Araştırma Makalesi

Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi

Cilt: 9 Sayı: 2 16 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi

Öz

Doğanın kentsel yaşamdan çekildiği toplumlarda psikolojik, sosyolojik ve fiziksel sorunların iyileşme ihtiyacı daha da artmaktadır. Günümüzde, sağlık mimarisinin temel amacı, “iyileştirici bir ortam” sağlamaktır. 21. yüzyıl tasarım yaklaşımlarından biri olan “Restoratif (İyileştirici) Mimari”, hastalıkları önlemeye, iyileşme sürecini hızlandırmaya ve tıbbi uygulamaları desteklemeye yardımcı olan mekanlar tasarlamanın bir süreci olarak ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşım, günümüzde büyük ilgi görmüş ve sağlık yapılarında uygulanmaya başlanmıştır. Geçmişte sağlık yapılarının sanayileşmiş ve ruhsuz yapısını bugün doğa ile bağ kuran restoratif çevre tasarım yaklaşımları almıştır. Restoratif çevre tasarım, araştırma ve uygulamalarda hastaların iyileşme süreçlerini hızlandırmak amacıyla Biyofilik tasarım ile Salutojenik tasarım ilkelerini birleştiren yeni bir mimari çerçeve sunmaktadır. Restoratif tasarım yaklaşımı sağlık yapılarında yalnızca fiziksel tedaviye değil, zihinsel ve ruhsal yenilenmeye de odaklanılmasını savunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hastaların ve sağlık profesyonellerinin refahını artırmak, iyileşmeyi desteklemek ve sağlık hizmetleri ortamlarının genel çevre kalitesini iyileştirmek için restoratif tasarım çerçevesinde Biyofilik tasarım ve Salutojenik tasarım ilke ve özelliklerine dayalı “Restoratif (iyileştirici) Çevre Tasarım” yaklaşımı değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdelaal MS., Soebarto V. Salutogenesis as restorative design approaches in healthcare architecture. Architectural Science Review 2019; 62(3): 195-205.
  2. Al Khatib I., Samara F., Ndiaye M. A systematic review of the impact of therapeutical biophilic design on health and wellbeing of patients and care providers in healthcare services settings. Front. Built Environ. 2024; 10: 1467692.
  3. Almusaed A. Biophilic and bioclimatic architecture: Analytical therapy for the next generation of passive sustainable architecture, Biophilic and Bioclimatic Architecture. Springer-Verlag, London, 2011.
  4. Andrade CC., Lima ML., Devlin AS., Hern´andez B. Is it the place or the people? Disentangling the effects of hospitals’ physical and social environments on well-being. Environ. Behav. 2016; 48 (2): 299–323.
  5. Antonovsky A. Health, stress and coping. San Francisco: Jossey-Bass;1979.
  6. Antonovsky A. The salutogenic model as a theory to guide health promotion. Health Promot. Int. 1996; 11: 11–18.
  7. Carpman JR., Grant MA. Design that cares: Planning Health Facilities for Patients and Visitors, 3rd ed.; John Wiley & Sons: Hoboken, NJ, USA, 2016.
  8. Cleveland AC. Symbiosis between biophilic design and restorative healing environments: The ımpact on overall well-being of urban dwellers. Florida State University. Master’s thesis, Florida, USA,2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeşil Yapılar ve Çevreler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

16 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2026

Kabul Tarihi

22 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaçar, P. (2026). Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 1141-1165. https://doi.org/10.47495/okufbed.1879793
AMA
1.Karaçar P. Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(2):1141-1165. doi:10.47495/okufbed.1879793
Chicago
Karaçar, Pelin. 2026. “Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (2): 1141-65. https://doi.org/10.47495/okufbed.1879793.
EndNote
Karaçar P (01 Mart 2026) Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 2 1141–1165.
IEEE
[1]P. Karaçar, “Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 1141–1165, Mar. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1879793.
ISNAD
Karaçar, Pelin. “Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/2 (01 Mart 2026): 1141-1165. https://doi.org/10.47495/okufbed.1879793.
JAMA
1.Karaçar P. Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:1141–1165.
MLA
Karaçar, Pelin. “Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, Mart 2026, ss. 1141-65, doi:10.47495/okufbed.1879793.
Vancouver
1.Pelin Karaçar. Sağlık Yapılarında Restoratif (İyileştirici) Çevre Tasarım Yaklaşımının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;9(2):1141-65. doi:10.47495/okufbed.1879793

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.