Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Ahmet Zeki Demir

doi:10.17155/omuspd.1965157

EN TR

Intrapreneurial Intention in University Students: A Scale Adaptation, Validity and Reliability Study on Sports Management, Recreation, Health and Maritime Management Students

Öz

There are limited valid and reliable Turkish measurement tools measuring intrapreneurship in Türkiye. Measuring intrapreneurial skills is particularly important in fields such as sports management, recreation, health management and maritime business management, where graduates are largely employed in corporate companies. This study aims to adapt the original scale developed by Baena-Luna et al. (2025), which has a five-dimensional structure (risk-taking, innovativeness, proactiveness, attitude toward intrapreneurship and intrapreneurial intention), into Turkish. A total of 283 students from Samsun and Ondokuz Mayıs Universities participated. The data set was randomly split into two halves: exploratory factor analysis (EFA) was performed on the first half (n=139) and confirmatory factor analysis (CFA) on the second half (n=144). Back-translation method was used for language validity. Principal Axis Factoring (PAF) was used for EFA. Reliability was calculated using Cronbach's Alpha. EFA revealed a four-factor structure explaining 65.9% of the total variance (KMO=0.91, Bartlett χ²=1766.94, p<0.001). The second-order CFA yielded model fit indices of χ²/sd=2.20, CFI=0.916, TLI=0.903, RMSEA=0.091, SRMR=0.056. Cronbach's Alpha for the overall scale was 0.95. No significant difference was found between sports (sports management and recreation combined), maritime and health management groups in terms of intrapreneurship scores (Welch p=0,216). The Turkish version of the intrapreneurship scale was found to provide preliminary evidence of validity and reliability for students in sports management, recreation, health management and maritime business management.

Anahtar Kelimeler

Intrapreneurship, Scale Adaptation, Sports Management, Recreation, Maritime Management and Health Management

Etik Beyan

Ethical approval for the research was obtained from the Samsun University Ethics Committee (Decision No. 2026/76, dated 23.05.2026).

Teşekkür

We would like to thank Dr. Müfit Şenel and Prof. Dr. Emrah Ekmekçi from Ondokuz Mayıs University for their valuable contributions to the Turkish translation process of the scale.

Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Türkiye'de içgirişimcilik kavramını ölçen geçerli ve güvenilir Türkçe ölçme araçlarının sayısı sınırlıdır. Özellikle spor yönetimi, rekreasyon, sağlık yönetimi ve denizcilik işletmeleri yönetimi gibi mezunlarının büyük ölçüde kurumsal firmalarda istihdam edildiği alanlarda içgirişimcilik becerilerinin ölçülmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Baena-Luna ve arkadaşları (2025) tarafından geliştirilen ve beş alt boyutlu (risk alma, yenilikçilik, proaktiflik, içgirişimciliğe yönelik tutum ve içgirişimcilik niyeti) orijinal ölçeğin Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Araştırmaya Samsun ve Ondokuz Mayıs Üniversiteleri'nden 283 öğrenci katılmıştır. Veri seti rastgele ikiye bölünmüş, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ilk yarıda (n=139), doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ikinci yarıda (n=144) gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin dil geçerliliği için geri çeviri yöntemi kullanılmıştır. AFA'da Principal Axis Factoring (PAF) yöntemi kullanılmıştır. Güvenirlik Cronbach Alfa ile hesaplanmıştır. AFA sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapı gösterdiği ve toplam varyansın %65,9'ünü açıkladığı bulunmuştur (KMO=0,91, Bartlett χ²=1766,94, p<0,001). İkinci düzey DFA sonucunda model uyum indeksleri χ²/sd=2,20, CFI=0,916, TLI=0,903, RMSEA=0,091, SRMR=0,056 olarak hesaplanmıştır. Cronbach Alfa katsayısı ölçeğin tamamı için 0,95 olarak bulunmuştur. Spor (spor yönetimi ve rekreasyon birleşik), denizcilik ve sağlık yönetimi grupları arasında içgirişimcilik puanları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (Welch p=0,216). Türkçeye uyarlanan içgirişimcilik ölçeğinin, araştırma kapsamındaki spor yönetimi, rekreasyon, sağlık yönetimi ve denizcilik işletmeleri yönetimi öğrencileri için geçerlik ve güvenirliğe ilişkin ön kanıtlar sunduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

İçgirişimcilik, Ölçek Uyarlama, Spor Yönetimi, Rekreasyon, Denizcilik Yönetimi ve Sağlık Yönetimi

Etik Beyan

Araştırma için Samsun Üniversitesi Etik Kurulu’ndan Kurulu’ndan 23.05.2026 tarihli ve 2026/76 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.

