A comparative analysis of activities in middle school music textbooks: a cross-national study

Öz

This study provides a comprehensive comparative analysis of the learning activities embedded in middle school (6th, 7th, and 8th grade) music textbooks used in Türkiye, England, and Italy. It aims to elucidate the pedagogical orientations, curricular structures, and international programmatic philosophies of diverse educational systems within a rigorous theoretical framework. Adopting a qualitative research paradigm, the study utilizes a descriptive survey model and formal document analysis. The research sample, selected via purposive criterion sampling, consists of 8 official textbooks evaluated through a systematic content analysis protocol across 9 core musical domains. Textbooks from England and Italy were translated into Turkish and verified through expert consensus prior to coding. The compiled data were analyzed based on key criteria: instrumental diversity, cognitive load, creative production, technology integration, and social-emotional potential. The findings indicate that across all contexts, activities are predominantly concentrated in the domains of musical knowledge acquisition (35%) and listening (28%), emphasizing cognitive development and auditory perception. Conversely, musical creativity (5%) and music technology (3%) feature a more compact representation globally. Textbooks from England and Italy incorporate an extensive volume of performance-oriented tasks (1,302 in England, 2,622 in Italy) utilizing a rich instrumental spectrum (xylophones, maracas, guitars, pianos, etc.). In contrast, the instructional material in Türkiye exhibits a more streamlined configuration, focusing on 269 targeted, practice-based activities. In conclusion, the research demonstrates that while European models lean toward extensive practice and flexible, decentralized content structures, the textbook design in Türkiye is strategically optimized in response to objective institutional variables, such as constrained weekly course hours and central high school entrance examination (LGS) schedules. The Turkish context successfully preserves a deeply rooted choral tradition and a mentor-guided pedagogical heritage. Ultimately, this study offers a highly constructive, adaptable, and visionary scientific framework for future curricular revisions and next-generation music textbook designs in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• textbook
• music education
• comparative education
• comparative music education
• secondary school music textbooks

Proje Numarası

201310002

Ortaokul müzik ders kitaplarındaki etkinliklerin ülkeler arası karşılaştırılması

Öz

Bu araştırmada; Türkiye, İngiltere ve İtalya’da ortaokul (6, 7 ve 8. sınıf) düzeyinde okutulan resmi müzik ders kitaplarında yer alan öğrenme etkinlikleri karşılaştırmalı eğitim felsefesi doğrultusunda incelenmiştir. Araştırma, farklı eğitim ekollerine sahip ülkelerin materyal tasarımlarını, uluslararası program felsefelerini ve pedagojik yönelimlerini kuramsal bir çerçevede ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan çalışmada, betimsel tarama modeli ve doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Ölçüt örnekleme stratejisiyle saptanan toplam 8 adet resmi ders kitabı, içerik analizi protokolüyle taranarak 9 temel öğrenme alanında frekans analizine tabi tutulmuştur. İngiltere ve İtalya’ya ait ders kitapları, özgün dillerinden Türkçeye çevrildikten ve uzman görüşleri doğrultusunda doğrulandıktan sonra analiz matrisine dahil edilmiştir. Elde edilen veriler; enstrümantal çeşitlilik, bilişsel yük, yaratıcılık alanları, teknoloji kullanımı ve sosyal-duyuşsal potansiyel ölçütleri çerçevesinde çözümlenmiştir. Analiz sonuçları; etkinliklerin küresel düzeyde ağırlıklı olarak bilişsel kazanımları ve işitsel farkındalığı destekleyen müziksel bilgilenme (%35) ve müziksel dinleme (%28) alanlarında yoğunlaştığını; buna karşın müziksel yaratma (%5) ve müzik teknolojisi (%3) alanlarının daha öz bir düzeyde tutulduğunu göstermektedir. İngiltere ve İtalya ders kitaplarında pratik performans, enstrümantal çeşitlilik (ksilofon, marakas, gitar, piyano vb.) ve bağımsız araştırmaya dayalı etkinlik sayılarının (İngiltere: 1302, İtalya: 2622) yüksek bir sarmal hacme ulaştığı saptanmıştır. Türkiye örneğinde ise uygulamalı etkinlik sayısının (269) daha kompakt, çekirdek kazanımlara odaklı ve temel kavram merkezli yapılandırıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma; Avrupa örneklerinde pratik performans ve esnek içerik modellerinin ön plana çıktığını, Türkiye örneğinde ise içerik yapısının haftalık ders saati kısıtlılıkları ve merkezi lise giriş sınavı (LGS) takvimleri gibi nesnel kurumsal gerçeklere bağlı olarak başarıyla optimize edildiğini ortaya koymuştur. Türkiye’deki materyallerin yüz yüze etkileşime dayalı usta-çırak ilişkisini ve köklü kolektif koro kültürünü koruduğu saptanmış olup; çalışmanın gelecekteki müfredat güncellemeleri ve yeni nesil ders kitabı tasarımları için yapıcı, uygulanabilir ve vizyoner bir bilimsel rehberlik sunması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• ders kitabı
• müzik eğitimi
• karşılaştırmalı eğitim
• karşılaştırmalı müzik eğitimi
• ortaokul müzik ders kitapları

