From fragmented beginnings to multi-centered networks: The historical development of psychedelic trance culture in Turkey (1998–2026)

Öz

This study examines the historical development of psychedelic trance culture in Turkey between 1998 and 2026 through an event-based analytical framework grounded in digital event archives and related written sources. While the literature on psychedelic trance has largely focused on relatively institutionalized scenes such as Goa, Israel, and Western Europe, the case of Turkey opens up a discussion of a more fragmented, discontinuous, multi-centered, and weakly institutionalized pattern of development. Accordingly, the study asks through which temporal, spatial, and organizational dynamics psychedelic trance culture developed in Turkey. The main data source of the research is the user-contributed Goabase digital event archive. The study covers the period 1998–2026 as its historical scope; however, since 2026 has not yet been completed, the quantitative analyses are based on 425 verified event records from 1998–2025. The records were coded according to historical period, city, location type, organizing collective, artists line-up, and recurring organizational structures. Annual distributions, period-based event types, spatial concentrations, and organizational-spatial relations were then evaluated. Goabase data were interpreted together with early written sources and the international literature on psychedelic trance. Findings show that psychedelic trance culture in Turkey did not follow a linear, single-centered, and uninterrupted pattern of growth; rather, it developed through periodic concentrations, ruptures, reorganizations, and shifting spatial focuses. The period 1998–2003 is characterized by low-density and fragmented beginnings; 2004–2006 by the consolidation of collective networks and transition toward festivalization; 2007–2010 by festivalization, pluralization, and regional expansion; 2011–2016 by professionalization, branding, and internationalization; and period after 2017 by rupture, pluralization, and reconcentration. Although Istanbul has the highest number of records, other focuses such as Antalya, Muğla, İzmir, Ankara, Yalova, Düzce, and Bolu support the multi-centered structure of the scene. The study provides a systematic historical framework for the still limited academic literature on psychedelic trance culture in Turkey. It also demonstrates that digital event archives can function as analytical sources for the historical study of electronic dance music cultures. In this respect, study makes a methodological contribution both to historiography of psychedelic trance in Turkey and to digital archive-based research on music cultures.

Anahtar Kelimeler

• psychedelic trance
• electronic dance music culture
• digital archives
• music scenes
• festivalization
• event-based historical analysis.

Parçalı başlangıçlardan çok merkezli ağlara: Türkiye’de psikedelik trans kültürünün tarihsel gelişimi (1998–2026)

