Araştırma Makalesi

Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması

Cilt: 8 Sayı: 4 16 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması

Öz

Bu çalışmada çeşitli yağ ikame edici maddeler ve hazır çözünür hardaliye tozu (HT) kullanılarak fonksiyonel dondurma üretimi yapılmış ve elde edilen ürünün fiziksel, kimyasal ve duyusal özellikleri değerlendirilmiştir. Yağ ikame maddesi olarak inülin veya maltodekstrin kullanılarak yağ oranı düşürülerek kalorisi azaltılmış dondurma üretimi gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda diğer bir muamele grubu ise hardaliye tozu ilave edilerek formüle edilen dondurma örneğidir. Hardaliye tozu ilk kez bir üründe kullanılacak olup, araştırmamızın özgün değeri açısından büyük önem taşımaktadır. Hazırlanan muamele grupları, kontrol grubu için ilave edilen krema %50 oranında inülin veya maltodekstrin ile ikame edilerek hazırlanmıştır. Hardaliye tozu ise, şeker ile ikame edilerek ilave edilmiştir. Bu şekilde üretilen dondurma karışımlarının fizikokimyasal özellikleri belirlenmiş ve duyusal olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, değerlendirilen dondurma formülasyonlarında yağ ikame maddesi olarak maltodesktrin ve inülinin kullanılmasının, bu ürünlerin özelliklerini geliştirebileceğini gösterdi. Yağ ikame edici bu maddeler dondurmanın ilk damlama süresinin uzamasına neden olmuştur. Ancak tam erime süresi değerlendirildiğinde, maltodekstirin bu süreyi kontrol örneğine göre %59,16 arttırırken, inülin ise %7,65 düşürmüştür. Hardaliye tozu ilave edilen örneklerde ise, hem erime süresinin hem de ilk damlama süresinin kontrol örneklerine göre azaldığı görülmüştür. Ancak toplam fenolik madde miktarı sonuçları değerlendirildiğinde, hardaliye tozu ilave edilen dondurma örneklerinin fenolik madde miktarının diğer muamele gruplarına göre önemli miktarda zenginleştiği belirlenmiştir. Tam erime sonrası hacim değerleri karşılaştırıldığında, beklendiği gibi maltodekstrin ile ikame edilen dondurma örnekleri hacmi en iyi muhafaza eden muamele grubu olmuştur. Hardaliye tozu ve inülin örneklerinin de kontrol grubuna göre önemli seviyede hacmi koruduğu görülmüştür (P<0,05). Elde edilen sonuçlar düşük oranda yağ ve şeker içeren dondurma formülasyonlarında yağ ikame maddesi olarak maltodekstrin veya inülinin kullanılmasının bu ürünlerin özelliklerini geliştirebileceğini gösterdi. Ayrıca, çalışmamız ile bir gıda ürününde ilk kez kullanılan hardaliye tozunun ise dondurmanın yapısal özelliklerini iyileştirdiği, fenolik madde açısından zenginleştirdiği, duyusal özellikleri iyileştirdiği ve en önemlisi daha düşük oranda şeker kullanılarak kaliteli fonksiyonel dondurma üretilebileceği ortaya konmuş oldu.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu araştırma Ersin TEKİNEL’in Lisans Bitirme Tez Çalışması olup, araştırmada kullanılan hazır çözünür hardaliye tozunun formülasyonu TÜBİTAK- 123O685 nolu proje kapsamında geliştirilmiş ve üretilmiştir. Çalışmada kullanılan diğer materyal ve malzemeler TOBB Kırklareli Kadın Girişimciler Kurulu tarafından temin edilmiştir. Bu nedenle araştırmacılar TUBİTAK ve TOBB Kırklareli Kadın Girişimciler Kuruluna teşekkürlerini sunmaktadır. Ayrıca çalışma, ICAEH: Uluslararası Tarım, Çevre ve Sağlık Kongresi’nde (2024) özet metin olarak basılmıştır.

Kaynakça

  1. Abbas S., Sharif MK., Sibt-e-Abbas M., Teferra FT., Sultan MT., Anwar MJ. Nutritional and therapeutic potential of sesame seeds. Journal of Food Quality 2022; ID 6163753.
  2. Abdou SM., Shenana ME., El.Nagar GF., Elatif A., Galal R. Improving the quality of low-fat ice cream using some fat replacers. 5th International Conference on Biotechnology Applications in Agriculture (ICBAA), Benha University, 8 April 2021, Egypt (Conference Online).
  3. Akin MB., Akin MS., Kirmaci Z. Prebiotic dairy products. Journal of Dairy Science 2017; 100(10): 7907-7923.
  4. Arslan N. Our endemic medicinal plants. 2nd Medicinal and Aromatic Plants Symposium, Invited Paper, 23-25 September 2014. Yalova, Turkey.
  5. Askin B., Atik A. Color, phenolic composition, and antioxidant properties of hardaliye (Fermented grape beverage) under different storage conditions. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 2016; 40(6): 803-812.
  6. Ateteallah H., Abd-Alla A., Ateteallah A., Hassan N. Physicochemical and sensory properties of low-fat ıce cream made with inulin and maltodextrin as fat replacers. Journal of Food and Dairy Sciences 2020; 11: 151-156.
  7. Atsan E. Değişik alanlarda kullanılan emülgatör ve stabilizörlerin dondurmanın bazı kalite kriterleri üzerine etkisi. Doktora Tezi, 99s. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum, 2004.
  8. Barazandegan Y., Ali YAS., Eslami MR. Studying on effect of ınulin and maltodextrin usage as fat replacers on color and sensory properties of prebiotic cocoa ice cream. World Science and Technology 2013; 1(6): 172-183.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

7 Haziran 2024

Kabul Tarihi

13 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Tekinel, E., Askin, B., & Ural, Ç. (2025). Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(4), 1670-1688. https://doi.org/10.47495/okufbed.1497369
AMA
1.Tekinel E, Askin B, Ural Ç. Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8(4):1670-1688. doi:10.47495/okufbed.1497369
Chicago
Tekinel, Ersin, Buket Askin, ve Çağla Ural. 2025. “Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (4): 1670-88. https://doi.org/10.47495/okufbed.1497369.
EndNote
Tekinel E, Askin B, Ural Ç (01 Eylül 2025) Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 4 1670–1688.
IEEE
[1]E. Tekinel, B. Askin, ve Ç. Ural, “Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, ss. 1670–1688, Eyl. 2025, doi: 10.47495/okufbed.1497369.
ISNAD
Tekinel, Ersin - Askin, Buket - Ural, Çağla. “Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/4 (01 Eylül 2025): 1670-1688. https://doi.org/10.47495/okufbed.1497369.
JAMA
1.Tekinel E, Askin B, Ural Ç. Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8:1670–1688.
MLA
Tekinel, Ersin, vd. “Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, Eylül 2025, ss. 1670-88, doi:10.47495/okufbed.1497369.
Vancouver
1.Ersin Tekinel, Buket Askin, Çağla Ural. Hazır Çözünür Hardaliye Tozu ile Zenginleştirilmiş, Yağ ve Şeker Oranı Azaltılmış Dondurmanın Fizikokimyasal ve Duyusal Özelliklerinin Araştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Eylül 2025;8(4):1670-88. doi:10.47495/okufbed.1497369

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.