Proje Numarası

201310002

Kaynakça

1. Abril, C. R., & Gault, B. M. (2008). The state of music in secondary schools: The principal’s perspective. Journal of Research in Music Education, 56(1), 68-81. https://doi.org/10.1177/0022429408317516
2. Akçalı, E., Topal, D., Yamaner, B., & Çakar, Ö. (2020a). Müzik ders kitabı 6. Çağlayan Matbaası.
3. Baştürk, Z., Candan, P., Gönül, M. A., Öztürk, Ö., & Tezcan, H. (2020a). Müzik ders kitabı 7. Tuna Matbaacılık.
4. Baştürk, Z., Candan, P., Gönül, M. A., Öztürk, Ö., & Tezcan, H. (2020b). Müzik ders kitabı 8. Çağlayan Matbaası.
5. Beethoven, J., Brumfield, S., Campbell, S., Connors, D., Duke, R., Jellison, J., Klinger, R., Mann, R., March, H., McDonald, N., Moore, M., Palmer, M., Saliba, K., Schmid, W., Kassner, C., Shamrock, M., Stauffer, S., Thomas, J., & Trinka, J. (2005a). Silver Burdett making music: Grade 6. Pearson Education.
6. Beethoven, J., Brumfield, S., Campbell, S., Connors, D., Duke, R., Jellison, J., Klinger, R., Mann, R., March, H., McDonald, N., Moore, M., Palmer, M., Saliba, K., Schmid, W., Kassner, C., Shamrock, M., Stauffer, S., Thomas, J., & Trinka, J. (2005b). Silver Burdett making music: Grade 7. Pearson Education.
7. Beethoven, J., Brumfield, S., Campbell, S., Connors, D., Duke, R., Jellison, J., Klinger, R., Mann, R., March, H., McDonald, N., Moore, M., Palmer, M., Saliba, K., Schmid, W., Kassner, C., Shamrock, M., Stauffer, S., Thomas, J., & Trinka, J. (2005c). Silver Burdett making music: Grade 8. Pearson Education.
8. Kokotsaki, D. (2013). [Review of the book Musical creativities in practice, by P. Burnard]. Thinking Skills and Creativity, 10, 1-2. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2013.05.001.

