Kırmızı Et Tüketimini Etkileyen Faktörler: Üniversite Öğrencilerinin Tüketim Tercihleri

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1752 - 1767, 16.09.2025

Derya İlkay Yılmaz , Serdar Çağan Gün , Umut Bilgin

https://doi.org/10.47495/okufbed.1646715

Öz

Bu çalışma, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğrencilerinin kırmızı et tüketim tercihlerini ve tercihlerini etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, öğrencilerin kırmızı et tüketim miktarları, satın alma tercihleri ve tercihleri etkileyen faktörler değerlendirilmiş; bu faktörlerin demografik değişkenlerle ilişkisi analiz edilmiştir.
Araştırmada, 229 öğrenci ile yüz yüze anket çalışması yapılmış ve En İyi-En Kötü Analizi ile Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak öğrencilerin kırmızı et tüketim tercihleri değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, öğrencilerin kırmızı et tüketiminde en önemli motivasyon kaynağı lezzet olurken, fiyat yüksekliği en büyük sınırlayıcı faktör olarak belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin büyük bir kısmının kırmızı eti kasaplardan satın almayı tercih ettiği, hijyen ve güvenilirlik konularının satın alma kararlarında önemli rol oynadığı tespit edilmiştir. Gelir düzeyi arttıkça kırmızı et tüketim miktarının yükseldiği gözlemlenmiştir.
Üniversite yemekhanelerinde kırmızı et içeren ekonomik menülerin sunulması, yerel üreticilerle iş birliği yapılarak uygun fiyatlı ve güvenilir kırmızı et temininin sağlanması önerilmektedir. Ayrıca, kırmızı et üretimi ve tüketimi konusunda sağlık ve çevresel sürdürülebilirlik konularına yönelik farkındalığı artırmak amacıyla bilgilendirme kampanyaları düzenlenmelidir. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin kırmızı et tüketim alışkanlıklarını daha iyi anlamaya yönelik bölgesel ve özgün bir perspektif sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gıda güvenliği , Beslenme alışkanlığı , Tüketici davranışları

Factors Affecting Red Meat Consumption: University Students' Consumption Preferences

Öz

This study aims to examine the red meat consumption preferences of students at Tekirdağ Namık Kemal University Faculty of Agriculture and the factors influencing these preferences. The study evaluates students' red meat consumption quantities, purchasing preferences, and the factors affecting these preferences, analyzing their relationship with demographic variables.
A face-to-face survey was conducted with 229 students, and their red meat consumption preferences were assessed using the Best-Worst Analysis and Factor Analysis methods. According to the analysis results, the most significant motivation for red meat consumption among students is taste, while the high price of red meat is identified as the biggest limiting factor. Additionally, it was determined that a majority of students prefer to purchase red meat from butchers, with hygiene and reliability playing a crucial role in their purchasing decisions. It was also observed that the amount of red meat consumption increases as income levels rise.
To promote red meat consumption among university students, it is recommended to offer affordable meal options containing red meat in university cafeterias and to collaborate with local producers to ensure the supply of reasonably priced and reliable red meat. Furthermore, awareness campaigns should be organized to enhance students' knowledge about health and environmental sustainability concerning red meat production and consumption. This study provides a regional and unique perspective for a better understanding of university students' red meat consumption habits.

