INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN CULTURAL DISTANCE PERCEPTIONS AND MOTIVATIONAL BARRIERS OF THOSE LEARNING TURKISH AS A FOREIGN LANGUAGE

Yıl 2025, Cilt: 44 Sayı: 2, - , 31.12.2025

Samet Can Demirci , Murat Şengül

Öz

There are many cultural differences that separate societies from each other, as well as cultural similarities between societies. These differences or similarities can be graded in terms of those learning the language. Since language is the expression of the culture and philosophy of life of the society that speaks that language, whether the distance or closeness to the cultural elements of the language learned constitutes an obstacle to language learning emerges as a situation that affects language teaching policies.
The purpose of this research is to determine the cultural distance perception levels of those learning Turkish as a foreign language, the level of motivational barriers, whether there is a significant relationship between cultural distance perceptions and motivational barriers, and whether cultural distance perceptions are a significant predictor of motivational barriers.
Within this framework, 475 students with a B1 and above level who are learning Turkish as a foreign language in some language teaching centers in Turkey were reached. The “Cultural Distance Scale”, “Motivation Obstacles Survey” and “Personal Information Form” were used as data collection tools. After the research data were collected, descriptive analysis was first performed, then relational analysis and regression analysis were performed, and the results obtained were interpreted.
According to the results obtained, it was determined that there is a positive and significant relationship between the perception of cultural distance and motivational barriers of those learning Turkish as a foreign language. Accordingly, when the perception of cultural distance of the students participating in the research increases, motivational barriers also increase. As a result, based on the analysis results of the data obtained in the research, it can be said that cultural distance perceptions are effective on the motivational barriers of those learning Turkish as a foreign language.

Anahtar Kelimeler

Culture media , cultural integration , cultural adaptation , motivation , Turkish teaching.

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenenlerin Kültürel Uzaklık Algıları ile Motivasyon Engelleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Toplumları birbirinden ayıran birçok kültürel farklılık olduğu gibi toplumlar arasında kültürel benzerlikler de bulunmaktadır. Bu farklılıklar veya benzerlikler dili öğrenenler açısından derecelendirilebilmektedir. Dil, o dili konuşan toplumun kültürünün ve hayat felsefesinin dışavurumu olduğu için öğrenilen dile ait kültürel unsurlara uzaklığın ve yakınlığın dil öğrenimine engel teşkil edip etmediği dil öğretim politikalarına etki eden bir durum olarak ortaya çıkmaktadır.
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kültürel uzaklık algı düzeylerini, motivasyon engellerinin düzeyini, kültürel uzaklık algıları ile motivasyon engelleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ve kültürel uzaklık algılarının motivasyon engellerinin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını belirlemektir.
Bu çerçevede Türkiye’de bazı dil öğretim merkezlerinde yabancı dil olarak Türkçe eğitimi alan B1 ve üzeri dil seviyesine sahip 475 öğrenciye ulaşılmıştır. Veri toplama araçları olarak “Kültürel Uzaklık Ölçeği”, “Motivasyon Engelleri Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Araştırma verileri toplandıktan sonra öncelikle betimsel analiz yapılmış, ardından ilişkisel analiz ve regresyon analizi yapılarak elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kültürel uzaklık algısı ile motivasyon engelleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, araştırmaya katılım gösteren öğrencilerin kültürel uzaklık algısının artış gösterdiği durumlarda motivasyon engellerinin de artış göstermektedir. Sonuç olarak araştırmada elde edilen verilerin analiz sonuçlarına dayanarak kültürel uzaklık algılarının yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin motivasyon engelleri üzerinde etkili olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kültür ortamı , kültürel bütünleşme , kültürel uyum , motivasyon , Türkçe öğretimi.

