EN
TR
TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi
Öz
Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nın (HBDÖP) sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ) becerilerini ne ölçüde içerdiğini, bu becerilerin öğrencilere kazandırılma düzeyini ve öğretmen görüşlerini CASEL Beşlisi çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, 1, 2 ve 3. sınıf düzeyinde yer alan toplam 66 öğrenme çıktısı analiz edilmiş ve bunlardan 38’inin SDÖ becerileriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle 1. sınıf düzeyinde en düşük oran öz farkındalık becerisine (%5,26) aitken, en yoğun temsil sosyal farkındalık (36,84) ve sorumlu karar alma (31,58) becerilerinde görülmüştür. 2. sınıf seviyesinde diğer seviyelere göre daha dengeli dağılım görülmüştür. 3. sınıf düzeyinde ise öz farkındalık ve ilişkisel becerilere yönelik hiçbir öğrenme çıktısına rastlanmamıştır. Bunun yanı sıra sorumlu karar alma becerisine yoğunlukla (%57,14) yer verilmiştir. İkinci aşamada, birinci sınıf düzeyinde öğrenim gören 181 öğrencinin öz değerlendirme formlarından elde edilen veriler, öğrencilerin SDÖ becerilerine yüksek düzeyde ulaştıklarını göstermektedir. En yüksek puan ilişkisel beceriler alanında gözlemlenirken, en düşük ortalama sosyal farkındalık alanında elde edilmiştir. Üçüncü aşamada ise dokuz sınıf öğretmeniyle yapılan görüşmeler doğrultusunda, öğretmenlerin SDÖ becerilerinin programda yer almasını olumlu karşıladıkları; ancak içerik, etkinlik yeterliliği ve uygulama yönünden eksiklikler bulunduğu yönünde görüş bildirdikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, HBDÖP’de SDÖ becerileri genel olarak yer almakta; ancak gelişimsel sıra, içerik çeşitliliği ve öğretmen yeterlikleri açısından güçlendirmeye ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
- Sosyal-duygusal öğrenme
- CASEL modeli
- Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı
- Öğrenme çıktıları
- Öğrenci öz değerlendirmesi
- Öğretmen görüşleri
Destekleyen Kurum
Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.
Proje Numarası
Proje yapılmamıştır.
Etik Beyan
Araştırma için Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 28.03.2025 tarihli ve 2025/337 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır. Araştırma sürecinde etik kurallara uygun tutum ve davranış sergilenmiştir.
Teşekkür
Çalışmamıza katkı sağlayan tüm öğrencilere ve öğretmenlere teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Baron, D. M. (2013). Social and emotional learning: An argument for religious pluralism (Yayın No. 3580274) [Doktora tezi, Loyola University Chicago]. ProQuest Dissertations and Theses Global Publishing.
- Bronson, M. B. (2000). Self-regulation in early childhood: Nature and nurture. New York, NY: Guilford Press. Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL). (2020). What is SEL? https://casel.org/what-is-sel/ adresinden edinilmiştir. (30.05.2025)
- Çatlak, İ. H., & Yiğit, E. Ö. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarına empati becerisi ve farklılıklara saygılı olma değerinin kazandırılmasında storyline yönteminin etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 45–60.
- Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute. https://learningpolicyinstitute.org/product/effective-teacher-professional-development-report adresinden edinilmiştir. (30.05.2025)
- Denham, S. A. (2006). Social-emotional competence as support for school readiness: What is it and how do we assess it? Early Education and Development, 17(1), 57–89. doi:10.1207/s15566935eed1701_4
- Dökmen, Ü. (1996). Sanatta ve günlük yaşamda iletişim çatışmaları ve empati. Ankara:Sistem Yayıncılık.
- Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432. doi:10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x
- Eccles, J. S. (1999). The development of children ages 6 to 14. The Future of Children, 9(2), 30–44. doi:10.2307/1602703
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
12 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 45 Sayı: 1
APA
Karagöz, G., & Şiraz, F. (2026). TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(1), 518-530. https://doi.org/10.7822/omuefd.1760420
AMA
1.Karagöz G, Şiraz F. TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi. OMÜ EFD. 2026;45(1):518-530. doi:10.7822/omuefd.1760420
Chicago
Karagöz, Günay, ve Fadıl Şiraz. 2026. “TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 (1): 518-30. https://doi.org/10.7822/omuefd.1760420.
EndNote
Karagöz G, Şiraz F (01 Haziran 2026) TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 1 518–530.
IEEE
[1]G. Karagöz ve F. Şiraz, “TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi”, OMÜ EFD, c. 45, sy 1, ss. 518–530, Haz. 2026, doi: 10.7822/omuefd.1760420.
ISNAD
Karagöz, Günay - Şiraz, Fadıl. “TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 45/1 (01 Haziran 2026): 518-530. https://doi.org/10.7822/omuefd.1760420.
JAMA
1.Karagöz G, Şiraz F. TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi. OMÜ EFD. 2026;45:518–530.
MLA
Karagöz, Günay, ve Fadıl Şiraz. “TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 45, sy 1, Haziran 2026, ss. 518-30, doi:10.7822/omuefd.1760420.
Vancouver
1.Günay Karagöz, Fadıl Şiraz. TYMM Hayat Bilgisi Dersi 1. Sınıf Programının Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Bağlamında Değerlendirilmesi. OMÜ EFD. 01 Haziran 2026;45(1):518-30. doi:10.7822/omuefd.1760420