TÜRKİYE GÖRME ENGELLİLER YÜZME ŞAMPİYONASINA KATILAN SPORCULARIN SPORA ÖZGÜ BAŞARI MOTİVASYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırma Türkiye Görme Engelliler Yüzme Şampiyonasına katılan, görme engelli sporcuların, spora özgü başarı motivasyon düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesine odaklanmıştır. Katılımcıların spora özgü başarı motivasyonlarının belirlenmesinde, araştırmacılar tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” ile Wills tarafından geliştirilen ve Türkçe’ye uyarlaması 1997 yılında Tiryaki ve Gödelek tarafından yapılan “Spora Özgü Başarı Motivasyonu” ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye Görme Engelliler Federasyonu tarafından 2017 yılında, Alanya ilinde gerçekleştirilen Türkiye Görme Engelliler Yüzme Şampiyonası’na katılan, toplamda 94 (35 kadın, 59 erkek) görme engelli sporcu oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise, çalışmamıza gönüllü katılan, toplamda 74 (27 kadın, 47 erkek) sporcu oluşturmuştur.  Araştırmanın verileri SPSS 22.0 istatistik programında analiz edilmiştir. Normallik sınaması testine göre; Sporda başarı motivasyon ölçeği toplam puan, başarıya yaklaşma ve güç gösterme güdüsü alt boyutu toplam puanı normal dağılım göstermiştir (p>0,005), başarısızlıktan kaçma alt boyutu toplam puanı ise, normal dağılım göstermemiştir (p<0,005). Bu nedenle normal dağılım gösteren verilere Anova, normal dağılım göstermeyen verilere Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgularda katılımcıların, spora özgü başarı motivasyon düzeylerinin, cinsiyet, eğitim durumu, algılanan gelir, yaş ve engelin oluşum zamanı değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, buna karşın, başarıya yaklaşma güdüsü düzeyi ile yaş gruplarının birbirleri arasında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Elde edilen farklılığa göre, 11-15 yaş aralığında bulunan katılımcıların 16-20 yaş katılımcılara, 16-20 yaş aralığında bulunan katılımcıların ise 21-25 ve 25 yaş üstü katılımcılara oranla daha yüksek başarıya yaklaşma güdüsüne sahip oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak katılımcılar açısından, spora özgü başarı motivasyon düzeyleri ile araştırma değişkenleri arasında anlamlı farklılık bulunamazken, 16-20 yaş arasındaki katılımcıların başarıya yaklaşma güdüsünün yüksek olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Görme engelli,spora özgü başarı motivasyonu,yüzme

EVALUATION OF SPORTS SPECIFIC MOTIVATION LEVELS OF ATHLETES PARTICIPATING IN TURKEY VISUALLY IMPAIRED SWIMMING CHAMPIONSHIP

Öz

This research is focused on examining the levels of motivation for success of visually impaired athletes participating in Turkish Visually Impaired Swimming Championship in terms of various variables. The "Personal Information Form" developed by researchers and "Sports Specific Motivation for Success" scale developed by Wills and adapted into Turkish by Tiryaki and Gödelek in 1997 were used to determine participants' sports specific motivation for success. Participants' sport specific motivation levels for success were compared in terms of age, gender, education and perceived economic status, sports year, and time of disability. The target group of the research consisted of a total of visually impaired 94 athletes, (35 women and 59 men) participating in the "Turkish Visually Impaired Swimming Championship" organized by the Visually Impaired Federation in Turkey in 2017, in the province of Alanya. The sample group consisted of 74 participants in total, (27 women and 47 men) participating voluntarily. Data obtained from the study were analyzed with SPSS 22.0 statistical packaged software. Findings were obtained by applying Anova to data with normal distribution, and applying Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests to data without normal distribution (p<0.005) According to the findings obtained, it was determined that participants' sports specific motivation levels for success did not differ significantly in terms of gender, educational status, perceived income, age and time of disability. On the other hand, there was a significant difference between the level of motivation for closeness to success and age groups. According to the difference obtained, participants in the age range of 11-15 years were found to have a higher motivation for closeness to the success than participants in the age range of 16-20 group and participants in the age range of 16-20 years were found to have a higher motivation for closeness to the success than participants in the age range of 11-15, 21-25 and over 25.  As a conclusion, it can be said that there was not a significant difference between the sports specific motivation levels for success and the research variables in terms of the participants of the research, while the participants of 16-20 age group had a higher motivation for closeness to the success