Kaynakça

• Acat, M. B., ve Demiral, S. (2002). ‘’Türkiye’de yabancı dil öğreniminde motivasyon kaynakları ve sorunları’’, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yöntemi, 31, 312-329.
• Akay, R. (2013). Kültürlerarası iletişimde iletişimsel yetinin rolü. Akademik İncelemeler Dergisi, 8(3), 307-323.
• Ababa, S. (2006). Eğitimde motivasyon. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (13), 343-361.
• Aliyev, R., ve Öğülmüş, S. (2015). Türkiye’deki yabancı uyruklu öğrencilerin kültürlerarası etkileşim algısının incelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 4(12), 49-71.
• Aliyev, R., ve Öğülmüş, S. (2016). Yabancı uyruklu öğrencilerin kültürlenme düzeylerinin incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 89-123.
• Alpar, M. (2013). Yabancı dil öğretiminde kültürel unsurların önemi. Journal of Language and Linguistic Studies, 9(1), 95-106.
• Altunkaya, H. ve Boylu, E. (2020). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlere yönelik motivasyon engelleri ölçeği: Türkçeye uyarlama çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(29), 186-203. DOI: 10.35675/befdergi.515725
• Bektaş, D. Y. (2004). Amerika Birleşik Devletleri’nde eğitim gören Türk öğrencilerin psikolojik uyumları ve kültürleşmeleri. (Yayımlanmamış doktora tezi), Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
• Çakır, İ. (2011). Yabancı Dil Öğrenme Ortamlarında Kültürün Rolü. Millî Eğitim Dergisi, 41(190) , 248-255.
• Çelik, Ö. (2019). Yabancı uyruklu öğrenciler ile Türk öğrencilerin birbirleri hakkındaki eğitim algılarının karşılaştırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(1), 559-580.
• Eğinli, A. T. (2011). Kültürlerarası Yeterliliğin Kazanılmasında Kültürel Farklılık Eğitimlerinin Önemi. Öneri Dergisi, 9(35), 215-227.
• Erol, S., (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin karşılaştıkları motivasyon engelleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 270-281. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2021.21.60703-855304.
• Göçer, A. (2012). Dil-kültür ilişkisi ve etkileşimi üzerine. Türk Dili, 729(1), 50-57.
• Göçer, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının dil kültür ilişkisi üzerine görüşleri: Fenomenolojik bir araştırma. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 25-38
• Gülnar, B. (2011). Yabancı öğrencilerde kültürleşme ve medya kullanımı. Global Media Journal, 2(3), 51-68.
• Günay, V. D. (1995). “Roman Çözümlemesine Toplumdilbilimsel Bir Yaklaşım" Dil Dergisi/Language Journal, Sayı: 35, Ankara: A.Ü. TÖMER Yayınları, 5-24.
• Gündüzöz, S. (2005). Arapçada Kültür-Dil İlişkisi: Arapçanın Yapılanması ve Algılanmasında Etkili Ögeler. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 5(3), 215-229.
• İçli, G. (2001). Küreselleşme ve kültür. Çankırı C. Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 163-172.
• İnce Yakar, H. G. ve Fedai, Ö. (2022). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel farkındalık. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö11), 115-137.
• Kaplan, M. (2014). Kültür ve Dil. İstanbul: Dergâh Yayınları.
• Seçer, İ. (2017). SPSS ve LİSREL ile pratik veri analizi, analiz ve raporlaştırma. (3. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Uygunkan, S. B. (2005). Kültürleme kavramı ve televizyon. Kurgu, 21(1), 198-206.
• Ward, C., ve Rana-Deuba, A. (1999). Acculturation and adaptation revisited. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30(4), 422-442.
• Ward, C., ve Kennedy, A. (1993a). Psychological and socio-cultural adjustment during cross-cultural transitions: A comparison of secondary students overseas and at home. International Journal of Psychology, 28(2), 129-147.
• Ward, C., ve Kennedy, A. (1993b). Where's the “culture” in cross-cultural transition? Comparative studies of sojourner adjustment. Journal of Cross-Cultural Psychology, 24(2), 221-249.
• Ward, C., Bochner, S., ve Furnham, A. (2001). The psychology of culture shock. (2nd ed.). Hove, UK: Routledge.