Family In the Eyes of Preschool Children: Representations Through Drawings

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 155 - 170, 31.12.2025

Hilal Yılmaz

Öz

The aim of this study is to examine children's perceptions of family through their drawings. This study was designed in a qualitative research pattern using a survey model. Since the study was conducted in a single classroom of an independent preschool located in the city center, a case study approach was preferred. The study group consists of 15 children (6 girls, 9 boys) aged 60-72 months who were enrolled in the same classroom of an independent preschool institution. The study employed typical case sampling as the sampling method. Therefore, the study group was limited to a classroom in the city center that could represent the general population to some extent. Data were collected using the draw-and-tell technique. The children's drawings were analyzed using the content analysis method. The results of the study indicated that children predominantly used blue and green colors in their family drawings. It was found that the most frequently used symbols in response to the question “What is family to you?” were houses and the sun, that the most depicted setting was a house, and that the human figures they drew most often included their mothers and themselves.

Anahtar Kelimeler

Family , Children , Preschool , Drawing analysis

Etik Beyan

This study received ethical approval from the Artvin Çoruh University Rectorate Scientific Research and Publication Ethics Committee, with the decision dated 10 January 2025 and numbered E-18457941-050.99-163353.

Teşekkür

I would like to sincerely thank all the children who participated in the study.

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Gözünden Aile: Resimlerle Anlatı

Öz

Okul öncesi dönemdeki çocukların aile kavramına ilişkin algıları, onların sosyal ve duygusal gelişimlerini anlamada önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle araştırmanın amacı okul öncesi dönemdeki çocukların ‘aile’ kavramına yönelik algılarının resim yoluyla incelenmesi olarak belirlenmiştir. Tarama modelindeki bu araştırma nitel desende düzenlenmiştir. Araştırma şehir merkezinde yer alan bir bağımsız anaokulundaki tek bir sınıfta gerçekleştirildiği için durum çalışması tercih edilmiştir. Sınırlı zaman diliminde bir durumun betimlendiği ya da temaların ortaya çıkarıldığı yaklaşım durum çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında Rize ili Merkez ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bağımsız anaokulunda öğrenim gören aynı sınıftaki 60-72 aylık 15 çocuktan (6 kız, 9 erkek) oluşmaktadır. Çalışmada örnekleme yöntemlerinden tipik durum örneklemesinden yararlanılmıştır. Bu nedenle çalışma grubu şehir merkezinde görece geneli yansıtabilecek bir sınıfın seçimi ile sınırlıdır. Araştırmada veriler çiz-anlat tekniği ile elde edilmiştir. Çocuklardan toplanan resimler ‘içerik analizi’ yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda çocukların aile resimlerinde en çok mavi ve yeşil rengi kullandıkları belirlenmiştir. Çocukların ‘aile sizce nedir?’ sorusuna yönelik resimlerinde kullandıkları sembollerin en çok ev ve güneş olduğu, resimlerinde mekan olarak en çok ev resmettikleri ve çizdikleri insan figürlerinin anneleri ve kendileri olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Aile , çocuklar , okul öncesi dönem , resim analizi.

Etik Beyan

Bu araştırma için etik onay, Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 10.01.2025 tarihli ve E-18457941-050.99-163353 sayılı kararı ile alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmaya içtenlikle katılan tüm çocuklara teşekkür ederim.

