Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi

Murat Ateş; Aliye Ercan

doi:10.7822/omuefd.215266

Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi

Öz

Öğretmen, öğretim sisteminin omurgası durumundadır. Eğitim-öğretimde verimliliği artırmak için öğretmenlerin iletişim becerilerini iyi kullanması gerekir. Buna ek olarak Türkçe derslerinde öğrencilere dil becerilerini öğretirken öğretmen, iyi bir model oluşturmalıdır. Bu bakımdan öğretmenlerin dil becerilerini kullanma durumları ile ilgili yapılacak tespitlerin önemi büyüktür. Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin dinleme stillerini belirlemek ve çeşitli değişkenler açısından değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Konya ilinde görev yapan 76’sı kadın, 88’i erkek toplam 164 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma, nicel ve nitel olmak üzere iki boyutludur. Öğretmenlerin dinleme stillerini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırmada; çalışma grubuna giren öğretmenlere kişisel bilgi formu ile Lu (2005) tarafından geliştirilip Maden ve Durukan (2011) tarafınca Türkçeye uyarlanmış olan “Dinleme Stilleri Anketi” uygulanmıştır. Ayrıca 63 gönüllü katılımcı ile öğretmenlerin kendi dinleme stilleri hakkında görüşme yapılmıştır. Böylelikle ölçekten elde edilen verilerle ortaya çıkan bulguların, öğretmenlerin kendi ifadelerinden çıkan bulgularla örtüşüp örtüşmediği de saptanmıştır. Kişisel bilgi formu ve anket, Türkçe öğretmenlerine elden ulaştırılmış ve toplanmıştır. Anketler aracılığıyla edinilen veriler, SPSS 19.0 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Toplanan nitel veriler ise, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda, Türkçe öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğunun katılımcı dinleyici oldukları anlaşılmıştır. Ayrıca bağımsız dinleme stiline sahip hiçbir öğretmene rastlanmamıştır. Türkçe öğretmenlerinin dinleme stillerinin; mezun oldukları bölümlere, lisansüstü eğitim durumlarına ve verdikleri haftalık ders saatine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ancak yaş ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. Türkçe öğretmenlerinin dinleme konusunda öz değerlendirmeleri sonucunda ise kendilerinde genellikle aktif dinleyicilerin özelliklerini gördükleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Dinleme, Dinleme Stilleri, Türkçe Öğretmenleri

Kaynakça

Aktaş, Ş. & Gündüz, O. (2001). Yazılı ve sözlü anlatım. Ankara: Akçağ.
Aytan, T. (2011). Aktif öğrenme tekniklerinin dinleme becerisi üzerindeki etkileri. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, yayımlanmamış doktora tezi, Konya.
Aytaş, G. (1999). Etkili dinleme. MEBS İletişim, 2 (5).
Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. 15. Baskı. Ankara: Pegem.
Çifçi, M. (2001). Dinleme eğitimi ve dinlemeyi etkileyen faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (2), 165-177.
Doğan, Y. (2007). İlköğretim ikinci kademede dil becerisi olarak dinlemeyi geliştirme çalışmaları. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, yayımlanmamış doktora tezi, Ankara.
Epçaçan, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 6 (11), 331-352.
Ergin, A. & Birol, C. (2000). Eğitimde iletişim. Ankara: Anı.

Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Ankara: Gül.
Güneş, F. (2007). Ses temelli cümle yöntemi ve zihinsel yapılandırma. Ankara: Nobel.
Gürel, E. & Tat, M. (2012). Bir iletişim edimi olarak dinleme ve Türkçede bulunan dinleme temalı atasözleri ile deyimler üzerine bir içerik analizi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 (23), 276-297.
Johnson, K. O. (1951). The effect of classroom training upon listening comprehension. The Journal of Communication. I, 58.
Kantemir, E. (1997). Yazılı ve sözlü anlatım. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
Kaya, M. F. (2014). Dinleme türleri ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması, dil geçerliği ve faktör yapısının belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (3), 321-340.
Keçik, İ. & Uzun Subaşı, L. (2004). Türkçe sözlü ve yazılı anlatım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları.
Lu, J.-Y. (2005). The listening style inventory (LSI) as an instrument for improving listening skill. Sino-US English Teaching, 2 (5), 45-50.
Maden, S. & Durukan, E. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme stillerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Mehmet Akif
Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (4), 101-112.
Özbay, M. (2005). Bir dil becerisi olarak dinleme eğitimi. Ankara: Akçağ.
Özbay, M. (2009). Anlama teknikleri: I. Dinleme eğitimi. Ankara: Öncü.
Özdemir, E. (1987). İlkokul öğretmenleri için Türkçe öğretimi kılavuzu. İstanbul: İnkılâp.
Salisbury, J. R. & Chen, G.-M. (2007). An examination of the relationship between conversational sensitivity and listening styles. Intercultural Communication Studies XVI : 1, 251-262.
Sever, S. (2004). Türkçe Öğretimi Ve Tam Öğrenme. Ankara: Anı.
Tabak, G. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme stillerinin bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi. Mustafa Kemal üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (22), 171-181.
Tidyman, W. F. & Butterfıeld, M. (1959). Teaching the language arts. Mcgraw-Hill Book Company, Inc. USA.
Watson, K. W., Barker, L. L., & Weaver, J. B., III (1995). The listening styles profile (LSP-16): Development and validation of an instrument to assess four listening styles. International Journal of Listening, 9, 1-13.
Wolff, F. I., Marsnık, N. C., Tacey, W. S. & Nichols, R. G. (1983). Perceptive listening. New York: CBS College Publishing.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Murat Ateş Bu kişi benim

Aliye Ercan

Yayımlanma Tarihi

9 Ocak 2016

Gönderilme Tarihi

14 Eylül 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 34 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.7822/omuefd.215266

IZ

https://izlik.org/JA42AL42FU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ateş, M., & Ercan, A. (2016). Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 107-119. https://doi.org/10.7822/omuefd.215266

AMA

1.Ateş M, Ercan A. Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi. OMÜ EFD. 2016;34(2):107-119. doi:10.7822/omuefd.215266

Chicago

Ateş, Murat, ve Aliye Ercan. 2016. “Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 34 (2): 107-19. https://doi.org/10.7822/omuefd.215266.

EndNote

Ateş M, Ercan A (01 Ocak 2016) Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 34 2 107–119.

IEEE

[1]M. Ateş ve A. Ercan, “Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi”, OMÜ EFD, c. 34, sy 2, ss. 107–119, Oca. 2016, doi: 10.7822/omuefd.215266.

ISNAD

Ateş, Murat - Ercan, Aliye. “Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 34/2 (01 Ocak 2016): 107-119. https://doi.org/10.7822/omuefd.215266.

JAMA

1.Ateş M, Ercan A. Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi. OMÜ EFD. 2016;34:107–119.

MLA

Ateş, Murat, ve Aliye Ercan. “Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 2, Ocak 2016, ss. 107-19, doi:10.7822/omuefd.215266.

Vancouver

1.Murat Ateş, Aliye Ercan. Türkçe Öğretmenlerinin Dinleme Stillerinin İncelenmesi. OMÜ EFD. 01 Ocak 2016;34(2):107-19. doi:10.7822/omuefd.215266