Anahtar Kelimeler

• Sports specific motivation,Swimming,Visually impaired

Kaynakça

1. 1- Argan M, Katırcı H. Spor pazarlaması, Nobel Yayınları, Ankara;2002.
2. 2- Katırcı H, Çağlarırmak Uslu N, Kaytancı UB, Özata E, Ergeç E. Spor ekonomisi, Anadolu Üniversitesi Yayını, No:2974, Eskişehir;2013.
3. 3- Batmaz HÇ, et al. Küresel rekabetin spor endüstrisine etkisi. International Journal of Social Science, 2015; 42: 521.
4. 4- Aydın A. Gelişim ve öğrenme psikolojisi, Alfa Yayınları, İstanbul;2001.
5. 5- Doğan O. Spor psikolojisi, Nobel Kitapevi, Adana; 2005.
6. 6- Cüceloğlu D. İnsan ve davranışı- psikolojinin temel kavramları. 15. Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2006.
7. 7- Öğülmüş S. Güdüleme (motivasyon) kuramları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitim Araştırma Uygulama Merkezi Yayınları 2002;5: 92-105.
8. 8- Lawrence AP. The science of personality, John Willey & Sons, New York;1996.

9. 9- Gill DL. Psychological dynamics of sport, Champaing: IL, Human Kinetics, 1986.
10. 10- Tiryaki Ş, Gödelek E, Spora özgü başarı motivasyonu ölçeğinin türk sporcuları için uyarlanması çalışması, I. Uluslararası Spor Psikolojisi Sempozyumu Bildiri Kitapçığı, Bağırgan Yayınevi, Ankara, 1997.
11. 11- Dirmen A. Farklı liglerde oynayan kadın futbol takımı oyuncularının başarı motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2014.
12. 12- Koparan Ş. Özel ihtiyaçları olan çocuklarda spor. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2003;17: 1.
13. 13- Capio, CM, Sit CHP, Eguia KF, Abernethy B, Masters RSW. Fundamental movement skills training to promote physical activity in children with and without disability: A pilot study. Journal of Sport and Health Science, 2015; 4:235-243.
14. 14- Sperstein GN, Glick GC, Parker RC. Social inclusion of children with intellectual disabilities in a recreational setting. Intellectual and Developmental Disabilities, 2009;47(2): 97-107. doi:10.1352/1934-9556-47.2.97.
15. 15- Filazoğlu Ç, Kırımoğlu H, Oz AŞ, İlhan EL. The Effects of physical education and sports on the self-concept of the children with mild mental disabilities. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS). Special Issue on the Proceedings of the 4th ISCS Conference – Part A. Special Issue 2015;3:55-72.
16. 16- Karakaş G, Yılmaz A, Kaya BH. Teachers comments by 5-6 age children withautism spectrum disorders and behavior ofthe effect of social skills level sports. Niğde University Journal Of Physical Education And Sport Sciences, 2016;10(2): 280-294.
17. 17- Şirinkan A, Şirinkan S, Çalışkan E. Engellilerde beden eğitini ve spor dersinin öğrenci bakış açısıyla değerlendirilmesi. IX. Uluslararası Akdeniz Spor Bilimleri Kongresi, 9-11 Kasım, Antalya, 2007.
18. 18- Akın S, Kılınç F, Soyleyici ZS, Gocmen N. Investigation of the Effects of Badminton Exercises on Attention Development in Autistic Children. Online Submission, 2017;3(12), 106-118.
19. 19- Akın S, Yüksel O. Spor Yapan ve Yapmayan Zihinsel Engelli Çocukların Dinamik Denge Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2016; 3(1): 33-40.
20. 20- Tekkurşun DG, İlhan EL, Esentürk OK, Adnan KAN. Engelli bireylerde spora katılım motivasyon ölçeği (eskmö): geçerlik ve güvenirlik çalışması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2018; 16(1), 95-106.