Teşekkür

Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde, ölçeğin Türkçeye çeviri sürecindeki değerli katkılarından dolayı Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden Dr. Müfit Şenel ve Prof. Dr. Emrah Ekmekçi’ye teşekkür ederim.

Kaynakça

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Antoncic, B., & Hisrich, R. D. (2001). Intrapreneurship: Construct refinement and cross-cultural validation. Journal of Business Venturing, 16(5), 495–527. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(99)00054-3
Baena-Luna, P., Maza-Ávila, F. J., Sánchez-Torné, I., & Pérez-Suárez, M. (2025). Validation of an instrument for measuring intrapreneurial intentions in university students. Journal of the Knowledge Economy, 17, 2408–2432. https://doi.org/10.1007/s13132-025-02720-x
Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186–3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185–216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
De Jong, J. P. J., & Den Hartog, D. N. (2010). Measuring innovative work behaviour. Creativity and Innovation Management, 19(1), 23–36. https://doi.org/10.1111/j.1467-8691.2010.00547.x
European Commission. (2024). MariTech Talent Programme: INTRApreneurship skills development for maritime professionals (Horizon Europe Project No. 101135888). European Union. https://doi.org/10.3030/101135888
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage Publications.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312
Frank, H., Korunka, C., Lueger, M., & Weismeier-Sammer, D. (2016). Intrapreneurship education in the dual education system. International Journal of Entrepreneurial Venturing, 8(4), 334–354. https://doi.org/10.1504/IJEV.2016.082218

Gawke, J. C., Gorgievski, M. J., & Bakker, A. B. (2017). Employee intrapreneurship and work engagement: A latent change score approach. Journal of Vocational Behavior, 100, 88–100. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2017.03.002
George, D., & Mallery, P. (2016). IBM SPSS statistics 23 step by step: A simple guide and reference (14th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315545899
González-Serrano, M. H., González-García, R. J., & Pérez-Campos, C. (2018). Entrepreneurial and intrapreneurial intentions of sports science students: What are their determinant variables? Journal of Physical Education and Sport, 18, 1363–1372. https://doi.org/10.7752/jpes.2018.s3202
González-Serrano, M. H., Calabuig-Moreno, F., Valantine, I., & Crespo-Hervás, J. (2019). How to detect potential sport intrapreneurs? Validation of the intrapreneurial intention scale with sport science students. Journal of Entrepreneurship and Public Policy, 8(1), 40–61. https://doi.org/10.1108/JEPP-D-18-00093
González-Serrano, M. H., Valantine, I., Hammerschmidt, J., & Calabuig-Moreno, F. (2023). How to foster intrapreneurial intentions of sport science students? A cross-cultural symmetric and asymmetric approach. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 36(1), Article 2180059. https://doi.org/10.1080/1331677X.2023.2180059
Guerrero, M., Amoros, J. E., & Urbano, D. (2021). Do employees' generational cohorts influence corporate venturing? A multilevel analysis. Small Business Economics, 57(1), 47–74. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00304-z
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Kanskas, J., & Murphy, L. (2010). Students' perceptions on intrapreneurship education—Prerequisites for learning organisations. International Journal of Learning and Change, 4(1), 49–63. https://doi.org/10.1504/IJLC.2010.030171
Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü. (2025). 2025 yılı mezun izleme genel sonuç ve değerlendirme raporu. https://www.ktu.edu.tr/sbfsaglikyon/mezun-izleme-bilgileri
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
Liñán, F., & Fayolle, A. (2015). A systematic literature review on entrepreneurial intentions: Citation, thematic analyses, and research agenda. International Entrepreneurship and Management Journal, 11(4), 907–933. https://doi.org/10.1007/s11365-015-0356-5
Lumpkin, G. T., & Dess, G. G. (1996). Clarifying the entrepreneurial orientation construct and linking it to performance. Academy of Management Review, 21(1), 135–172. https://doi.org/10.2307/258632
Marchiori, D. M., Madeira, M. J. A., & do Dinis, A. R. L. (2018). Antecedents of entrepreneurial and intrapreneurial intentions: Evidence from Brazil. RACE - Revista de Administração, Contabilidade e Economia, 17(3), 913–926. https://doi.org/10.18593/race.v17i3.18841
Marques, C. S., Marques, C. P., Ferreira, J. J. M., & Ferreira, F. A. F. (2019). Effects of traits, self-motivation and managerial skills on nursing intrapreneurship. International Entrepreneurship and Management Journal, 15(3), 733–748. https://doi.org/10.1007/s11365-018-0520-9
Nabi, G., Liñán, F., Fayolle, A., Krueger, N., & Walmsley, A. (2017). The impact of entrepreneurship education in higher education: A systematic review and research agenda. Academy of Management Learning & Education, 16(2), 277–299. https://doi.org/10.5465/amle.2015.0026
Neessen, P. C. M., Caniëls, M. C. J., Vos, B., & De Jong, J. P. (2019). The intrapreneurial employee: Toward an integrated model of intrapreneurship and research agenda. International Entrepreneurship and Management Journal, 15(2), 545–571. https://doi.org/10.1007/s11365-018-0552-1
Parker, S. K., & Collins, C. G. (2010). Taking stock: Integrating and differentiating multiple proactive behaviors. Journal of Management, 36(3), 633–662. https://doi.org/10.1177/0149206308321554
Rauch, A., Wiklund, J., Lumpkin, G. T., & Frese, M. (2009). Entrepreneurial orientation and business performance: An assessment of past research and suggestions for the future. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(3), 761–787. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2009.00308.x
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23–74. https://doi.org/10.23668/psycharchives.12784
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
Winand, M., Scheerder, J., Vos, S., & Zintz, T. (2016). Do non-profit sport organisations innovate? Types and preferences of service innovation within regional sport federations. Innovation: Management, Policy & Practice, 18(3), 289–308. https://doi.org/10.1080/14479338.2016.1235985
Zvosec, C. C., Baer, N. R., Kim, M., & Oja, B. D. (2025). Human capital generative potential: Cultivating intrapreneurial employees in sport and recreation organizations. Managing Sport and Leisure, 30(2), 244–259. https://doi.org/10.1080/23750472.2023.2170267

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Faaliyetleri Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Zeki Demir ^*
0000-0002-3408-5271
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2026

Kabul Tarihi

15 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17155/omuspd.1965157

IZ

https://izlik.org/JA59UA73XK

APA

Demir, A. Z. (2026). Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 17(3), 577-595. https://doi.org/10.17155/omuspd.1965157

AMA

1.Demir AZ. Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. SPD. 2026;17(3):577-595. doi:10.17155/omuspd.1965157

Chicago

Demir, Ahmet Zeki. 2026. “Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 17 (3): 577-95. https://doi.org/10.17155/omuspd.1965157.

EndNote

Demir AZ (01 Eylül 2026) Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 17 3 577–595.

IEEE

[1]A. Z. Demir, “Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, SPD, c. 17, sy 3, ss. 577–595, Eyl. 2026, doi: 10.17155/omuspd.1965157.

ISNAD

Demir, Ahmet Zeki. “Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 17/3 (01 Eylül 2026): 577-595. https://doi.org/10.17155/omuspd.1965157.

JAMA

1.Demir AZ. Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. SPD. 2026;17:577–595.

MLA

Demir, Ahmet Zeki. “Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, c. 17, sy 3, Eylül 2026, ss. 577-95, doi:10.17155/omuspd.1965157.

Vancouver

1.Ahmet Zeki Demir. Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. SPD. 01 Eylül 2026;17(3):577-95. doi:10.17155/omuspd.1965157

Intrapreneurial Intention in University Students: A Scale Adaptation, Validity and Reliability Study on Sports Management, Recreation, Health and Maritime Management Students

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Teşekkür

Üniversite Öğrencilerinde İçgirişimcilik Niyeti: Spor Yönetimi, Rekreasyon, Sağlık ve Denizcilik Yönetimi Öğrencileri Üzerine Bir Ölçek Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster