A GROUP OF SCULPTURES FROM THE BATH-GYMNASIUM COMPLEX IN TRALLEIS
Öz
This study examines the marble sculptures discovered during the excavations of the Tralleis Bath-Gymnasium complex, focusing on their typological, iconographic and stylistic aspects. According to information recorded by Strabo, the Gymnasium of Tralleis, an ancient city in the Caria Region renowned for sculpture during the Hellenistic and Roman Imperial Periods, dates back to the Hellenistic Period and was damaged in an earthquake that occurred in 26 BC. It was restored with the support of Augustus. Accordingly, in the ancient city of Tralleis, which was renamed Caesaria during the Early Imperial Period, a new program of sculpture was implemented alongside the architecture in different spaces such as the frigidarium, tepidarium, and caldarium that were added to the gymnasium structure, which was redesigned during the Roman Imperial Period. The artifacts discussed in this study are finds from the Bath-Gymnasium complex, which was added to the Hellenistic gymnasium structure in the 2nd centu-ry AD in the imperial plan type. Previous studies presented relief artifacts, which were particularly used to decorate the caldarium section. The majority of these reliefs are dated to the reign of Emperor Nerva and the period following it. The sculptural works examined in this study were the result of an architecture related sculptural program, being found in different areas of the complex, which was redesigned in the Hadrianic period and the following years. The sculptural works is dated to the post-Nerva period of the Tralleis Bath-Gymnasium complex. The aim is to establish chronological continuity within the history of the structure. Small fragments of the draped female sculptures which is thought to be divine figures have been preserved. Iconographically, a Hygieia sculpture, associated with health and hygiene in the Bath, along with Satry and Pan sculptures linked
Anahtar Kelimeler
Tralleis Hamam-Gymnasium Kompleksinden Bir Grup Heykeltıraşlık Eseri
Öz
Bu çalışmada Tralleis Hamam-Gymnasium kompleksi kazılarında bulunan mermer heykeltıraşlık eserleri tipolojik, ikonografik ve stilistik açıdan değerlendirilmektedir. Hellenistik ve Roma İmparatorluk Dönemi’nde Karia Bölgesi’nde heykeltıraşlık faaliyetleri ile öne çıkan Tralleis antik kentinde Strabon tarafından aktarılan bilgiler doğrultusunda Hellenistik Dönem’e tarihlenen gymnasiumun İÖ 26 yılında meydana gelen depremde hasar gördüğü ve Augustus’un destekleriyle onarıldığı bilinmektedir. Bu doğrultuda Erken İmparatorluk Dönemi’nde ismi Caesaria olarak değiştirilen Tralleis antik kentinde Roma İmparatorluk Dönemi’nde yeniden tasarlanan gymnasium yapısına eklenen frigidarium, tepidarium ve caldarium gibi farklı mekanlarda mimari ile birlikte yeniden heykeltraşlık programı yapılmıştır. Bu çalışmada ele alınan eserler, Hellenistik gymnasium yapısına İS 2. yüzyılda imparatorluk plan tipinde eklenen Hamam-Gymnasium kompleksi buluntularıdır. Daha önceki yıllarda yapılan çalışmalarda özellikle caldarium bölümünün dekorasyonunda kullanılan kabartma buluntular yayımlanmıştır. Bu kabartmaların büyük bir bölümü imparator Nerva ve sonrasına tarihlenmiştir. Bu çalışmada ele alınan heykeltraşlık eserleri de özellikle Hadrianus Dönemi ve sonrasında yeniden tasarlanan hamamın farklı mekanlarında mimariye bağlı heykeltraşlık programında kullanılmıştır. Heykeltı-raşlık buluntuları bağlamında Tralleis Hamam-Gymnasium kompleksinin Nerva sonrası dönemine ışık tutan ve dolayısıyla söz konusu yapının tarihi içerisinde kronolojik sürekliliğin sağlanması amaçlanan bu çalışmada; tanrısal figürler ola-rak düşünülen giyimli kadın yontularından küçük parçalar korunmuş olmakla birlikte ikonografik açıdan hamamda sağlık ve hijyenle birleştirilen bir Hygieia yontusu, Nympheler ile bağlantılı olarak su ile ilgili hamam yapısıyla ilişkilendirilen Satyros ve Pan yontuları ile mekan içerisinde nişlerde ya da ilişkili bir alanda kullanılmış olduğu düşünülen Venüs Genetrix yontusu tipolojik, ikonografik ve stilistik açıdan değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında ele alınan Hamam-Gymnasium buluntuları İS 2. yüzyıl içerisinde Hadrianus ve sonrasının klasisistik anlayışla yorumlanan yontu grubu kapsamında değerlendirilmektedir. Hygieia, Aphrodite, Satyros, Pan ve giyimli kadın yontuları, arketipi Klasik Dönem’e uzanan Hellenistik Dönem modellerinin Roma İmparatorluk Dönemi replikleri olarak değerlendirilmektedir. Stilistik açıdan özellikle Hygieia ve giyimli kadın yontularının model alındığı örnekler; MÖ 3. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Batı Anadolu’da Karia heykeltıraşlığında görülen Pergamon ekolünün etkisini yitirmeye başladığı ve Tralleis yontuculuğunun yerel üslubu ile birlikte kentin Kos, Samos ve Rhodos atölyeleri ile stilistik etkileşiminin yoğunlaştığı MÖ 2. yüzyılın sonlarında üretilmiş olmalıdır.
Anahtar Kelimeler