21. 21- Karasar, N. Bilimsel araştırma yöntemleri, Nobel Yayınları. Ankara; 2005.
22. 22- Willis JD. Three Scales to Measure Competition-Related Motives in Sports. Journal of Sport Psychology; 1982;(4):338-353.
23. 23- Tiryaki Ş, Gödelek E. Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeğinin Türk Sporcuları İçin Uyarlama Çalışması. 1. Uluslararası Spor Psikolojisi Sempozyumu Bildirileri, 1997.
24. 24- Seçen M. Çukurova üniversitesi’ndeki araştırma görevlilerinin motivasyonu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Adana, 2005.
25. 25- Kılınç M, Ulucan H, Kaya K, Türkçapar Ü. Takım sporu yapanların motivasyon düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2013; 11(2):133-144.
26. 26- Erman AK, Şahan A, Can S. Sporcu bayan ve erkeklerin spora özgü başarı motivasyonlarının karşılaştırılması. 10th ICHPER SD European Congress & TSSA 8th International Sport Science Congress, 17-20 November, Antalya, 2004.
27. 27- Can Y, Güven H, Soyer F, Demirel M, Bayansalduz M, Şahin K. Elit Taekwondo sporcularında Aile-Antrenör Kulüp Desteği ve Başarı Motivasyonu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 2009;6(2):240-252.
28. 28- Er N, Çobanoğlu G, Er G, Zekioğlu A, Yazıcılar İ, Sporda başarı motivasyonunun cinsiyetler açısından analizi, Beden Eğitimi ve Sporda Sosyal Alanlar Kongresinde sunulmuş Poster Bildiri, Anakara, 10-11 Ekim, 2003.
29. 29- Soyer F, Can Y, Güven H, Hergüner G, Bayansalduz M, Tetik B. Sporculardaki başarı motivasyonu ile takım birlikteliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 2010;7(1): 225-239.
30. 30- Türkmen M, Zekioğlu A, Yıldız K, Göral M. antrenörlerin spora özgü başarı motivasyonlarının karşılaştırılması. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık Ve Tıp Bilimleri Dergisi, 2013;6(3): 51-62.
31. 31- Üstün ÜD, Acet M, Ersoy A. Sporcular için spora özgü başarı motivasyonu: yaz spor okulundan bir örnek. Sosyal Bilimler Dergisi, 2016;49:115-123.
32. 32- Ergür M. Elit sporcularda başarı motivasyonun, durumluk kaygı düzeyleri üzerine etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İzmir, 2002.
33. 33- Aktaş Z, Çobanoğlu G, Yazıcılar İ, Er N. Profesyonel basketbolcularda spora özgü başarı motivasyon düzeyinin cinsiyetler açısından karşılaştırılması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2006;4 (2):55-59.
34. 34- Dursun S. Öğrencilerin matematikte başarılarını etkileyen faktörler: matematik öğretmenlerinin görüşleri bakımından. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2004;24 (2):217-230.
35. 35- Akdemir Ö. İlköğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ve başarı güdüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İzmir, 2006.
36. 36- Toros T. Examination of relationship between autocratic coaching behaviours perceived by elite sportsmen and their motive to approach success, World Applied Sciences Journal, 2010;11(10):1210-1215.
37. 37- Ural O. Futbolda takım performansına etki eden motivasyonel faktörlerin belirlenmesine yönelik bir uygulama (gençlerbirliği spor kulübü örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara, 2008.
38. 38- Yaşar Sönmez B. Bedensel engelli sporcuların spora özgü başarı motivasyonlarının değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ağrı, 2018.