Ergenlerin Sanal Zorbalık Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi
Öz
Bu araştırmada ergenlerin sanal zorbalık düzeyleri açısından cinsiyet, sınıf, anne baba tutumu ve aile gelir düzeyi değişkenlerine göre farklılıklar olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, Ayazağa Anadolu İmam Hatip Lisesi (İstanbul / Sarıyer), Hendek Anadolu Lisesi (Sakarya / Hendek), Bursa Atatürk Anadolu Lisesi (Bursa / Osmangazi) okulları içerisinde 9.sınıf,10.sınıf,11. Sınıf ve 12. Sınıflarında yer alan 326 kız, 393 erkek olmak üzere toplamda 719 öğrenciden oluşmaktadır. Sanal zorbalık değişkeni için normallik testi Kolmogrov Smirnov testi ile kontrol edilmiştir. Bağımsız iki grup karşılaştırılmalarında sayısal değişkenlerin normal dağılım göstermediği durumlarda Mann Whitney U-Testi kullanılmıştır. Bağımsız ikiden fazla grup için sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterdiği durumlarda Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS programı ile yapılmış ve istatistik analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 (p-value) olarak dikkate alınmıştır. Araştırmada sanal zorbalık düzeyi açısından cinsiyete göre gruplar arasında kız öğrencilerin lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Ayrıca, aile tutumları düzeyisanal zorbalık açısından farklılık göstermektedir. Aile tutumu düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılığın Baskıcı -Koruyucu aile tutumu ile Baskıcı - Demokratik aile tutumları arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, ergenlerin sanal zorbalık ölçeğinden almış oldukları puanların, aile gelir düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılığın yüksek gelir düzeyine sahip aileye sahip ergenler ile -orta gelir düzeyine sahip ergenlerin aileleri arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ergenlerin sanal zorbalık ölçeğinden almış oldukları puanların, sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere yapılan analiz sonucunda, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bulgular kavramlarla ilgili alan yazınında edinilen bilgiler ışığında tartışılmıştır ve bulguların ileride bu alanda yapılacak olan çalışmalara ışık tutacak nitelikte olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arıcak, O. T. (2011). Sanal zorbalık: Gençlerimizi bekleyen yeni tehlike. Kariyer Penceresi, 2(6), 10-12.
- Ciminli, A. (2016). Ergenlerde sanal zorbalık ve mağduriyetin empati ve kişilik özellikleriyle ilişkisinin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Erzincan.
- Craig, W. M., Pepler, D. J., ve Blais, J. (2007). Responding to bull-ying: What works? International Journal of School Psychology, 28, 15-24.
- Hong, J. S. ve Eamon, M. K. (2012). Students’ perceptions of unsafe schools: An ecological systems analysis. Journal of Child ve Family Studies, 21, 428-438.
- İlhan, A.Ü. (2016). Ortaöğretim öğrencilerinin sanal zorbalık ve internet saldırganlık düzeyleri ile sosyal medyaya ilişkin tutumlarının incelenmesi (Çekmeköy Örneği). Yeditepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Keith, S., ve Martin, M. E. (2005). Cyber-bullying: Creating a culture of respect in a cyber world. Reclaiming Children and Youth, 13, 224–228.
- Nansel, T. R., Overpeck, M., Pilla, R. S., Ruan, W. J., Simons-Morton, B., ve Scheidt, P. (2001). Bullying behaviours among us youth: Prevalence and associations with psychosocial adjustment. Journal of the American Medical Association, 255(16), 1094-2100.
- Olweus, D. (1995). Bullying or peer abuse at school: facts and intervention. Current Directions in Psychological Science, 4(6), 196-200.
- Pellegrini, A. D. (2002). Bullying, victimization, and sexual harassment during the transition to middle school. Educational Psychologist, 37(3), 151-163.
- Slonje, R. ve Smith, P. (2008). Cyberbullying: Another main type of bullying? Scandinavian Journal of Psychology,49,147-154.