The importance of breathing exercises in the performance of long musical phrases in Turkish folk music

Öz

This research was conducted to examine the importance of breath control and breathing exercises during the performance of long musical phrases in Turkish folk music. The correct and aesthetic performance of long-sustained phrases, which are frequently encountered especially in genres such as bozlak, uzun hava (long tune), and hoyrat, depends on the performer’s breath control skills. The study investigated the problems that folk music performers and students experience in breath usage, the effects of breathing exercises on performance, and the level of breath technique instruction in music education.The study employed a case study design from qualitative research methods. The study group consisted of five professional folk music artists and five conservatory students determined through purposive sampling method. Data were collected using semi-structured interview forms and observation forms, and analyzed using descriptive analysis method.Research findings revealed that breath insufficiency and uncontrolled breath usage are the main problems in performing long musical phrases. Participants reported experiencing problems such as incomplete phrases due to not using diaphragmatic breathing, deterioration in voice quality, and rapid fatigue during performance. A significant improvement was observed in the performance of participants who practiced regular breathing exercises, and it was found that they could perform long phrases more fluently and without fatigue.It was determined that breath control is not only a technical requirement but also has critical importance in the aesthetic interpretation of musical phrases and conveying the emotional intensity of the piece. However, it was observed that insufficient attention is given to teaching breathing techniques in folk music education programs, and this situation negatively affects students’ performances.In conclusion, breath control and regular breathing exercises are indispensable elements for the successful performance of long phrases in Turkish folk music. The research demonstrates the necessity of systematically teaching breathing techniques in music education programs, raising educators’ awareness on this subject, and encouraging performers to practice regular breathing exercises. Improvements made in line with these recommendations will provide significant contributions both to increasing performance quality and preserving the artistic value of folk music.

Anahtar Kelimeler

• Turkish folk music
• long phrase
• breath control
• breathing exercises
• diaphragmatic breathing
• music education
• performance techniques

Türk halk müziğinde uzun müzikal cümlelerin icrasında nefes egzersizlerinin önemi

Öz

Bu araştırma, Türk halk müziğinde uzun müzikal cümlelerin icrası sırasında nefes kontrolü ve nefes egzersizlerinin önemini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Özellikle bozlak, uzun hava ve hoyrat gibi türlerde sıkça karşılaşılan uzun soluklu cümlelerin doğru ve estetik bir şekilde icra edilebilmesi, icracının nefes kontrolü becerisine bağlıdır. Araştırmada, halk müziği icracılarının ve öğrencilerinin nefes kullanımında yaşadıkları sorunlar, nefes egzersizlerinin performansa etkileri ve müzik eğitiminde nefes tekniklerinin öğretim düzeyi incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen beş profesyonel halk müziği sanatçısı ve beş konservatuvar öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem formu kullanılarak toplanmış, betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, uzun müzikal cümlelerin icrasında nefes yetersizliği ve kontrolsüz nefes kullanımının en temel sorunlar olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcılar, özellikle diyafram nefesinin kullanılmaması nedeniyle cümlelerin yarıda kalması, ses kalitesinin bozulması ve performans sırasında hızlı yorulma gibi sorunlar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Düzenli nefes egzersizleri uygulayan katılımcıların ise performanslarında belirgin bir iyileşme gözlenmiş, uzun cümleleri daha akıcı ve yorulmadan icra edebildikleri tespit edilmiştir. Nefes kontrolünün sadece teknik bir gereklilik olmadığı, aynı zamanda müzikal cümlelerin estetik yorumlanması ve eserin duygusal yoğunluğunun aktarılması açısından da kritik öneme sahip olduğu belirlenmiştir. Ancak, halk müziği eğitim programlarında nefes tekniklerinin öğretilmesine yeterince önem verilmediği, bu durumun öğrencilerin performanslarını olumsuz etkilediği görülmüştür. Sonuç olarak, nefes kontrolü ve düzenli nefes egzersizleri, Türk halk müziğinde uzun cümlelerin başarılı icrası için vazgeçilmez unsurlardır. Araştırma, müzik eğitimi programlarında nefes tekniklerinin sistematik olarak öğretilmesinin, eğitimcilerin bu konudaki farkındalıklarının artırılmasının ve icracıların düzenli nefes egzersizleri yapmaya teşvik edilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu öneriler doğrultusunda yapılacak iyileştirmeler, hem icra kalitesinin artmasına hem de halk müziğinin sanatsal değerinin korunmasına önemli katkılar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türk halk müziği
• uzun cümle
• nefes kontrolü
• nefes egzersizleri
• diyafram nefesi
• müzik eğitimi
• icra teknikleri

Kaynakça

1. Akdemir, M. (2025). Ses eğitiminde diyafram farkındalığı: Nefes yöntemi, beden algısı ve duygusal düzelme süreçlerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 11(2), 473-484. https://doi.org/10.22252/ijca.1832992
2. Akdoğu, O. (2003). Türk halk müziğinde icra teknikleri. Ege Yayınları.
3. Altunay, E., Oral, G. ve Yalçınkaya, M. (2014). Eğitim kurumlarında mobbing uygulamalarına ilişkin nitel bir araştırma. Sakarya Unıversity Journal of Education, 4(1), 62-80.
4. Aydın, İ. ve Sağer, T. (2023). Türk halk müziği ekosisteminde çalgı ve vokal icra etkileşimi: Hamçere tekniklerinin oluşumunda müzikal davranışlar. Etnomüzikoloji Dergisi, 6(3), 59-79.
5. Başaran, Y. (2017). Sosyal bilimlerde örnekleme kuramı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(47), 480-495. https://doi.org/10.16992/ASOS.12368
6. Boratav, P. (2000). Halk edebiyatı ve folklor. Bilgi Yayınevi.
7. Can, Ü. ve Akbal, B. (2021). Türkiye’de müzik performans kaygısı üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Türkish Studies, 6(1), 85-101.
8. Çevik, S. (2006). Müzik öğretmenliği eğitiminde ses eğitimi alan derslerinin müzik öğretmenliği yeterlikleri yönünden değerlendirilmesi [Sözlü bildiri sunumu]. Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.

9. Çevik, S. (2013a). Müzik öğretmeni adaylarının ses eğitimi dersine yönelik tutum ve öz-yeterlik algılarının incelenmesi. Eğitim-Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 265-277.
10. Çevik, S. (2013b). Ses eğitiminde nefes ve destek kavramlarının önemi. Turkish Studies, 8(3), 165-176.
11. Davran, Y. (2006). Şarkı söyleme sanatının fiziksel özellikleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 231-240.
12. Davran, Y. (2010). Ses eğitiminde temel yaklaşımlar. Bağlam Yayıncılık.
13. Eğilmez, H. (2021). Müzik öğretmeni adaylarının iyi oluşları ile müzik performans kaygıları arasındaki ilişki. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(40), 499-525. https://doi.org/10.21550/sosbilder.735578
14. Eke, M. (2016). Türk halk müziği ezgilerindeki motifler ve işlevleri. Karadeniz Ulıslararası Bilimsel Dergi, (32), 37-47. https://doi.org/10.17498/kdeniz.279667
15. Ekiz, D. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
16. Ergen, B. (2020). Türk halk müziği eğitiminde nefes kullanımı üzerine bir değerlendirme. Müzik ve Bilim Dergisi 6(2), 50-68.
17. Ersöz, B. (2020). Flüt çalma sanatında nefes tekniğini geliştirici çözümler. Sahne ve Müzik, (11), 187-209.
18. Karakoç, B., Tokaç, M. ve Güray, C. (2025). Tokat/Reşadiye yöresinde icra edilen uzun havaların “ezgi çekirdeği” yöntemiyle analizi. Onlıne Journal of Music Sciences, 10(2), 304-322. https://doi.org/10.31811/ojomus.1657986
19. Kaya, A. (2018). Uzun hava icrasında nefesin rolü. Türk Müzik Araştırmaları Dergisi, 12 (1), 85-104.
20. Kurtaslan, Z., Sarıkaya, M., Dönmez, E. ve Kibici, V. (2022). Müzik performans kaygısı alanında yapılan araştırmaların Türkiye ölçeğinde incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 941-953. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1064639
21. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Ed. ve Çev.). Nobel.
22. Miller, R. (1996). The struvture of singing. Schirmer.
23. Oksayoğlu, Y. (2018). Ses sağlığı ve korunmasına yönelik öğrenci tutumları: Anadolu üniversitesi opera anasanat dalı öğrencileri örneği (Tez No. 506433) [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
24. Öner, A. (2020). Klasik Türk musikisinde ses açma egzersiz teknikleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(5), 4043-4058. https://doi.org/10.15869/itobiad.802904
25. Özbek, M. (2014). Türk halk müziği el kitabı. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
26. Öztürk, O. (2014). Bozlak geleneğinde icra ve tavır. Pan Yayıncılık.
27. Parlak, E. (2000). Türkiye’de el ile müzik öğretim yöntemleri. Ekin Kitabevi Yayınları.
28. Patton, M. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (3. bs.; M. Bütün ve S. B. Demir, Ed. ve Çev.). Pegem Yayıncılık.
29. Sakar, G. (2011). Türk müziği eğitiminde ses eğitimi uygulamaları. Müzik Eğitimi Yayınları.
30. Topbaş, B. ve Çelik, S. S. (2016). Güzel sanatlar liseleri müzik bölümlerinde bireysel ses eğitimi derslerinde öğretilen eserler üzerine bir antoloji çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 1(1), 245-288. https://doi.org/10.14520/adyusbd.87336
31. Töreyin, M. (2008). Ses eğitimi: Temel kavramlar-ilkeler-yöntemler. Sözkesen Matbaacılık.
32. Tura, Y. (1998). Müzikte gelenek ve modernlik üzerine. İş Bankası Yayınları.
33. Türnüklü, A. (2000). Eğitim bilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3, 543-559.
34. Vennard, W. (1967). Singing: The mechanism and the technic. Carl Fischer Music.
35. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
36. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
37. Yılmaz, G. (2012). Profesyonel halk müziği icracılarının ses eğitimi deneyimleri üzerine nitel bir araştırma. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(5), 219-233.
38. Yin, R. (2018). Case study research and applications: Desing and methods (6. bs). Sage Publications.