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de psikedelik trans kültürünün 1998–2026 yılları arasındaki tarihsel gelişimini, dijital etkinlik arşivleri ve ilgili yazılı kaynaklar temelinde etkinlik temelli bir analiz çerçevesinde incelemektedir. Psikedelik trans literatürü büyük ölçüde Goa, İsrail ve Batı Avrupa gibi görece kurumsallaşmış sahnelere odaklanırken, Türkiye örneği daha parçalı, süreksiz, çok merkezli ve düşük kurumsallaşma düzeyine sahip bir gelişim örüntüsünü tartışmaya açmaktadır. Bu nedenle çalışma, Türkiye’de psikedelik trans kültürünün hangi dönemsel, mekânsal ve örgütsel dinamikler üzerinden geliştiğini sorgulamaktadır. Araştırmanın temel veri kaynağını kullanıcı katkısına dayalı Goabase dijital etkinlik arşivi oluşturmaktadır. Çalışma tarihsel kapsam olarak 1998–2026 dönemini ele almakta; ancak 2026 yılı henüz tamamlanmadığından sayısal analizlerde 1998–2025 arasında doğrulanan 425 etkinlik kaydı esas alınmaktadır. Kayıtlar tarihsel dönem, şehir, mekân türü, organizasyon kolektifi, sanatçı kadrosu ve tekrar eden organizasyon yapıları bakımından kodlanmış; yıllık dağılımlar, dönemsel etkinlik türleri, mekânsal yoğunluklar ve organizasyonel-mekânsal ilişkiler üzerinden değerlendirilmiştir. Goabase verileri, erken dönem yazılı kaynaklar ve uluslararası psikedelik trans literatürüyle birlikte yorumlanmıştır. Bulgular, Türkiye’de psikedelik trans kültürünün doğrusal, tek merkezli ve kesintisiz bir büyüme çizgisi izlemediğini; dönemsel yoğunlaşmalar, kırılmalar, yeniden örgütlenmeler ve değişen mekânsal odaklar üzerinden geliştiğini göstermektedir. 1998–2003 dönemi düşük yoğunluklu ve parçalı başlangıçlarla; 2004–2006 dönemi kolektif ağların belirginleşmesi ve festivalleşmeye geçişle; 2007–2010 dönemi festivalleşme, çoğullaşma ve bölgesel yayılımla; 2011–2016 dönemi profesyonelleşme, markalaşma ve uluslararasılaşmayla; 2017 sonrası ise kırılma, çoğullaşma ve yeniden yoğunlaşma dinamikleriyle öne çıkmaktadır. İstanbul en yüksek kayıt sayısına sahip olsa da Antalya, Muğla, İzmir, Ankara, Yalova, Düzce ve Bolu gibi farklı odaklar sahnenin çok merkezli yapısını desteklemektedir. Çalışma, Türkiye’de psikedelik trans kültürüne ilişkin sınırlı akademik literatüre sistematik bir tarihsel çerçeve sunmakta; ayrıca dijital etkinlik arşivlerinin elektronik dans müziği kültürlerinin tarihsel analizinde kullanılabilecek analitik kaynaklar olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, hem Türkiye’deki psikedelik trans tarihinin yazımına hem de dijital arşiv temelli müzik kültürü araştırmalarına metodolojik katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Psikedelik trans
• elektronik dans müziği kültürü
• dijital arşivler
• müzik sahneleri
• festivalleşme
• etkinlik temelli tarihsel analiz.

Kaynakça

1. Aittoniemi, T. (2012). Cultural and musical dimensions of Goa trance and early psychedelic trance in Finland: The history, translation and localization of an internationally mobile electronic dance-music scene. [Yüksek lisans tezi, Helsinki Üniversitesi].
2. Bennett, A. (1999). Subcultures or neo-tribes? Rethinking the relationship between youth, style and musical taste. Sociology, 33(3), 599–617. https://doi.org/10.1017/s0038038599000371
3. Bey, H. (1991). T.A.Z.: The temporary autonomous zone, ontological anarchy, poetic terrorism. Autonomedia.
4. D’Andrea, A. (2007). Global nomads: Techno and New Age as transnational countercultures in Ibiza and Goa. Routledge.
5. De Ledesma, C. (2011). The psytrance party [Yüksek lisans tezi, East London Üniversitesi].
6. Ertekin, S. (2007). Turkey. Trancers’ Guide to the Galaxy 2007 içinde (s. 75). Mushroom Magazine.
7. Goabase. (t.y.). Turkey, past events. https://www.goabase.net/party/past/?country=TR
8. Kajanová, A., & Mrhálek, T. (2019). Drugs as part of the psychedelic trance dance party. Human Affairs, 29(2), 145–156. https://doi.org/10.1515/humaff-2019-0012

9. Maffesoli, M. (1996). The time of the tribes: The decline of individualism in mass society. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781446222133
10. Soylu, O. (2006). Turkey. Trancers’ Guide to the Galaxy 2006 içinde (s. 55). Mushroom Magazine.
11. St. John, G. (2010). The local scenes and global culture of psytrance. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203847879
12. St. John, G. (2012). Global tribe: Technology, spirituality and psytrance. Equinox Publishing. https://doi.org/10.1558/isbn.9781781790212
13. Straw, W. (1991). Systems of articulation, logics of change: Communities and scenes in popular music. Cultural Studies, 5(3), 368–388. https://doi.org/10.1080/09502389100490311
14. Thornton, S. (1995). Club cultures: Music, media and subcultural capital. Polity Press.
15. Vitos, B. (2014). Experiencing electronic dance floors: A comparative research of techno and psytrance in Melbourne. [Doktora tezi, Monash Üniversitesi].