Ham Petrol İthalatı ve Büyüme

Petroleum is an energy source that has been considered as a crucial variable in defining the growth differences between countries, especially since the 20^thcentury. According to the Factor Endowment (Heckscher-Ohlin) Theory in the international economics literature, a country has a comparative advantage in the production of those goods in which its abundant production factor is extensively used. Thus, while exporting those goods on which the country specializes, it imports those goods that are scarce.This theory basically emphasizes the economic growth of a country maintained by exporting those goods, that are produced in the sectors at which the country specializes in utilizing its abundantly endowed natural resources, to the countries where such resources are scarce.  Nowadays, some countries are crude petroleum exporters, whereas some others are importers.In this context, non-petroleum-exporting countries are importing petroleum for the continuity of their production process.There is an intense relationship between petroleum imports, which ensure the continuity of growth and growth rates.In this regard, the VAR (Vector Autoregression) model is utilized in the study over the period of 1997-2017 to analyze the extent of the relationship between the amount of imported petroleum and economic growth in Turkey. In this context; Granger Causality, Johansen Cointegration, Variance Decomposition, and Impulse-Response Analyses are performed.As a result of the conducted analyses, a long-term relationship between the variables is detected, and a unilateral causality running from economic growth towards petroleum imports relationship is found.

Petrol bir enerji kaynağı olarak özellikle 20. yüzyıldan itibaren ülkeler arası büyüme farklılıklarının açıklanmasında önemli bir değişken olarak değerlendirilmektedir. Uluslararası iktisat literatüründe yer alan Faktör Donatımı (Heckscher-Ohlin)  teorisine göre, bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak sahipse, o faktörün yoğun biçimde kullanıldığı mallarda karşılaştırmalı üstünlük elde eder. Dolayısıyla uzmanlaştığı bu malları ihraç ederken, kıt miktarda sahip olduğu malları ithal eder. Bu teori temel anlamda bir ülkenin doğal kaynaklar bakımından üstün olduğu alanlarda üreterek uzmanlaştığı malları, bu kaynakların kıt olduğu ülkelere ihraç ederek büyümesini vurgulamaktadır. Günümüzde ham petrol bakımından bazı ülkeler ihracatçı konumdayken bazıları da ithalatçı konumdadır.  Bu bağlamda petrol kaynağı olmayan ülkeler üretimin devamlılığı için petrol ithali yoluna gitmektedirler. Büyümenin devamlılığını sağlayan petrol ithalatı ile büyüme oranları arasında sıkı bir ilişki bulunmaktadır. Bu bakımdan çalışmada Türkiye’de 1997-2017 dönemi için petrol ithal miktarı ile büyüme arasında nasıl bir ilişki olduğu VAR (Vektör Otoregresif Model) modeli kapsamında incelenmiştir. Bu bağlamda Granger Nedensellik, Johansen Eşbütünleşme, Varyans Ayrıştırma ve Etki-Tepki Analizleri uygulanmıştır. Analiz sonucunda değişkenler arası uzun dönemli bir ilişki ile büyümeden petrol ithalatına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulgulanmıştır.