TÜRKİYE GÖRME ENGELLİLER YÜZME ŞAMPİYONASINA KATILAN SPORCULARIN SPORA ÖZGÜ BAŞARI MOTİVASYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
Öz
Bu araştırma Türkiye Görme Engelliler Yüzme Şampiyonasına katılan, görme engelli sporcuların, spora özgü başarı motivasyon düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesine odaklanmıştır. Katılımcıların spora özgü başarı motivasyonlarının belirlenmesinde, araştırmacılar tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” ile Wills tarafından geliştirilen ve Türkçe’ye uyarlaması 1997 yılında Tiryaki ve Gödelek tarafından yapılan “Spora Özgü Başarı Motivasyonu” ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye Görme Engelliler Federasyonu tarafından 2017 yılında, Alanya ilinde gerçekleştirilen Türkiye Görme Engelliler Yüzme Şampiyonası’na katılan, toplamda 94 (35 kadın, 59 erkek) görme engelli sporcu oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise, çalışmamıza gönüllü katılan, toplamda 74 (27 kadın, 47 erkek) sporcu oluşturmuştur. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 istatistik programında analiz edilmiştir. Normallik sınaması testine göre; Sporda başarı motivasyon ölçeği toplam puan, başarıya yaklaşma ve güç gösterme güdüsü alt boyutu toplam puanı normal dağılım göstermiştir (p>0,005), başarısızlıktan kaçma alt boyutu toplam puanı ise, normal dağılım göstermemiştir (p<0,005). Bu nedenle normal dağılım gösteren verilere Anova, normal dağılım göstermeyen verilere Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgularda katılımcıların, spora özgü başarı motivasyon düzeylerinin, cinsiyet, eğitim durumu, algılanan gelir, yaş ve engelin oluşum zamanı değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, buna karşın, başarıya yaklaşma güdüsü düzeyi ile yaş gruplarının birbirleri arasında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Elde edilen farklılığa göre, 11-15 yaş aralığında bulunan katılımcıların 16-20 yaş katılımcılara, 16-20 yaş aralığında bulunan katılımcıların ise 21-25 ve 25 yaş üstü katılımcılara oranla daha yüksek başarıya yaklaşma güdüsüne sahip oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak katılımcılar açısından, spora özgü başarı motivasyon düzeyleri ile araştırma değişkenleri arasında anlamlı farklılık bulunamazken, 16-20 yaş arasındaki katılımcıların başarıya yaklaşma güdüsünün yüksek olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1- Argan M, Katırcı H. Spor pazarlaması, Nobel Yayınları, Ankara;2002.
- 2- Katırcı H, Çağlarırmak Uslu N, Kaytancı UB, Özata E, Ergeç E. Spor ekonomisi, Anadolu Üniversitesi Yayını, No:2974, Eskişehir;2013.
- 3- Batmaz HÇ, et al. Küresel rekabetin spor endüstrisine etkisi. International Journal of Social Science, 2015; 42: 521.
- 4- Aydın A. Gelişim ve öğrenme psikolojisi, Alfa Yayınları, İstanbul;2001.
- 5- Doğan O. Spor psikolojisi, Nobel Kitapevi, Adana; 2005.
- 6- Cüceloğlu D. İnsan ve davranışı- psikolojinin temel kavramları. 15. Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2006.
- 7- Öğülmüş S. Güdüleme (motivasyon) kuramları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitim Araştırma Uygulama Merkezi Yayınları 2002;5: 92-105.
- 8- Lawrence AP. The science of personality, John Willey & Sons, New York;1996.
- 9- Gill DL. Psychological dynamics of sport, Champaing: IL, Human Kinetics, 1986.
- 10- Tiryaki Ş, Gödelek E, Spora özgü başarı motivasyonu ölçeğinin türk sporcuları için uyarlanması çalışması, I. Uluslararası Spor Psikolojisi Sempozyumu Bildiri Kitapçığı, Bağırgan Yayınevi, Ankara, 1997.