Kadınlarda Flört Şiddeti Tutumunun Yordayıcıları: Sinderella Sendromu ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri

Öz

Kadınlarda flört şiddeti tutumu, Sinderella Sendromu ve toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmaya, uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan 18 yaş üstü toplam 511 yetişkin kadın katılmıştır. Veri toplama araçları olarak “Yakın İlişkilerde Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği, Sinderella Sendromu Ölçeği ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre flört şiddetini kabul edici tutumları ile Sinderella Sendromu arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca Sinderella Sendromu, toplumsal cinsiyet rollerinin alt boyutları olan erkek cinsiyet rolü, kadın cinsiyet rolü, evlilikte cinsiyet rolü ve eşitlikçi cinsiyet rolü ile negatif yönde; geleneksel cinsiyet rolü ile pozitif yönde anlamlı ilişki göstermektedir. Araştırma bulguları, flört şiddeti tutumunu toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin geleneksel tutumların ve Sinderella Sendromu’nun anlamlı ölçüde yordadığını göstermiştir. Bulgular, toplumsal cinsiyet rolleri ile ilgili eşitlikçi tutumların güçlenmesi durumunda flört şiddetini kabul etme eğiliminin azaldığını ve Sinderella Sendromu düzeyinin yükselmesiyle birlikte bireylerin flört şiddetini kabullenme tutumlarının arttığını göstermektedir. Kırsalda yaşayan kadınların ve eğitim düzeyi düşük olan kadınların flört şiddetini kabul edici tutumları ve Sinderella Sendromu düzeyi daha yüksektir. Bu sonuçlar ilgili alan yazın kapsamında tartışılmış ve ileride yapılacak araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Flört şiddeti
• Sinderella sendromu
• Toplumsal cinsiyet
• Cinsiyet rolü

The Predictors of Date Violence Attitudes in Women: Cinderella Syndrome And Gender Roles

Öz

This study which aims to examine the relationships between Cinderella Syndrome, gender roles and dating violence attitudes in women was conducted using the correlational survey model, a quantitative research method. A total of 511 adult women over the age of 18, recruited through a convenience sampling method, participated in the study. “Turkish Intimate Partner Violence Attitude Scale-Revised, Cinderella Syndrome Scale and Gender Roles Attitude Scale” were used as data collection tools. According to the findings, positive and significant relationships were found between the accepting attitudes toward dating violence and Cinderella Syndrome. Cinderella Syndrome exhibits negative significant relationships with male gender roles, female gender roles, marital gender roles, and egalitarian gender roles, and positive significant relationships with traditional gender roles. Traditional attitudes toward gender roles and Cinderella Syndrome significantly predict attitudes toward dating violence. The findings indicate that as egalitarian attitudes toward gender roles strengthen, the tendency to accept dating violence decreases, and as the level of Cinderella Syndrome increases, individuals' acceptance of dating violence increases. Women living in rural areas and those with lower levels of education have higher levels of acceptance of dating violence and Cinderella Syndrome. The findings are discussed in light of the relevant literature.

Anahtar Kelimeler

• Dating violence
• Cinderella syndrome
• Gender
• Gender role

Kaynakça

1. Abiç, A., Sekizler, E. T. ve Yılmaz, D. V. (2022). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ile flört şiddeti arasındaki ilişki. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 235-246.
2. Akkaya, B. (2020). Sinderella Kompleksi. N. Cemaloğlu (Ed.), Sendromların Eğitim ve Yönetime Yansımaları Mitolojiden Kurama İçinde (2. Baskı). Ankara: Pegem A.
3. Akkaya, B. (2023). Psikomitolojik bir sendrom: Çalışma yaşamında andromeda kompleksi ve boyutları. Journal of Qualitative Research in Education, 33, 276-299. Doi: 10.14689/enad.33.1700
4. Anderson, K. L., & Umberson, D. (2001). Gendering violence: Masculinity and power in men's accounts of domestic violence. Gender & Society, 15(3), 358-380.
5. Arslan, Y. (2018). Cinsiyet rolleri ve şiddet kabulü arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
6. Atsan, E.A., Vural Batık, M. ve Çakır, E. (2023). Kadınlarda bağlanma stilleri ve Sinderella sendromu. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(88), 1653-1666.
7. Baldan, G. A. ve Akış, N. (2017). Flört şiddeti. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 43(1), 41-44.
8. Benoot, C, Hannes, K., & Bilsen, J. (2016). The use of purposeful sampling in a qualitative evidence synthesis: A worked example on sexual adjustment to a cancer trajectory. BMC medical research methodology, 16(1), 21.

