İklim Değişikliğinin Rekreasyonel Dış Mekân Spor Faaliyetlerine Etkileri ve İklim Değişikliğine Uyum Stratejileri

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 3, 486 - 506, 21.12.2025

Buket Yanik , Seyfullah Gül

https://doi.org/10.17155/omuspd.1725268

https://izlik.org/JA68SL67UL

Öz

Bu araştırmada iklim değişikliğinin rekreasyonel dış mekân spor faaliyetleri üzerindeki etkilerinin ve bireylerin iklim değişikliğine karşı geliştirdikleri uyum stratejilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı kapsamında bütüncül tek durum deseni kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ilinin İlkadım, Atakum, Canik ilçelerinde düzenli olarak sportif amaçlı dış mekân rekreasyon faaliyetlerine katılan bireyler oluşturmaktadır. Araştırma evreninin seçiminde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak odak grup görüşmesi tercih edilmiş ve veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada toplanan veriler, nitel veri analizi tekniklerinden içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, iklim değişikliğinin bireylerin rekreasyonel dış mekân spor faaliyetlerine katılım sıklığını, tercih edilen zaman dilimlerini ve mekân seçimlerini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Ayrıca araştırma rekreasyonel dış mekân spor faaliyetlerinde bulunan bireylerin iklim değişikliğini algılayıp buna göre fiziksel uyum ve direnç geliştirme, ekipman, zamanlama, alternatif mekân seçimi ve faaliyet değiştirme gibi uyum stratejileri geliştirdiklerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dış Mekân Rekreasyonu , İklim Değişikliği , Samsun , Spor Katılımı

Etik Beyan

Araştırma için Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 27.12.2024 tarihli ve 2024-1314 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır

The Effects of Climate Change on Outdoor Sports Activities and Climate Change Adaptation Strategies

https://izlik.org/JA68SL67UL

Öz

This study aims to examine the effects of climate change on recreational outdoor sports activities and the adaptation strategies developed by individuals in response to climate change. The research was structured with a holistic single case design, one of the case study designs in qualitative research. The study group of the research consists of individuals who regularly participate in sportive outdoor recreation activities in İlkadım, Atakum, Canik districts of Samsun province. In the selection of the research population, easily accessible case sampling was used. Focus group interview was preferred as the data collection method and the data were collected through a semi-structured interview form. The data collected in the research were analysed by content analysis method, one of the qualitative data analysis techniques. The results of the research show that climate change significantly affects the frequency of individuals' participation in outdoor recreation activities for sports, preferred time periods and spatial choices. In addition, the research reveals that individuals engaged in outdoor recreation activities for sports purposes perceive climate change and develop adaptation strategies such as physical adaptation and resistance development, equipment, timing, alternative venue selection and activity change accordingly.

Anahtar Kelimeler

Outdoor Recreation , Sport Participation , Climate Change , Samsun

Etik Beyan

Ethical approval for the study was obtained from the Ondokuz Mayıs University Social and Human Sciences Research and Publication Ethics Committee with the decision dated 27.12.2024 and numbered 2024-1314.

