Derleme

Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri

Cilt: 9 Sayı: 2 16 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri

Öz

Bu derleme çalışmasında, aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinin, son yıllarda yapılan güncel araştırmalar ışığında kuraklık stresine karşı gösterdiği fizyolojik, biyokimyasal ve morfolojik tepkiler incelenmiştir. Kuraklık, özellikle yarı kurak bölgelerde tarımsal üretimi kısıtlayan temel stres faktörlerinden biri olup, aspir bitkisinde büyüme, verim, yağ içeriği ve yağ asidi bileşimini olumsuz yönde etkilemektedir. Bitki boyu, yaprak alanı, biokütle üretimi, klorofil içeriği, fotosentez oranı gibi parametrelerde kuraklık kaynaklı düşüşler gözlemlenmiştir. Kuraklık, aspir tohum verimi ve yağ içeriğinde azalma genotipe bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Yağ asidi bileşiminde ise linoleik asit oranı azalırken, oleik, palmitik ve stearik asit oranlarında artış meydana gelmektedir. Bu değişimlerin genetik yapı, gelişme dönemi ve çevresel koşullarla etkileşim içinde olduğu belirlenmiştir. Aspirin kuraklık stresine karşı tolerans geliştirme mekanizmaları arasında osmoprotektanların üretimi, antioksidan savunma sistemlerinin devreye girmesi ve gen ekspresyonunda değişiklikler yer almaktadır. Fide devresi ve tohum doldurma dönemi kuraklık stresi, aspir büyümesini ve hayatta kalmayı sınırlayan ana faktörlerden biridir. Derlemede, aspirde kuraklığa toleranslı genotiplerin belirlenmesi, tarımsal yönetim stratejilerinin optimize edilmesi ve ıslah programlarında genomik yaklaşımların kullanılması gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aeini M., Abad HS., Yousefidad M., Heravan EM., Madani H. Effect of seed priming on morphological and biochemical characteristics of safflower (Carthamus tinctorius L.) under drought stress. Crop Research 2018; 53(1): 45–52.
  2. Ahmad P., John R., Sarwat M., Umar S. Responses of proline, lipid peroxidation and antioxidative enzymes in two varieties of Pisum sativum L. under salt stress. International Journal of Plant Production 2008; 2(4): 353-366.
  3. Amini H., Arzani A., Bahrami F. Seed yield and some physiological traits of safflower as affected by water deficit stress. International Journal of Plant Production 2013; 7(3): 597–614.
  4. Aroca R. Plant responses to drought stress: From morphological to molecular features. Springer; 2012.
  5. Ashraf M. Inducing drought tolerance in plants: Recent advances. Biotechnology Advances 2010; 28(1): 169–183.
  6. Bahrami F., Arzani A., Karimi V. Evaluation of yield‐based drought tolerance indices for screening safflower genotypes. Agronomy Journal 2014; 106(4): 1219–1224.
  7. Chaves MM., Pereira JS., Maroco J., Rodrigues ML., Ricardo CPP., Osrio ML, Carvalho I., Faria T., Pinheiro C. How plants cope with water stress in the field. Photosynthesis and growth. Annals of Botany 2002; 89(7): 907-916.
  8. Chavoushi M., Najafi F., Salimi A., Angaji SA. Improvement in drought stress tolerance of safflower during vegetative growth by exogenous application of salicylic acid and sodium nitroprusside. Industrial Crops and Products 2019; 134: 168–176.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

16 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

2 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Koç, H. (2026). Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 1166-1175. https://doi.org/10.47495/okufbed.1698435
AMA
1.Koç H. Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(2):1166-1175. doi:10.47495/okufbed.1698435
Chicago
Koç, Hasan. 2026. “Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (2): 1166-75. https://doi.org/10.47495/okufbed.1698435.
EndNote
Koç H (01 Mart 2026) Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 2 1166–1175.
IEEE
[1]H. Koç, “Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 1166–1175, Mar. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1698435.
ISNAD
Koç, Hasan. “Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/2 (01 Mart 2026): 1166-1175. https://doi.org/10.47495/okufbed.1698435.
JAMA
1.Koç H. Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:1166–1175.
MLA
Koç, Hasan. “Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, Mart 2026, ss. 1166-75, doi:10.47495/okufbed.1698435.
Vancouver
1.Hasan Koç. Aspir Bitkisinde Kuraklık Stresi ve Yönetim Stratejileri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;9(2):1166-75. doi:10.47495/okufbed.1698435

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.