9. Berkel, L., Vandiver, B., & Bahner, A. (2004). Gender role attitudes, religion, and spirituality as predictors of domestic violence attitudes in white college students. Journal of College Student Development, 45, 119-133.
10. Bucheli, M., & Rossi, M. (2017). Attitudes toward partner violence and gender roles in Uruguayan women. Journal of Interpersonal Violence, 32(23), 3693-3705.
11. Chan, K., Murray, L., & Straus, A. (2008). Prevalence of dating partner violence and suicidal ıdeation among male and female university students worldwide. Journal of Midwifery and Women‟s Health, 53(6), 529–537.
12. Chastine, K., & Darmasetiawan, N.K. (2019). Cinderella complex on working women. University of Surabaya: Indonesia.
13. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nicel, nitel ve karma yöntem yaklaşımları (Çev. Ed. S. B. Demir). Ankara: Eğiten Kitap.
14. Çelik, M. ve Altıntaş, S. (2015). Geleneksel cinsiyet rolleri ve şiddet eğilimleri: Bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 30(75), 15-28.
15. Çengel, D. ve Yurdalan, F. (2022). Erkeklerin toplumsal cinsiyet rollerinin öz şefkat üzerindeki etkisinin incelenmesi: Flört şiddeti ve bağlanma kaygısının aracılık etkisi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(9), 1293-1311.
16. Demir, M., Kaya, L., Turan, M., & Batık, M. V. (2021). Sinderella Syndrome” women with fear of independence”: Developing a scale. International Journal of Psychology and Educational Studies, 8(1), 166-173.
17. Demirtaş, H. ve Öztürk, S. (2019). Genç kadınların şiddet kabulü ve cinsiyet rolleri arasındaki ilişki. Kadın Araştırmaları Dergisi, 27(3), 45-61.
18. Dowling C. (1981). The Sinderella Complex, women’s hidden fear of independence, Pocket Books, New York.
19. Eriksen, T. H. (1993). Ethnicity and nationalism: Anthropological perspectives. Pluto Press.
20. Fincham, F. D., Cui, M., Braithwaite, S., & Pasley, K. (2008). Attitudes toward intimate partner violence in dating relationships. Psychological Assessment, 20, 260–269.
21. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (7th Ed.). New York: McGraw-Hill.
22. Gage, A. J., & Thomas, N. J. (2017). Women’s work, gender roles, and intimate partner violence in Nigeria. Archives of Sexual Behavior, 46, 1923-1938.
23. Gentile, A., Boca, S., & Giammusso, I. (2018). ‘You play like a woman!’ Effects of gender stereotype threat on women’s performance in physical and sport activities: A meta-analysis. Psychology of Sport and Exercise, 39, 95–103.
24. Gündüz, Ş. (2017). Kariyer basamaklarında kadının düşmanı olarak kendisi: Süper anne sendromu, görünmez kadın sendromu ve külkedisi sendromu. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (35), 84-94.
25. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
26. Hilton, N., Harris, G., & Rice, M. (2003). Adolescents' perceptions of the seriousness of sexual aggression: ınfluence of gender, traditional attitudes, and self-reported experience. Sexual Abuse: A Journal of Research and Treatment, 15(3), 201-214.
27. Hofstede, G. (2001). Culture's Consequences: Comparing Values, Behaviors, Institutions, and Organizations across Nations. Sage Publications.
28. Holt, M. K., & Espelage, D. L. (2005). Social support as a moderator between dating violence victimization and depression/anxiety among African American and Caucasian adolescents. School Psychology Review, 34(3), 309-328.
29. Huss, M., & Kramer, V. (2004). Attributions about perpetrators and victims of interpersonal abuse: Results from an analogue study. Journal of Interpersonal Violence, 19, 484-498.
30. Inglehart, R., & Norris, P. (2003). Rising tide: Gender equality and cultural change around the world. Cambridge University Press.
31. Jewkes, R. (2002). Intimate partner violence: Causes and prevention. The Lancet, 359(9315), 1423-1429.
