Evaluation of Making Compulsory Second Foreign Language German Courses Elective in Secondary Education

Yıl 2025, Cilt: 44 Sayı: 2, 575 - 643, 31.12.2025

Fatma Karaman

https://doi.org/10.7822/omuefd.1674959

Öz

Many changes have been made in foreign language education policies in Turkey from past to present. Finally, the Ministry of National Education has made a new change regarding the teaching of German at the secondary education level. With this change, the Ministry of National Education stated in the August 2023 issue of the Announcements magazine that the compulsory second foreign language course will be gradually removed from the compulsory courses and made elective, starting from the 9th grade, as of the 2023-2024 academic year. With this decision, a negative attempt was made to change the policy towards teaching German by making the compulsory second foreign language course, German, an elective course. In this context, the aim of this study is to evaluate the decision to make the second foreign language courses, which are compulsory at the secondary education level, optional as of 2023, in line with the opinions of students and parents who are among the stakeholders affected by this decision. To investigate how this decision was received, positively or negatively, by students and parents. To achieve this aim, the phenomenological method, which is one of the qualitative research methods, was used in the study. In obtaining the data, semi-structured interview technique was used among the data collection techniques. Descriptive analysis was preferred in analyzing the data obtained through the interview technique. As a result of the study, it was determined that both students and parents evaluated this decision negatively in terms of a second foreign language and wanted the German course to continue as a compulsory course again, and that they thought that the students were deprived of the foreign language they would need in their future professional lives by taking away their opportunity to learn German in the school environment.

Anahtar Kelimeler

Foreign language education , Second Foreign Language , German , Elective course , Secondary education.

Ortaöğretimde Zorunlu İkinci Yabancı Dil Almanca Derslerinin Seçmeli Duruma Getirilmesinin Değerlendirilmesi

Öz

Geçmişten günümüze kadar Türkiye’de yabancı dil eğitimi politikalarında birçok değişiklik yapılmıştır. Son olarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ortaöğretim kademesinde Almanca öğretimine ilişkin yeni bir değişikliğe gidilmiştir. Bu değişiklikle Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler dergisinin 2023 Ağustos ayı sayısında zorunlu olan ikinci yabancı dil dersinin 2023-2024 eğitim öğretim yılından itibaren 9. sınıftan başlamak üzere kademeli olarak zorunlu dersler arasından kaldırılarak seçmeli hale getirileceğini belirtmiştir. Bu kararla zorunlu ikinci yabancı dil olan Almanca dersi seçmeli duruma düşürülerek Almanca öğretimine yönelik politikaya olumsuz bir girişimde bulunulmuştur. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı ortaöğretim kademesinde zorunlu olan ikinci yabancı dil derslerinin 2023 yılından itibaren seçmeli konuma getirilmesinin bu karardan etkilenen paydaşlardan olan öğrenci ve veli görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. Bu kararın öğrenciler, veliler tarafında olumlu veya olumsuz olmak üzere nasıl karşılandığını araştırmaktır. Bu amaca ulaşmak için çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan olgubilim yöntemi kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. Görüşme tekniğiyle elde edilen verilerin analiz edilmesinde betimsel analiz tercih edilmiştir. Çalışmanın sonucunda hem öğrencilerin hem de velilerin alınan bu kararı ikinci yabancı dil açısından olumsuz değerlendirerek Almanca dersinin tekrar zorunlu ders olarak devam etmesini istedikleri, öğrencilerin okul ortamında Almanca öğrenme imkânlarının ellerinden alınarak gelecekte mesleki yaşamlarında ihtiyaç duyacakları yabancı dilden mahrum bırakıldıklarını düşündükleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yabancı dil eğitimi , İkinci Yabancı dil , Almanca , Seçmeli ders , Ortaöğretim.

