Duygusal Emek ile İşe Yabancılaşma İlişkisinde Psikolojik Sermayenin Düzenleyici Rolü
Öz
Turizm işletmelerinde ürün ve hizmetlerin üretildiği
anda tüketilmesi özelliği çalışanlar ile müşteriler arasında etkileşim
yaşanmasına neden olmaktadır. Bu etkileşimde çalışanların müşterilere
davranışları aracılığıyla olumlu veya olumsuz duygularını yansıtmaları
müşterilerin çalışan veya işletme hakkında belirli bir izlenim elde etmesine
neden olmakta ve bu durum ise işletmelerin hizmet kalitesini etkilemektedir.
Hizmet sektöründe duyguların müşteri etkileşiminde belirleyici bir etken olması
sonucu işletmeler; hizmet kalitesinin arttırılması için çalışanlarından
fiziksel ve zihinsel çabalarının yanı sıra üretim sürecinde duygusal emeklerini
sunmalarını beklemektedirler. Bu çalışmanın amacı, müşteri memnuniyetinin
rekabette kilit rol oynadığı sektörlerin başında gelen otelcilik sektöründe yer
alan şehir otelleri çalışanlarının katılımı ile duygusal emek ile işe
yabancılaşma ilişkisinde psikolojik sermayenin düzenleyici etkisinin bulunup
bulunmadığı araştırmaktır. Bu maksatla, Gaziantep, Adana ve Osmaniye illerinde
şehir otellerinde çalışan 549 katılımcıdan anket aracılığıyla veri
toplanmıştır. Verilerin analizinde, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri
yapılmış, değişkenler arası korelasyonlar tespit edilmiş ve yapısal eşitlik
modeli ile modelin uyum iyiliği testleri ve regresyon analizi yapılmıştır.
Yapılan analizler neticesinde, duygusal emeğin psikolojik
sermayeyi negatif yönde anlamlı olarak etkilediği ve işe yabancılaşmayı ise
pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiş, psikolojik sermayenin
ise işe yabancılaşmayı negatif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit
edilmiştir. Ayrıca düzenleyici analiz neticesinde çalışanların sahip
oldukları psikolojik sermayenin duygusal emek ile işe yabancılaşma arasındaki
ilişkide düzenleyici bir rol üstlendiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ashforth, B. E., ve Humphrey, R. H. (1993). Emotional labor in service roles: The influence of identity. Academy of management review, 18(1), 88-115. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Macmillan.
- Beğenirbaş, M. (2015). Psikolojik sermayenin çalışanların duygu gösterimleri ve işe yabancılaşmalarına etkileri: Sağlık sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(3), 249-263.
- Beğenirbaş, M., ve Çalışkan, A. (2014). Duygusal emeğin iş performansı ve işten ayrılma niyetine etkisinde kişilerarası çarpıklığın aracılık rolü. Business and Economics Research Journal, 5(2), 109-127.
- Beğenirbaş, M., ve Turgut, E. (2016). Psikolojik sermayenin çalışanların yenilikçi davranışlarına ve performanslarına etkileri: Savunma sektöründe bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31(1), 57-93.
- Brook, P. (2009). The alienated heart: hochschild's ‘emotional labour’ thesis and the anticapitalist politics of alienation. Capital & Class, 33(2), 7-31.
- Chu, K. H. L., ve Murrmann, S. K. (2006). Development and validation of the hospitality emotional labor scale. Tourism Management, 27(6), 1181-1191.
- Çelik, M., ve Atik, S.(2016). Duygusal emek gösteriminin çalışanlar açısından sonuçları: Seyahat acentalarına yönelik bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(36), 507-521.
- Çelik, M., ve Yıldız, B. (2016). Duygusal emek düzeyinin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde stresin aracı rolü. Journal of International Social Research, 9(45),734-745.
- Dahling, J. J., ve Perez, L. A. (2010). Older worker, different actor? Linking age and emotional labor strategies. Personality and Individual Differences, 48(5), 574–578.
- Gassmann, J. N. N. (2010). Patrolling the homefront: The emotional labor of Army wives volunteering in family readiness groups. Unpublished doctoral dissertation, University of Kansas, Kansas.