32. Joseph, J.B., Jaseyh, S., & Thomas, S. (2021). Cinderella Complex: A meta-analytic review. EPRA Int. Journal of Multidisciplinary Research-Peer Reviewed Journal, 7(5), 324- 329.
33. Kırkpınar, F. (2017). Kırsal bölgelerde yaşayan kadınların toplumsal cinsiyet rolleri ve şiddet kabulü üzerine bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 35-50.
34. Kimmel, M. S. (2002). Gender symmetry in domestic violence: A substantive and methodological research review. Violence against Women, 8(11), 1332-1363.
35. King, T., Singh, A., Milner, A., & M. Epi, A.M. (2019). Associations between gender-role attitudes and mental health outcomes in a nationally representative sample of Australian adolescents. Journal of Adolescent Health, 65, 72-78.
36. Koca, C. (2006). Kadınların geleneksel cinsiyet rollerine yönelik tutumları ve psikolojik durumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 17-26.
37. Kök, G., Karaman, S., Öze, E., Özbek, N., Uçar, A. K. ve Güvenç, G. (2022). Bir grup üniversite öğrencisinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ile flört şiddetine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 9(2), 167-176.
38. Lindsey, L.L. (2016). Gender roles: A sociological perspective. New York.
39. Lotfi, S., Özkan, A. O., Babacan, M. ve Akduman, Ö. (2022). Sosyal hizmet öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının ve flört şiddeti tutumlarının çeşitli değişkenler bağlamında incelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(2), 463-482.
40. Martin, C. L., Ruble, D. N., & Szkrybalo, J. (2017). Cognitive theories of early gender development. Psychological Bulletin, 128(6), 903-933.
41. McKee, J., & Payne, B. (2013). Witnessing domestic violence as a child and adulthood emotionality: do adults “feel” the consequences of exposure to partner abuse later in the life course. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 23: 318-331.
42. Saha, S., & Safri, T. S. (2016). Sinderella Complex: Theoretical roots to psychological dependency syndrome in women. The International Journal of Indian Psychology, 3(3).
43. Selçuk, S. (2021). Kadınların toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları açısından bağlanma stili, kadına yönelik şiddet tutumu ve benlik saygısının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul.
44. Shaw, S. M., & Lee, J. (2001). Women's voices, feminist visions: Classic and contemporary readings. London: Mcgraw-Hill Publishing Company.
45. Taşdemir, Z. S., Yetkin, M. K. ve Karakuş, M. (2022). Üniversite öğrencilerinin flört şiddeti davranışlarına yönelik tutumlarının toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında değerlendirilmesi: Eskişehir örneği. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 5(2), 295-323.
46. Toplu-Demirtaş, E., Hatipoğlu-Sümer, Z., & Fincham, F. (2017). Intimate partner violence in Turkey: The Turkish Intimate Partner Violence Attitude Scale-Revised. Journal of Family Violence, 32, 349-356.
47. Üstünel, Ü. ve Vural Batık, M. (2024). Toplumsal cinsiyet rollerinin ve ilişki bağımlılığının Sinderella Sendromu üzerindeki etkileri. 25. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, 16- 19 Mayıs, Ankara.
48. Yıldırım, F. (2010). Toplumsal cinsiyet rolleri ve şiddet: Bir analiz. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(3), 105-123.
49. Yıldırım, S. (2018). Sinderella kompleksi: Çağdaş kadında bağımsızlık korkusu. Anasay 3 Aylık Ulusal Hakemli- Süreli Dergi, 2(6), 111–115.
50. Yıldırım, S. ve Terzı̇oğlu, F. (2018). Şiddetin farklı bir yüzü: Flört şiddeti, etkileri ve etkileyen faktörler. Anadolu Hemşirelik Ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 285-292.
51. Yılmaz, A. (2015). Toplumsal cinsiyet rolleri ve psikolojik sendromlar arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
52. Zeyneloğlu. S., & Terzioğlu. F. (2011). Development and psychometric properties Gender Roles Attitude Scale. Hacettepe Uni Journal of Education, 40, 409-420.