Kaynakça

• Abbass, K., Qasim, M. Z., Song, H., Murshed, M., Mahmood, H., & Younis, I. (2022). A review of the global climate change impacts, adaptation, and sustainable mitigation measures. Environmental Science and Pollution Research, 29(28), 42539–42559. 10.1007/s11356-022-19718-6
• Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (7. baskı). Sakarya Yayıncılık.
• American Public Health Association (APHA). (2015). Adaptation in action: Grantee success stories from CDC’s climate and health program. https://www.apha.org/getcontentasset/6f47adc1-8150-42a4-a19c-6fb74cde6086/7ca0dc9d-611d-46e2-9fd3-26a4c03ddcbb/adapt_in_action.pdf?language=en
• Aras, B. B., & Demirci, K. (2020). İklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki psikolojik etkileri. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 77–94.
• Bulut, M. (2021). İklim değişikliğinin etik boyutları çerçevesinde uyum ve uyum etiği. [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
• Bulut, M. B. B., & Demirel, Ö. (2021). Tarihi Çeşnigir Köprüsü ve Kanyonu rekreasyon alanı kültürel ekosistem hizmetlerinin değerlendirilmesi. Journal of Spatial Planning and Design, 1(1), 15–23.
• Bum, C. H., Yang, J. H., & Choi, C. (2022). Leisure benefits, flow experience, and life satisfaction comparison between players of actual and virtual golf. Social Behavior and Personality, 50, 1–12. 10.2224/sbp.11521
• Choi, Y. W., Khalifa, M., & Eltahir, E. A. (2024). Climate change impact on “outdoor days” over the United States. Geophysical Research Letters, 51(19), e2024GL111607. 10.1029/2024GL111607
• Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2015). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz (Aypay, A., çev.). Anı Yayıncılık.
• Creswell, J. W. (2015). Revisiting mixed methods and advancing scientific practices. In S. N. Hesse-Biber & R. B. Johnson (Eds.), The Oxford handbook of multimethod and mixed methods research inquiry. Oxford University Press.
• Currie, M., Colley, K., & Irvine, K. N. (2021). Outdoor recreation for older adults in Scotland: Qualitatively exploring the multiplicity of constraints to participation. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(14), 7705. 10.3390/ijerph18147705
• Çokluk, Ö., Yılmaz, K., & Oğuz, E. (2011). A qualitative interview method: Focus group interview. Journal of Theoretical Educational Science, 4(1), 95–107.
• Demirbaş, M., & Aydın, R. (2020). 21. yüzyılın en büyük tehdidi: Küresel iklim değişikliği. Ecological Life Sciences, 15(4), 163–179.
• Doğan, S., & Tüzer, M. (2011). Küresel iklim değişikliği ile mücadele: Genel yaklaşımlar ve uluslararası çabalar. Istanbul Journal of Sociological Studies, (44), 157–194.
• Dzaugis, M., Avery, C. W., & Reidmiller, D. (2018). The fourth national climate assessment: Frequently asked questions. In AGU Fall Meeting Abstracts PA31D-1182.
• Erlat, E., & Türkeş, M. (2013a). Observed changes and trends in numbers of summer and tropical days, and The 2010 hot summer in Turkey. International Journal of Climatology, 33(8), 1898-1908. 10.1002/joc.3556
• Erlat, E., & Türkeş, M. (2013b). Observed changes and trends in numbers of summer and tropical days, and the 2010 hot summer in Türkiye. International Journal of Climatology, 33(8), 1898-1908. 10.1002/joc.3556
• Gatti, E. T., Brownlee, M. T., & Bricker, K. S. (2022). Winter recreationists’ perspectives on seasonal differences in the outdoor recreation setting. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 37, 100366. 10.1016/j.jort.2022.100366
• Gül, S., & Yılmaz, A. (2019). Samsun şehri kıyı şeridinin rekreasyon potansiyelinin Gülez’in açık hava rekreasyon potansiyelinin değerlendirilmesi yöntemi ile belirlenmesi. Coğrafi Bilimler Dergisi/Turkish Journal of Geographical Sciences, 17(2), 318–344. 10.33688/aucbd.567426
• Hall, C. M. (2005). Tourism, recreation and climate change. Channel View Publications.
• Hamilton, J. M., & Tol, R. S. (2004). The impact of climate change on tourism and recreation. Journal of Sustainable Tourism.
• Hand, M. S., & Lawson, M. (2018). Effects of climate change on recreation in the Northern Rockies Region. In J. E. Halofsky, D. L. Peterson, S. Dante-Wood, L. Hoang, J. J. Ho, & L. A. Joyce (Eds.), Climate change vulnerability and adaptation in the Northern Rocky Mountains (Part 2) (pp. 398–433). USDA Forest Service.
• Hand, M. S., Smith, J. W., Peterson, D. L., Brunswick, N. A., & Brown, C. P. (2018). Effects of climate change on outdoor recreation. In J. E. Halofsky, D. L. Peterson, J. J. Ho, N. J. Little, & L. A. Joyce (Eds.), Climate change vulnerability and adaptation in the Intermountain Region (Part 2) (pp. 316–338). USDA Forest Service.
• IPCC. (2023). İklim değişikliği 2023: Sentez raporu. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli Altıncı Değerlendirme Raporuna Çalışma Grupları I, II ve III'ün Katkısı [Çekirdek Yazım Ekibi, H. Lee ve J. Romero (editörler)]. 10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
• Jowett, S., & Felton, L. (2013). The role of psychological factors in recreational sport participation. Sport Coach.
• Koç, M., Ece, C., Çetin, S., & Şen, M. (2022). Investigation of the relationship between recreational awareness and living levels of individuals regularly doing sports according to various variables. Research in Sport Education and Sciences, 24(2), 49–53.
• Kocaeski, S., Sevil, T., Şimşek, K.Y., Katırcı, H., Çelik, O., & Çeliksoy, M.A. (2012). Boş zaman ve rekreasyonu. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
• Kurnaz, M. L. (2023). İklim değişikliği ve uyum süreçlerinde Türkiye. Resilience, 7(1), 199–208.
• Lander, T. (2010). Recreation, leisure and sports. Community-based rehabilitation: CBR guidelines, 10, 13816128113199990619.
• O’Toole, D., Brandt, L. A., Janowiak, M. K., Schmitt, K. M., Shannon, P. D., Leopold, P. R., … et al. (2019). Climate change adaptation strategies and approaches for outdoor recreation. Sustainability, 11(24), 7030. DOİ:10.3390/su11247030
• Öztürk, K. (2002). Küresel iklim değişikliği ve Türkiye’ye olası etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1).
• Schneider, S., & Mücke, H. G. (2024). Sport and climate change—how will climate change affect sport? German Journal of Exercise and Sport Research, 54(1), 12–20.
• Şahin, K., & Yılmaz, A. (2009). Samsun ilinde doğal kaynaklara dayalı turizm arzı ve planlaması. The Journal of International Social Research, 2(7), 218–231.
• Şen, Z. (2022). İklim değişikliği ve Türkiye. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 1–19.
• Türkeş, M. (2012). Türkiye’de gözlenen ve öngörülen iklim değişikliği, kuraklık ve çölleşme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 1–32. DOİ: 10.1501/Csaum_0000000063
• Türkeş, M. and Sümer, U.M. (2004). Spatial and temporal patterns of trends and variability in diurnal temperature ranges of Turkey. Theoretical and Applied Climatology, 77: 195-227 DOİ: 10.1007/s00704-003-0024-5
• Türkeş, M., & Erlat, E. (2008a). Influence of the Arctic Oscillation on the variability of winter mean temperatures in Turkey. Theoretical and Applied Climatology, 92, 75-85. DOİ: 10.1007/s00704-007-0310-8
• Türkeş, M., Sümer, U. M. & Demir, D. 2002. Re-evaluation of trends and changes in mean, maximum and minimum temperatures of Turkey for the period 1929-1999. International Journal of Climatology, 22, 947-977. 10.1002/joc.777
• Türkeş, M., Sümer, U. M., & Çetiner, G. (2000). Küresel iklim değişikliği ve olası etkileri. Çevre Bakanlığı, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Seminer Notları (İstanbul, 13 Nisan 2000), 7–24.
• Ülker, Ş. G., Mısıratlı, B., & Taşkın, C. (2023). Gençlik spor ve gençlik merkezi çalışanlarının rekreasyon etkinlikleri tutumlarının incelenmesi: Edirne ili örneği. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 132–145.
• Wilkins, E. J., & Horne, L. (2024). Effects and perceptions of weather, climate, and climate change on outdoor recreation and nature-based tourism in the United States: A systematic review. PLOS Climate, 3(4), e0000266. 10.1371/journal.pclm.0000266
• Winter, P. L., Long, J. W., Lake, F. K., & Charnley, S. (wşnter). Broader context for social, economic, and cultural components. In J. W. Long, L. N. Quinn-Davidson, & C. N. Skinner (Eds.), Science synthesis to support socioecological resilience in the Sierra Nevada and southern Cascade Range (pp. 501–541). USDA Forest Service.
• Winter, P. L., Selin, S., Cerveny, L., & Bricker, K. (2020). Outdoor recreation, nature-based tourism, and sustainability. Sustainability, 12(81). 10.3390/su12010081
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yıldırım, M., Kuvetli, E., & Kıran, Ö. (2022). Atakum (Samsun) ilçesinde halkın rekreasyon algısı üzerine bir araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41), 536–570.
• Yılmaz, C. (2015). Samsun turizm rehberi. Samsun Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
• Yılmaz, C., & Zeybek, H. İ. (2016). Samsun coğrafyası. Canik Belediyesi Yayınları.
• Ziska, L. H., Epstein, P. R., & Schlesinger, W. H. (2009). Rising CO2, climate change, and public health: Exploring the links to plant biology. Environmental Health Perspectives, 117, 155–158.