9. Biber Öz, N. (2001). İnsanın kültürel gelişiminde müzik eğitiminin önemi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 101-106. https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/8db736ff-17d9-4d50-a4d7-43d713692dd0/content
10. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/qrj0902027
11. Böke, C. H. (2002). Türkiye ve İngiltere’deki ilköğretim matematik programlarının karşılaştırılması (Tez No. 113455) [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
12. Bray, M., Adamson, B., & Mason, M. (Ed.). (2007). Comparative education research: Approaches and methods. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-6189-9
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
14. Concina, E. (2023). Effective music teachers and effective music teaching today: A systematic review. Education Sciences, 13(2), 107. https://doi.org/10.3390/educsci13020107
15. Daubney, A. (2017). Teaching primary music. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781529714777
16. Demirel, Ö. (2012). Eğitimde program geliştirme: Kuramdan uygulamaya (18. bs.). Pegem Akademi.
17. Department for Education. (2013). National curriculum in England: Music programmes of study. https://www.gov.uk/government/publications/national-curriculum-in-england-music-programmes-of-study
18. Drobac-Pavićević, M., Bjelobrk Babić, O., & Đurđanović, M. (2024). Implicit theories of teachers about the importance of teaching music. International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education (IJCRSEE), 12(1), 145-156. https://doi.org/10.23947/2334-8496-2024-12-1-145-156
19. Elliott, D. J. (1995). Music matters: A new philosophy of music education. Oxford University Press.
20. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
21. Ergün, M. (1985). Karşılaştırmalı eğitim. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
22. Flick, U. (2018). An introduction to qualitative research (6. bs.). SAGE Publications.
23. Gardner, H. (1999). Intelligence reframed: Multiple intelligences for the 21st century. Basic Books.
24. Güneş, F. (2022). Ders kitaplarının özellikleri ve incelenmesi. F. Güneş (Ed.), Ders kitaplarının özellikleri ve incelenmesi içinde (s. 15-198). Sınırsız Eğitim ve Araştırma Derneği Yayınları.
25. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Seçkin Yayıncılık.
26. Hallam, S. (2010). The power of music: Its impact on the intellectual, social and personal development of children and young people. International Journal of Music Education, 28(3), 269-289. https://doi.org/10.1177/0255761410370658
27. Hess, J. (2019). Music education for social change: Constructing an activist music education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429452000
28. Kabapınar, Y. (2006). Eğitim felsefesinin yansıması olarak İngiliz öğrencilerin tarih dersi defterleri: Nicola ve arkadaşlarının tarihsel bilinçlerinin oluşum sürecinden kesitler. Milli Eğitim, 170, 8-31.
29. Kaytan, E. (2007). Türkiye, Singapur ve İngiltere ilköğretim matematik öğretim programlarının karşılaştırılması (Tez No. 187728) [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
30. Krippendorff, K. (2013). Content analysis: An introduction to its methodology (3. bs.). SAGE Publications.
31. Lam, C. K. (2024). Technology-enhanced creativity in K-12 music education: A scoping review. International Journal of Music Education, 42(4), 691-703. https://doi.org/10.1177/02557614231194073
32. Martinelli, A., Salinari, G., & Vacchi, V. (2017a). Music steps A. Edizioni Scolastiche Bruno Mondadori.
33. Martinelli, A., Salinari, G., & Vacchi, V. (2017b). Music steps B. Centro Poligrafico Milano.
34. McPherson, G. E. (Ed.). (2015). The child as musician: A handbook of musical development (2. bs.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198744443.001.0001
35. Mehonikj, E. (2018). Sosyal bilgiler 6. sınıf ders kitabında yer alan eskiçağ tarihi konularının, Makedonya’daki 6. sınıf tarih ders kitabı ile karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
36. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation (3. bs.). Jossey-Bass.
37. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). İlköğretim müzik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
38. Ministero dell’Istruzione, dell’Università e della Ricerca. (2012). Indicazioni nazionali per il curricolo della scuola dell’infanzia e del primo ciclo d’istruzione.
39. Nebi, G., & Yöndem, S. (2009). Makedonya ve Türkiye ilköğretim okulları 6, 7 ve 8. sınıflarda okutulan müzik ders kitaplarındaki eğitim müziği eserlerinin karşılaştırmalı incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 97-111.
40. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4. bs.). SAGE Publications.
41. Ruthmann, S. A., & Mantie, R. (Ed.). (2017). The Oxford handbook of technology and music education. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199372133.001.0001
42. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781529682571
43. Uçan, A. (2005). Müzik eğitimi temel kavramlar-ilkeler-yaklaşımlar ve Türkiye’deki durum. Arkadaş Yayınevi.
44. Uslu, M. (2009). Müzik eğitiminin kişilik ve sosyal gelişme açısından değerlendirilmesi. Z. Dilek, M. Akbulut, A. Uçan, Z. B. Özer, R. Gürses, & B. K. Taşkın (Ed.), 38. ICANAS Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi Bildirileri: Müzik Kültürü ve Eğitimi içinde (s. 811-826). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları.
45. Xing, T., & Bin Jamaludin, K. A. (2025). A systematic literature review: Teaching methods in K-12 music curriculum. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 14(1), 2372-2386. https://doi.org/10.6007/ijarped/v14-i1/24955
46. Çelik, Ş., Özaydın, N., & Barışeri Ahmethan, N. (2023). Ortaokul düzeyinde kullanılan müzik ders kitapları ve içerik yönünden incelenmesi: (Türkiye, İngiltere ve İtalya Örneği). Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 2329-2368. https://doi.org/10.17152/gefad.1308876].
47. Çelik, Ş. (2022). Türkiye, İngiltere ve İtalya ortaokul müzik ders kitaplarının karşılaştırılması (Tez No. 706827) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi.
48. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6. bs.). SAGE Publications.
49. Zhang, J., & Mohamad Nasri, N. (2025). Music education and social emotional development: Promoting students’ social skills through collective music activities. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 14(4), 2256-2267. https://doi.org/10.6007/ijarped/v14-i4/27166