındaki medhali incelemenin amaçlandığı bu araştırmada konu ile ilgili verileri toplamak için nitel araştırma yöntemlerinden belgesel tarama yöntemi ve doküman analizi yöntemlerinden faydalanılmıştır. 60 yıllık bir sanat hayatı içerisinde bestekârlıkla da ilgilenmiş bir sanatçının yazmış olduğu tek saz eserinin incelenmesi önemli görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; Payaslı’nın üniversite eğitimlerini musiki sevgisi sebebiyle yarım bıraktığı, 1955 yılında Ankara Radyosu’na girdiği, burada musikinin o zamanki önemli isimlerinden ders aldığı hem burada hem de İzmir Radyosu’nda ses sanatçısı ve şef olarak uzun yıllar görev yaptığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca Ankara Radyosu’nun sınavına kendi bestesiyle girip başarılı olması ve bestecilik özelliğiyle ödüller kazanması, onun bestecilik alanında da başarılı olduğunu ancak kendi tercihiyle sanat hayatına ses sanatçısı ve koro şefi olarak devam etmesi önemli bir Türk müziği sanatçısı olduğunun göstergesi olmaktadır. Bestekârın tek saz eserinin müzikal analizine göre; Hicazkâr Medhal’i bestelerken makamın temel yapı taşlarını eksiksiz bir şekilde kullandığı, Bestekârın, Hicaz ailesi dizilerinin birbirine geçki özelliğinden faydalanarak eserin melodik yapısını genişlettiği ve işitsel zenginliği arttırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bu sonuçlara göre Payaslı’nın sözlü eserlerinin müzikal ve prozodi incelemeleri yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kutlu Payaslı
• müzikal analiz
• bestekârlık
• Türk musikisi
• Hicazkâr medhal

Kaynakça

1. Arel, H. S. (1988). Türk musikisi kimindir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
2. Çöm, Ş. (2024). Belgesel Sinemada sinematografi ve gerçekçilik ilişkisi bir değerlendirme örneği: Suha Arın belgeselleri [Sözlü bildiri sunumu]. IMCCS 2. Uluslararası İletişim Bilimleri Kongresi, Sivas.
3. Kaçar, G. Y. (2012). Türk mûsikîsi rehberi. Maya Akademi.
4. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayın Dağıtım.
5. Özkan, İ. H. (1998). Türk musikisi nazariyatı ve usulleri: Kudüm velveleleri. Ötüken Neşriyat.
6. Öztuna, Y. (2006). Türk mûsikîsi akademik klasik Türk san’at mûsikîsi’nin ansiklopedik sözlüğü. Orient.
7. Rona, M. (1970). Yirminci yüzyıl Türk musikisi. Türkiye Yayınevi.
8. Sözer, V. (2012). Müzik terimleri sözlüğü. Remzi Kitabevi.

9. Taşan, T. (2009). Türk müziğinde Amasyalı sanatçılar. H. Olgun ve T. Taşan (Ed.), Amasya’da musiki ve Türk müziğinde Amasyalı sanatçılar içinde (s. 243-247). T.C. Amasya Valiliği Yayınları.
10. Tura, Y. (1988). Türk mûsikîsinin mes’eleleri. PAN Yayıncılık.
11. Yavaşca, A. (2002). Türk mûsıkîsi’nde kompozisyon ve beste biçimleri. Türk Kültürüne Hizmet Vakfı.
12. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2004). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.