Derleme

Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Cilt: 7 Sayı: 4 16 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Öz

Bitkiler tüm yaşam döngüleri boyunca kökleri aracılığıyla topraktan azot (N) alırlar. Temel bir besin elementi olan azotun miktarı ve alınma formu, bitki büyümesini ve onun çevresiyle olan etkileşimlerini önemli ölçüde etkiler. Toprakta N; nitrat (NO3−) ve amonyum (NH4+) gibi inorganik formlarda bulunmakla birlikte üre, serbest amino asitler ve kısa peptidlerden oluşan organik formlarda da bulunabilmektedir. Nitrat (NO3−), bitki beslenmesindeki ve fizyolojisindeki rolü nedeniyle tüm bitkiler için çok önemli bir azot formudur. Yapraklı sebzeler insanların beslenmesinde çok önemli bir yer tutmakla birlikte canlıların nitrat (NO3−) alımına yüksek seviyelerde katkı sağlayan bir besin grubunu da oluşturmaktadır. Nitratın eksojen konsantrasyonları, bitkilerde NO3− birikimini etkileyen en önemli faktörler arasındadır. Azotlu gübrenin aşırı uygulanması durumunda yapraklı sebzeler yüksek düzeyde nitrat biriktirebilir. İnsanlar tarafından tüketilen nitrat bakımından zengin besinler ciddi sağlık tehlikeleri oluşturabilir. Bu derleme çalışması, bitkilerde nitrat asimilasyonu ve taşınımı, nitrat birikimini etkileyen besinsel, çevresel ve fizyolojik faktörler, insanların diyetle nitrat alımına sebzelerin katkısı ve nitratın insan sağlığı üzerindeki zararlı ve faydalı etkileri üzerine odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed AHH. Physiological studies on tipburn and nitrate accumulation in lettuce plants. Mansoura University Journal of Agricultural Sciences 1996; 21: 3971-3994.
  2. Ahmed AHH., Khalil MK., Farrag AM. Nitrate accumulation, growth, yield and chemical composition of Rocket (Eruca vesicaria subsp. sativa) plant as affected by NPK fertilization, kinetin and salicylic acid. In: Proceedings of ICEHM 2000, page no: 495-508, Cairo University, Egypt.
  3. Ali A. Nitrate assimilation pathway in higher plants: critical role in nitrogen signalling and utilization. Plant Science Today 2020; 7(2): 182-192.
  4. Ali A., Sivakami S., Raghuram N. Effect of nitrate, nitrite, ammonium, glutamate, glutamine and 2-oxoglutarate on the RNA levels and enzyme activities of nitrate reductase and nitrite reductase in rice. Physiology and Molecular Biology of Plants 2007; 13(1): 17-25.
  5. Andrews M. The partitioning of nitrate assimilation between root and shoot of higher plants: mini review. Plant Cell and Environment 1986; 9: 511-519.
  6. Anjana SU, Iqbal M. Nitrate accumulation in plants, factors affecting the process, and human health implications. A review. Agronomy for Sustainable Development 2007; 27: 45-57.
  7. Anjana Umar S., Iqbal M., Abrol YP. Are nitrate concentrations in leafy vegetables within safe limits? Proceedings of the workshop on nitrogen in environment, industry and agriculture, 2006, page no: 81-84, New Delhi, India.
  8. ATSDR (Agency for Toxic Substances and Diseases Registry). Case studies in environmental medicine: Nitrate/nitrite toxicity. US Department of Health and Human Services, Atlanta; 2001.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği (Diğer) , Bitki Besleme ve Toprak Verimliliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

16 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

4 Aralık 2023

Kabul Tarihi

4 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Akınoğlu, G., Erdal, A., Rakıcıoğlu, S., & Horuz, A. (2024). Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(4), 1882-1912. https://doi.org/10.47495/okufbed.1400115
AMA
1.Akınoğlu G, Erdal A, Rakıcıoğlu S, Horuz A. Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;7(4):1882-1912. doi:10.47495/okufbed.1400115
Chicago
Akınoğlu, Güney, Arzu Erdal, Songül Rakıcıoğlu, ve Ayhan Horuz. 2024. “Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 (4): 1882-1912. https://doi.org/10.47495/okufbed.1400115.
EndNote
Akınoğlu G, Erdal A, Rakıcıoğlu S, Horuz A (01 Eylül 2024) Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 4 1882–1912.
IEEE
[1]G. Akınoğlu, A. Erdal, S. Rakıcıoğlu, ve A. Horuz, “Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 4, ss. 1882–1912, Eyl. 2024, doi: 10.47495/okufbed.1400115.
ISNAD
Akınoğlu, Güney - Erdal, Arzu - Rakıcıoğlu, Songül - Horuz, Ayhan. “Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7/4 (01 Eylül 2024): 1882-1912. https://doi.org/10.47495/okufbed.1400115.
JAMA
1.Akınoğlu G, Erdal A, Rakıcıoğlu S, Horuz A. Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;7:1882–1912.
MLA
Akınoğlu, Güney, vd. “Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 4, Eylül 2024, ss. 1882-1, doi:10.47495/okufbed.1400115.
Vancouver
1.Güney Akınoğlu, Arzu Erdal, Songül Rakıcıoğlu, Ayhan Horuz. Bitkilerde Nitrat Birikim Potansiyeli ve Nitratın İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Eylül 2024;7(4):1882-91. doi:10.47495/okufbed.1400115

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.