Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi

Şükrü Özüdoğru; Düzgün Tarkan

Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi

Öz

Kibyra Olympeion Odeionu, kendi türü içerisinde Anadolu’da bilinen en büyük çatılı yapı olup, aynı zamanda tiyatro, meclis binası (bouleuterion) ve hem kent ölçeğinde hem de bir conventus merkezi olan Kibyra’da bölgesel mahkeme işlevleriyle de kullanılmış olmalıdır. Sahne ve yapı süslemeleriyle kentin en önemli kamu yapılarındandır. Çalışma kapsamında Kibyra Olympeion Odeionu orkestrası taban döşemesi opus sectile mozaik ve pulpitum cephesi opus sectile kaplamaları incelenmiştir. Mevcut literatürde opus sectile tekniğinde yapılmış eserlerin konularına göre; geometrik, figürlüler ve bitkisel bezemeliler olmak üzere üç ana grupta sınıflandırıldığı anlaşılmıştır. Ancak Kibyra örneği ışığında bu sınıflamaya “mimari dekorasyona sahip olanlar” başlığıyla yeni bir grup önerilmiştir. Kibyra’daki opus sectile döşemesi ve kaplamalarda, antik Akdeniz coğrafyasından; Yunanistan, Mısır, Tunus ve Anadolu kökenli; mermer, kireçtaşı, porfir, granit, breş ve alabaster (oniks) türlerinde doğal taşlar kullanılmıştır. Orkestra zeminindeki opus sectile dekorasyon, tam merkezdeki emblemada Medusa başı ve onun kanatlarını simgeleyen, etrafını radyal olarak sarmış stilize kanat pullarından oluşmaktadır. Bütüncül olarak bu bezeme, tanrıça Athena’nın atribüsü olan bir Aigis’tir. Kibyra’da bu betimin tercih edilme sebebi, kentte Hellenistik Dönem’den itibaren bir “Athena Polias” kültünün ve tapınağının olmasıdır. Opus sectile dekorasyonda Athena Polias’ın Aigisi’nin tasvirinin tercih edilmesi, Odeion’un çok işlevli kullanılmasıyla da ilişkili ve anlamlıdır. Orkestra’da dekorasyonun merkezinde yer alan Medusa başı, hem teknik hem de üslup özellikleriyle, dönemin benzer örneklerinden daha ileri ve gelişmiş bir tasvir anlayışını yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şükrü Özüdoğru Bu kişi benim
0000-0002-3522-2987
Türkiye

Düzgün Tarkan Bu kişi benim
0000-0001-8595-8776
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2022

Kabul Tarihi

20 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: XXXI Sayı: XXXI

IZ

https://izlik.org/JA85UW78TN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özüdoğru, Ş., & Tarkan, D. (2023). Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi. OLBA, XXXI(XXXI), 143-198. https://izlik.org/JA85UW78TN

AMA

1.Özüdoğru Ş, Tarkan D. Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi. Yok. 2023;XXXI(XXXI):143-198. https://izlik.org/JA85UW78TN

Chicago

Özüdoğru, Şükrü, ve Düzgün Tarkan. 2023. “Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi”. OLBA XXXI (XXXI): 143-98. https://izlik.org/JA85UW78TN.

EndNote

Özüdoğru Ş, Tarkan D (01 Mart 2023) Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi. OLBA XXXI XXXI 143–198.

IEEE

[1]Ş. Özüdoğru ve D. Tarkan, “Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi”, Yok, c. XXXI, sy XXXI, ss. 143–198, Mar. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85UW78TN

ISNAD

Özüdoğru, Şükrü - Tarkan, Düzgün. “Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi”. OLBA XXXI/XXXI (01 Mart 2023): 143-198. https://izlik.org/JA85UW78TN.

JAMA

1.Özüdoğru Ş, Tarkan D. Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi. Yok. 2023;XXXI:143–198.

MLA

Özüdoğru, Şükrü, ve Düzgün Tarkan. “Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi”. OLBA, c. XXXI, sy XXXI, Mart 2023, ss. 143-98, https://izlik.org/JA85UW78TN.

Vancouver

1.Şükrü Özüdoğru, Düzgün Tarkan. Kibyra Olympeion Odeionu Pulpitum Cephesi Opus Sectile Kaplaması ve Orkestra Opus Sectile Aigis / Medusa Döşemesi. Yok [Internet]. 01 Mart 2023;XXXI(XXXI):143-98. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85UW78TN