Sınıf Öğretmenlerinin Erteleme Davranışı Eğilimleri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkiler
Öz
Bu çalışma bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi programının üniversite öğrencilerinin kaygı Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin beş faktör kişilik özelliklerine göre erteleme davranış eğilimlerinin belirlenmesidir. Ayrıca araştırma ile beş faktör kişilik özelliklerinin, erteleme davranışı üzerindeki etkisi de araştırılmıştır. Bu araştırma ilişkisel karşılaştırmalı tarama modeli ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni Ankara İlinin 25 ilçesinde çalışmakta olan 15716 sınıf öğretmenidir. Tabakalı örnekleme yöntemi ile hedef evrenden belirlenen 463 sınıf öğretmeni, örneklem grubunu oluşturmaktadır. Sınıf öğretmenlerinin erteleme eğilimlerini ölçmek için ‘Tuckman Erteleme Eğilimi Ölçeği’ ve kişilik özelliklerini ölçebilmek için ise ‘Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği’ kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ile erteleme davranışı arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Ayrıca, kişilik özellikleri (duygusal denge, sorumluluk ve uyumluluk) ile erteleme davranışı arasında anlamlı bir etkileşim söz konusudur. Bunun yanında kişilik özellikleri, erteleme davranışı eğiliminin %39’luk bir bölümünü açıklamaktadır. Türkiye’de öğretmen adaylarının erteleme ve kişilik özelliklerinin incelendiği az sayıda araştırma olmasına rağmen, sınıf öğretmeni örnekleminde, her iki kavramın ilişkilerinin birlikte ele alındığı araştırmalara rastlanamamıştır. Alanyazındaki bu önemli eksikliği giderme amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma, Türk eğitim bilimleri alanyazınında erteleme davranışı ile kişilik özelliklerini sınıf öğretmeni örneklemi üzerinde inceleyen ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır. İleride yapılacak araştırmalar için yeni çalışma alanları açan bu çalışmanın, yönetim ve eğitim bilimleri alanyazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Erteleme,Erteleme Eğilimi,Beş Faktör Kişilik Özellikleri,Sınıf Öğretmeni
Kaynakça
- Allport, G.W. (1937). Personality-A psychological Interpretation. New York: Henry Holt Company.
- Allport, G. W. (1961). Pattern and growth in personality. New York: Holt, Rinehart and Winston.
- Al Otaibi, S. M. B. (2012). The relationship between cognitive dissonance and the big-5 factors model of the personality and the academic achievement in a sample of female students at the Uni-versity of Umm Al Qura. Education, 132(3), 607-625.
- Antonioni, D. (1998). Relationship between the big five personality factors and conflict management styles. International journal of conflict management, 9(4), 336-355.
- Aydoğan, D. (2008). Akademik erteleme davranışının benlik saygısı, durumluk kaygı ve özyeterlik ile açıklanabilirliği. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Aydoğan, D. ve Özbay, Y. (2012). Akademik erteleme davranışının benlik saygısı, durumluluk kaygı, öz-yeterlik açısından açıklanabilirliğinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2 (3), 1-9.
- Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
- Baltacı, A. (2017). Okul müdürlerinin iş yükünün performans düzeylerine etkisi (İş yükü ve performans arasındaki ilişkiler: Ampirik bir araştırma). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 101-121.
- Balkıs, M.(2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğilimlerinin düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
- Balkıs, M. (2007). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğiliminin, karar verme stilleri ile ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 67-83.