KAP MONODENDRİ POSEİDON (ENİPEUS) ALTARI:
BİR ALTAR MI YOKSA DENİZ FENERİ Mİ ?
Öz
Bu çalışmanın konusunu, günümüzde Tekağaç Burnu (Aydın ili, Didim ilçesi), antik
dönemde ise Kap Poseidion olarak bilinen bölgedeki Poseidon altarı oluşturmaktadır.
Bu anıt, A. von Gerkan tarafından 1915 yılında kapsamlı bir şekilde yayınlanmıştır.
Makale kapsamında, söz konusu altarın, deniz kenarındaki konumu, tipolojisi,
tarihlemesi ve adandığı kült değerlendirilmektedir. Buna ilaveten Kap Monodendri
Poseidon altarının inşa edildiği dönemde Miletos’un siyasi ve ekonomik durumu da ele
alınmaktadır.
Yapılan değerlendirmeler şu sonuçları ortaya koymaktadır: 1. Altarın inşa edildiği
burun günümüzde olduğu gibi, antik dönem denizcileri için de bir oryantasyon noktasıydı. Altar yapısı muhtemelen “Deniz Feneri” işlevine de sahipti. 2. Kap Monodendri’deki
Poseidon altarına tipolojik bakımdan benzer bir örnek bulunmamaktadır. Bu bağlamda
antik dönem altarlarında hiç bir zaman standart bir planlama uygulanmadığı ortaya
çıkmaktadır. 3. Kap Monodendri Poseidon altarı MÖ 6. yüzyılın üçüncü çeyreğinde,
Miletos’un İonia’nın incisi olduğu dönemde, muhtemelen tiran Histiaios tarafından
aynı zamanda bir “propaganda anıtı” olarak Poseidon Enipeus kültü için yaptırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
The Altar of Poseidon (Enipeus) at Cape Monodendri:
Altar or Lighthouse?
Öz
The subject of this study is the altar of Poseidon located at the present-day Tekağaç
Cape (province of Aydın, Didim district), known in ancient times as Cape Poseidion
and later as Cape Monodendri. This monument was extensively published by A. von
Gerkan in 1915.
Within the scope of the article, the sea-side location of this altar, its typology, its
date and the dedicated cult are evaluated. In addition, the political and economic situation of Miletus is also considered during the period when the altar of Cape Monodendri
was built. According to this evaluation, the following results can be asserted: 1. The cape
where the altar was built was an orientation point for the sailors in ancient times and,
in fact, is still today. In addition, the altar probably served as a “lighthouse” as well.
2. There is no similar typological example of a Poseidon altar as the one at Cape
Monodendri. In this context it appears that no standard planning has ever been applied
to altars in ancient times. 3. The altar at Cape Monodendri was built for the cult of
Poseidon Enipeus, probably during the third quarter of the 6th century BC, a time when
Miletus was known as “the pearl of Ionia”. At this time, it was very likely intended as
a monument of propaganda by the Milesian tyrant Histiaios
Anahtar Kelimeler
