Yıl 2020, Cilt XXVIII , Sayı XXVIII, Sayfalar 131 - 164 2020-05-31

Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme

Zeliha GİDER BÜYÜKÖZER [1]


Knidos antik kentinin batısında, “Korinth Tapınak Terası” olarak adlandırılan üçüncü terasın güney sınırında, dor düzeninde inşa edilmiş bir stoanın kalıntıları yer almaktadır. Doğu-batı doğrultulu uzanan yapının ön cephesi güneye, büyük limana bakmaktadır. Stoa, I planlı, iki nefli, tek katlıdır. Bugün alanda çok sayıda mimari blok ile yapının doğal kayaya oyulan kısımlarının bir bölümü görülebilmektedir. Stoa, Knidoslu ünlü mimar Sostratos tarafından inşa edilen ve antik kaynaklarda “pensilis ambulatio (asma yürüyüş salonu)” olarak aktarılan yapı kompleksi ile bağdaştırılmış, bu nedenle de genel olarak MÖ 3. yüzyılın ilk yarısında inşa edildiği kabul edilmiştir. Ancak bu tarihlendirme esnasında araştırmacılar yapının mimari bloklarının stiline hiç değinmemiştir. Bu çalışmada Dorik Stoa’nın mimari blokları detaylıca ele alınarak, stil özellikleri belirlenmiş ve bu stil özellikleri bölgedeki ve Anadolu’daki yapılarla karşılaştırılarak, yapının inşa edildiği dönem sorgulanmıştır. Stoanın mimari elemanlarından dor başlıkları, triglif metop bloklarının düzenlenişi ve triglif kulaklarının biçimi özellikle Ptolemaioslar’ın sponsorluğunda inşa edilen yapılarla uyum içindedir. Bunun yanı sıra ionik yivli sütun tamburları, arşitrav bloklarında taenia, regula ve guttaenın işlenişi, geison bloklarında mutulus-guttaenın düzenlenişi ve geison tacı olarak kullanılan kyma reversalı şahingagası profilinin stili MÖ 3. yüzyıl yapılarıyla bağdaşmaktadır. Tüm bu veriler doğrultusunda, Knidoslu ünlü mimar Sostratos ile bağlantılı olduğu düşünülerek MÖ 3. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilen Dorik Stoa’nın mimari elemanlarında görülen stil özelliklerinin de bu tarihi desteklediği sonucuna varılmıştır. Dorik Stoa’nın mevcut kalıntıları, bu yapıyı Sostratos’un “pensilis ambulatio” yapı tarzı ile bağdaştırılabileceğini düşündürmektedir. Sostratos MÖ 323-270 yılları arasında kariyerinde aktif rol oynamıştır. Yazıtlardan elde edilen veriler ve mimari blokların stil özellikleri yapının MÖ 290-270 yılları arasında inşa edilmiş olabileceğini göstermektedir.
Anadolu, Knidos, Sostratos, Stoa, Dor Düzeni
  • Bean 2000 Bean, G. E., Eskiçağda Menderes’in Ötesi (çev. P. Kurtoğlu), İstanbul. Berges – Tuna 2001 Berges, D. – N. Tuna, “Kult, Wettkampf und politische Versammlungsstätte. Das Triopion-Bundesheiligtum der dorischen Pentapolis”, AntW 32, 155-166. Berns 1999 Berns, C., “Der Hellenistische Grabturm von Olba”, Olba II.1, 111-129. Blinkenberg 1933 Blinkenberg, Chr., Knidia. Beiträge zur Kenntnis der praxitelischen Aphrodite, Kopenhagen. Bohn 1882 Bohn, R., Die Stoa König Attalos des Zweiten zu Athen, Berlin. Borchhardt – Stanzl 1990 Borchhardt, J. – G. Stanzl, “Ein Hellenischer Bau des Herrscher-Kultes: Das Ptolemaion in Limyra”, Götter, Heroen, Herrscher in Lykien, 79-84
Birincil Dil tr
Konular Arkeoloji
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4608-6471
Yazar: Zeliha GİDER BÜYÜKÖZER
Kurum: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Mayıs 2020

Bibtex @araştırma makalesi { olba736211, journal = {OLBA}, issn = {1301-7667}, eissn = {2687-6558}, address = {Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, 33 342 Çiftlikköy Kampüsü - YENİŞEHİR / MERSİN}, publisher = {Mersin Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {XXVIII}, pages = {131 - 164}, doi = {}, title = {Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme}, key = {cite}, author = {GİDER BÜYÜKÖZER, Zeliha} }
APA GİDER BÜYÜKÖZER, Z . (2020). Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme. OLBA , XXVIII (XXVIII) , 131-164 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/olba/issue/54285/736211
MLA GİDER BÜYÜKÖZER, Z . "Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme". OLBA XXVIII (2020 ): 131-164 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/olba/issue/54285/736211>
Chicago GİDER BÜYÜKÖZER, Z . "Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme". OLBA XXVIII (2020 ): 131-164
RIS TY - JOUR T1 - Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme AU - Zeliha GİDER BÜYÜKÖZER Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - OLBA JF - Journal JO - JOR SP - 131 EP - 164 VL - XXVIII IS - XXVIII SN - 1301-7667-2687-6558 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 OLBA Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme %A Zeliha GİDER BÜYÜKÖZER %T Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme %D 2020 %J OLBA %P 1301-7667-2687-6558 %V XXVIII %N XXVIII %R %U
ISNAD GİDER BÜYÜKÖZER, Zeliha . "Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme". OLBA XXVIII / XXVIII (Mayıs 2020): 131-164 .
AMA GİDER BÜYÜKÖZER Z . Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme. Yok. 2020; XXVIII(XXVIII): 131-164.
Vancouver GİDER BÜYÜKÖZER Z . Knidos Dorik Stoa (Sostratos ?): Stilistik Değerlendirme. OLBA. 2020; XXVIII(XXVIII): 164-131.