Kaynakça

• Agbaria, Q., & Mahamid, F. (2023). The association between parenting styles, maternal self-efficacy, and social and emotional adjustment among Arab preschool children. Psicologia: Reflexão e Crítica, 36, 10.
• Akgün, E., & Ergül, A. (2015). 55-74 aylık çocukların resimlerinde aile algısının değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(2), 209-228.
• Akpınar, Ü. (2015). 60-72 ay arasındaki okul öncesi dönem çocuklarının aile algılarının incelenmesi üzerine bir durum çalışması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.
• Alpar, Y. H. (2022). Okul öncesi çocukların aile iklimi algılarının resim analizi yöntemi ile incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
• Angell, C., Alexander, J., & Hunt, J. A. (2015). ‘Draw, write and tell’: A literature review and methodological development on the ‘draw and write’ research method. Journal of Early Childhood Research, 13(1), 17-28.
• Bjelica, B., & Milanovic, L. (2022). Parental attitudes and their impact on child development. International Journal of Academic Multidisciplinary Research (IJAMR), 6(3), 1-10.
• Bowlby, J. (1969). Attachment and loss (No. 79). New York, NY: Random House.
• Chase-Lansdale, P. L., Wakschlag, L. S., & Brooks-Gunn, J. (1995). A psychological perspective on the development of caring in children and youth: The role of the family. Journal of Adolescence, 18(5), 515-556.
• Cherney, I., Seiwert, C., Dickey, T., & Flichtbeil, J. (2006). Children’s drawings: a mirror to their minds. Educational Psychology, 26(1), 127-142.
• Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Çankırılı, A. (2013). Çocuk resimlerinin dili. Ankara: Zafer Yayınları.
• Deguara, J., & Nutbrown, C. (2018). Signs, symbols and schemas: Understanding meaning in a child’s drawings. International Journal of Early Years Education, 26(1), 4-23.
• Doğru, S. S. Y., Turcan, A. İ., Arslan, E., & Doğru, S. (2006). Çocukların resimlerindeki aileyi tanılama durumlarının değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 223-235.
• Early, D. M., & Burchinal, M. R. (2001). Early childhood care: Relations with family characteristics and preferred care characteristics. Early Childhood Research Quarterly, 16(4), 475-497.
• Eng, H. (2013). The psychology of children's drawings: From the first stroke to the coloured drawing. New York, NY: Routledge.
• Field, T. (1994). The effects of mother's physical and emotional unavailability on emotion regulation. Monographs of The Society for Research in Child Development, 208-227.
• Fitzpatrick, M. A., & Koerner, A. F. (2005). Family communication schemata: Effects on children’s resiliency. The evolution of key mass communication concepts: Honoring Jack M. McLeod, 115-139.
• Flouri, E., Midouhas, E., Joshi, H., & Tzavidis, N. (2015). Emotional and behavioural resilience to multiple risk exposure in early life: the role of parenting. European child & adolescent psychiatry, 24, 745-755.
• Gernhardt, A., Rübeling, H., & Keller, H. (2013). “This is my family” differences in children’s family drawings across cultures. Journal of Cross-Cultural Psychology, 44(7), 1166-1183.
• Golomb, C. (2003). The child's creation of a pictorial world. New York, NY: Psychology Press.
• Halmatov, M., Sarıçam, H., & Halmatov, S. (2012). Okul öncesi eğitimdeki 6 yaş çocukların çizdikleri çevre resimlerinin ve çevre kavramını algılayışlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 2(1), 30-44.
• Joy, F. (2020). The importance of the sun symbol in the restoration of sámi spiritual traditions and healing practice. Religions, 11(6), 270.
• Karanfil, M., & Yolcu, E. (2021). Okulöncesi çocukların aile temalı resimlerinin göstergebilimsel analizi. Mediterranean Educational Research Journal/Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(37).
• Munford, R., Sanders, J., Maden, B., & Maden, E. (2007). Family development, parent support and early childhood education programmes. Social Policy Journal of New Zealand, (32).
• Nodelman, P. (1988). Words about pictures: The narrative art of children's picture books. Athens, GA: University of Georgia Press.
• Oybarchin, M. (2023). Psychological and pedagogical aspects of the development of visual activities of preschool children. Qo ‘Qon Unıversıtetı Xabarnoması, 8, 101-105.
• Ramazan, O., & Öveç, Ö. (2017). 66-72 aylık çocukların sevgi, mutluluk, korku, üzüntü duygularını tanımlama durumlarının ve resmederken kullandıkları renklerin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 265-289.
• Rosenblatt, E., & Winner, E. (1988). The art of children's drawing. Journal of Aesthetic Education, 22(1), 3-15. Schofield, G., & Beek, M. (2005). Providing a secure base: Parenting children in long-term foster family care. Attachment & Human Development, 7(1), 3-26.
• Slee, P. T., & Skrzypiec, G. (2016). No more bullying: an analysis of primary school children’s drawings of school bullying. Educational Psychology, 36(8), 1487–1500.
• Sobkin, V., Ryabkova, I. A., & Sozinova, I. V. (2024). A preschooler’s emotional well-being within a family (based on psychological analysis of children’s drawings). Developmental Psychology, 2024, 1-2.
• Spagnola, M., & Fiese, B. H. (2007). Family routines and rituals: A context for development in the lives of young children. Infants & Young Children, 20(4), 284-299.
• Tong, L., Shinohara, R., Sugisawa, Y., Tanaka, E., Yato, Y., Yamakawa, N., Anme, T., ve Japan Children's Study Group. (2012). Early development of empathy in toddlers: Effects of daily parent–child interaction and home‐rearing environment. Journal of Applied Social Psychology, 42(10), 2457-2478.
• Van Limpt-Broers, H. A. T., Postma, M., & Louwerse, M. M. (2025). Measuring transformative virtual reality experiences in children’s drawings. Memory & Cognition, 53(1), 96-115.
• Wright, S. (2010). Understanding creativity in early childhood: Meaning-making and children's drawing. London: Sage.
• Yavuzer, H. (2013). Resimleriyle çocuk. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
• Yılmaz, H. (2024, Mayıs). What is artificial intelligence?: Analyzing the drawings of preschool children. XI Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi (EJER). Kocaeli Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Kocaeli.
• Yukay Yüksel, M., Canel, N., Mutlu, N., Yılmaz, S., & Çap, E. (2015). Okul öncesi çağdaki çocukların “iyi” ve “kötü” kavram algılarının resim analizi yöntemiyle incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 13(29), 271-303.
• Zlateva, A. (2019). How to read children's drawings.University of Malta Press.