Kaynakça

• Akgöz, E. ve Gürsoy, Y. (2014). Turizm Eğitiminde Yabancı Dil Öğrenme, İstek ve Kararlılıkları: Selçuk Üniversitesi Beyşehir Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(1), 21-29.
• Akgüneş, S. G. ve Sabuncuoğlu, O. (2020). Anadolu Lisesi Öğrencilerinin 2.Yabancı Dil Olarak Almanca Öğrenmelerinde Motivasyon Düzeylerini Etkileyen Faktörler. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 193-209.
• Aksöz, M. ve Balcı, T. (2018). Deutsch als Zweite Fremdsprache an Anadolugymnasien. Kompetenzerwartungen Undkompetenzniveaus. T. Balcı, A. O. Öztürk, E. Serindağ (ed.), Schriften zur Sprache und Literatur / Dil ve Edebiyat Yazıları II, içinde (104-111). London: IJOPEC Publication.
• Aslan, Ş. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Konya: Eğitim Yayınevi.
• Balcı, T. (2012). Ein Überblick über Deutsch als Fremdsprache in der Türkei, Tribüne, no. 4, 3-6.
• Balcı, T. (2022). Almanca Öğretmenliği Lisans Programlarına İlişkin Düşünceler. T. Balcı, A. O. Öztürk, M. Aksöz (ed.), Schriften zur Sprache und Literatur / Dil ve Edebiyat Yazıları VI, içinde (5-13) İstanbul: Çizgi Kitabevi Yayınları.
• Balcı, U. (2016). Anadolu Liselerinde İkinci Yabancı Dil Olarak Almanca Eğitimi: Batman İli Örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 334-341. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.757.
• Büyüköztürk, Ş. vd. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 15. B. Ankara: Pegem Akademi.
• Creswell, John W. (2017). Eğitim Araştırmaları: Nicel ve Nitel Araştırmanın Planlanması, Yürütülmesi ve Değerlendirilmesi. (Çev. Ed. Halil Ekşi), İstanbul: Edam yayın.
• Hussein, A. T., Temizkan, S. P. ve Temizkan, R. (2008). Turizm Alanında Öğretmenlik Eğitimi Veren Lisans Programlarında Yabancı Dil Eğitimi: Akademisyen ve Öğrencilerin Değerlendirmeleri. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), 102-119.
• Islattı, H. (1999). Türkiye’de Yabancı Dil Olarak Almanca Öğretimi ve Almanca Öğretmenlerin Hizmetiçi Eğitimleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Edebiyat Fakültesi Alman Dili Ve Edebiyatı Bilim Dalı, İstanbul.
• İnan, G. (2021). Bir Kültür Aktarıcısı Olarak Edebiyatın Almanca Ders Kitaplarına Yansıması. Alman Dili Ve Kültürü Araştırmaları Dergisi, 3(6), 65-81.
• Kabakulak, A. (2018). Turist rehberleri açısından iş doyumunun önemi. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 1(1), 1-12.
• Kınsız, M. (2005). Mesleki Yabancı Dil Eğitiminin Sürdürülebilir Gelişmeye Katkıları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13), 259-270.
• Kırmızı, B. (2009). Etkili bir Almanca öğretimi için öğretmen beklentileri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(22), 268-280.
• Kırmızı, B. (2010). Anadolu Lisesi Öğrencilerinin Almanca Dersinin Öğretimine Yönelik Görüşlerinin Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi,29, 197 -210.
• Koçak, M. (2013). Çok-kültürlülük açısından dil hakları. Liberta Yayınları.
• Koçak, M. ve Çobanoğulları, F. (2017). Dünyada ikinci yabancı dil olarak Almanca öğretiminde Danimarka örneği. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-12.
• Millî Eğitim Bakanlığı (2023) Tebliğler Dergisi, cilt: 86, sayı: 2789-EK 2, 1318-1436.
• MEB, (2006). Ortaöğretim kurumları 10, 11 ve 12. sınıf ikinci yabancı dil Almanca dersi öğretim programı. Ankara.
• Oflaz, A. (2019). Almanca hazırlık sınıfı öğrencilerinin kaygı, dil öğrenme stratejileri kullanımları ile akademik başarıları arasındaki ilişki. Diyalog interkulturelle Zeitschrift für Germanistik, 7(2), 305-319.
• Özer, S. ve Yılmaz, E. (2017). Mesleki Yabancı Dil (ingilizce) Dersine Yönelik Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 11, 339-352.
• Öztürk, R. E. ve Çakır, G. (2025). Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik Personeli ve Öğrencilerinin Almanca Öğrenmeye ve Almanya’da Eğitim ve Çalışma Fırsatlarını Keşfetmeye Yönelik Algıları: Yabancı Dil Eğitimi, Kültürel Çalışmalar, Dil ve Eğitim, Almanca Öğrenme ve Almanya'da Eğitim ve Kariyer Fırsatları. Journal of Pure Social Sciences (puresoc)-Pak Sosyal Bilimler Dergisi (paksos), 6(10), 47-67.
• Saban, A.(2008). İlköğretim I. Kademe Öğretmen ve Öğrencilerinin Bilgi Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Zihinsel İmgeler. İlköğretim Online, 7(2), 421-455.
• Sarı, H. (2023). İşgücü Göçü ve Sendikalar: Almanya’ya Misafir İşçi Göçüne Alman Sendikaların Yaklaşımı. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 147-178.
• Sezer, S. (2024). Yabancı Dil Eğitiminin ve Öğretiminin Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Lisans Öğrencilerine Getirisi, Nitelikli İşgücüne Katkısı [Tam Metin Bildiriler Kitabı]. International Eurasion Conference on Educational & Social Studies 119-134.
• Tanrıkulu, L. ve Üstün, B. (2024). Almanca Öğretmenliği Yüksek Lisans Öğrencilerinin Lisansüstü Eğitim Yapma Nedenlerine İlişkin Nitel Bir Çalışma. International Journal of Language Academy, (35), 104-114.
• Ulum, Ö. G. (2024). Tarihi izlerin peşinde: Bulgaristan ve Türkiye'de dil politikası ve İngilizce dil öğretimi. Ulusal Eğitim Dergisi, 4 (3), 1035-1044.
• Yaprak, İ. H. (2023). 2006-2011-2017-2018 Ortaöğretim Almanca Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32, 297-310.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.