Anahtar Kelimeler

Food safety , Dietary habits , Consumer behavior

Kaynakça

• Acıbuca V., Kaya A. Mardin ili Artuklu ilçesinde tüketicilerin kırmızı et tüketim tercihi ve alışkanlıkları. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi 2023; 38(2): 244-253.
• Akçay Y., Vatansever Ö. Kırmızı et tüketimi üzerine bir araştırma: Kocaeli ili kentsel alan örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2013; 4(1): 43-60.
• Akgül A., Çevik O. İstatistiksel analiz teknikleri. Ankara: Emek Ofset 2003.
• Azak Ş., Miran B., Günden C., Atış E., Sasalı E., Şimşek B. Alternatif üretim teknikleriyle üretilmiş domateste tüketicilerin dikkate aldığı özelliklerin karşılaştırmalı analizi, XII. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 25-27 Mayıs 2016, sayfa no: 363-372, Isparta.
• Çiftçi K. Çiftçi hedeflerine uygun optimum plan önerileri ve uygulanabilirliklerinin analizi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, sayfa no: 114, İzmir, Türkiye 2016.
• Demirel DŞ., Tatar AM., Demirel R. Üniversite öğrencilerinin hayvansal protein tüketim eğilimlerinin belirlenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2023; 6(Ek Sayı): 355-371.
• Gaytancıoğlu S. Tekirdağ Merkez ilçede kanatlı eti tüketim düzeyinin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ, sayfa no: 27, Türkiye 1999.
• Gürbüz İB., Er S., Kadağan Ö. Bursa ilinde tüketicilerin kırmızı et tüketim tercihlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 2023; 37(2): 365-386.
• Hair JF., Anderson RE., Tahtam RL., Black WC. Multivariate data analysis. New Jersey: Prentice Hall 1998. Kalaycı Ş. SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın 2010.
• Karakuş K., Aygün T., Alarslan E. Gaziantep ili Merkez ilçede kırmızı et tüketim alışkanlıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi 2008; 18(2): 113-120.
• Kaygısız A., Tatlıyer Tunaz A., Arslan O. Tüketicilerin kırmızı et tüketimi ve hayvan refahı konusundaki bilinç düzeylerinin araştırılması. Atatürk University Journal of Agricultural Faculty 2022; 53(1): 24-30.
• Kızıloğlu S., Kızıloğlu R. Erzurum Merkez ilçede et ve ithal et tüketme durumunu inceleyen bir araştırma. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2013; 3(1): 61-68.
• Lorcu F., Bolat BA. Edirne ilinde kırmızı et tüketim tercihlerinin incelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 2012; 9(1): 71-85.
• Louviere JJ., Flynn TN., Marley AAJ. Best-worst scaling: Theory, methods and applications. United Kingdom: Cambridge University Press 2015.
• Meço İlhan G. Tekirdağ ilinde kırmızı et tüketim alışkanlıklarının analizi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, sayfa no: 62, Tekirdağ, Türkiye, 2011.
• Miran B. Temel istatistik. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi 2002.
• Momin Y. İstanbul ili Avrupa yakası halkının kırmızı et ve ürünleri tüketim alışkanlıkları ve bilincinin belirlenmesi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, sayfa no: 84, İstanbul, Türkiye 2021.
• Nakip M. Pazarlama araştırmaları, teknikler ve (SPSS destekli) uygulamalar. Ankara: Seçkin Yayıncılık 2003.
• Newbold P. Statistics for business and economics. New Jersey: Prentice-Hall International 1995.
• OECD. Organisation for Economic Co-operation and Development. Meat Consumption. https://www.oecd.org/en/data/indicators/meat-consumption.html?oecdcontrol-523be2d55c-var6=CPC_EX_BV%7CCPC_EX_SH%7CCPC_EX_PK. Erişim tarihi: 17.02.2025.
• Onurlubaş E., Doğan HG., Gözener B. TR 21 bölgesinde tüketicilerin kırmızı et tüketimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi 2018; 5(23): 159-174.
• Örük G. Üniversite öğrencilerinin hayvansal ürün tüketim alışkanlıkları: Siirt Üniversitesi örneği. Hayvansal Üretim 2021; 62(2): 45-51.
• Özyürek S., Çebi K., Türkyılmaz D., Esenbuğa N., Dağdelen Ü., Yaprak M. Erzincan ilinde kırmızı et tüketim alışkanlıkları ve tüketicilerin ithal kırmızı ete bakış açılarının değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2019; 12(1): 263-273.
• Palamutoğlu R., İnce Palamutoğlu M., Kantar AG., Çorapçı B., Kazak M., Kasnak C. Üniversite öğrencilerinin et tüketimi ve gıda neofobisinin değerlendirilmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2022; 6(3): 144-153.
• Soro NY., Gültekin U. Red meat consumption structure and consumer behavior in the urban area of Adana Province. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi 2020; 35(2):143-150.
• Tapkı N., Demetgül Z. Hatay ili kentsel alanda tüketicilerin et ve et ürünleri tüketiminde satın alma tercihleri. Journal of Social and Humanities Sciences Research 2021; 8(72): 1779-1788.
• Taşkın T., Engindeniz S., Gbadamonsi AA., Kandemir Ç., Koşum N. Gençlerin kırmızı et tüketim tercihlerinin analizi: Ege Üniversitesi öğrencileri örneği, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 2020; 57(1): 63-71.
• Yaylak E., Taşkın T., Koyubenbe N., Konca Y. İzmir ili Ödemiş ilçesinde kırmızı et tüketim davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Hayvansal Üretim 2010; 51(1): 21-30.
• Yılmaz E., Oraman Y., Yılmaz İ. Ekonomik krizin Tekirdağ ilinde tüketicilerin et ve et ürünleri tüketim tutum ve davranışlarına olan etkileri. 10. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 5-7 Eylül 2012, sayfa no: 887-893, Konya.
• Yüzbaşıoğlu R., Kızılaslan H., Kızılaslan N., Kurt E. Gıda güvenilirliği açısından tüketici davranışlarının incelenmesi: Sivas kentsel ve kırsal kesimde kırmızı et tüketimi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 2018; 7(3): 49-60.