Üniversite Gençliğinin Değerleri: 20 Yıl Sonra Ne Değişti?
Öz
Bu çalışma temel olarak üniversite gençliğinin değerlerini konu etmektedir. Özellikle 2000’li yıllar sonrasında toplumun her alanında yaşanan gelişmelerle birlikte toplumsal değişimin hızı artarken gençliğin bu durumdan etkilenen başlıca kategorilerden birisi olduğu açıktır. Öyle ki, “gençliğin nereye gitmekte olduğu” hem gündelik ilişkilerde hem de toplumsal düzeyde, toplumun başat kurumlarının;siyasetin, eğitimin, dinin ve ailenin özellikle dert edindiği önemli bir tartışma alanıdır.Bu noktada yorum ya da eleştiriye temel izlenimleri ve çıkarımları destekleyecek bilimsel çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın esin kaynağı ise 1999 yılında gerçekleştirilen “Üniversite Gençliğinin Değerleri” (Topçuoğlu, 1999) isimli araştırmadır. Geçen 20 yılın ardından, bugün üniversite gençliğinin değer konusundaki tutum düzeyleri ve bunun farklı değişkenlerle ilişkisini anlamaya çalışan bu çalışmada kıyasa tabi tutulan ana unsurlar, değişim konusunda çıkarım yapılabilmesi adına, ismi geçen çalışmada kullanılan ölçme araçları çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmada devlet ve vakıf üniversitesinde öğrenim gören 927 katılımcıdan elde edilen veriler doğrultusunda bazı sonuçlara ulaşılmıştır.Analizler sonucu ayrımlaşan faktör grupları ve diğer değişkenler değerlendirilerek, esin çalışmasındaki bulgularla kıyaslanmıştır. 20 yıldaki değişimi görebilmeye yardımcı en çarpıcı bulgulardan birisi ise her iki araştırmada da kullanılan Schwartz’ın(1992) değer yönelimleri ölçeği üzerinden bu çalışmada ayrışan faktör gruplarından bireyci ve maddeci değerler ile manevi değerler arasındaki olumlu yöndeki korelasyon ilişkisidir. Bu durumda gençlik bir taraftan dünyevi sayılabilecek değerleri, imajı ve hırslı olmayı önemserken diğer taraftan manevi ve dini değer eğilimlidir. Oysa 20 yıl önce bu durum tam tersi olarak, olumsuz yönlü korelasyon ilişkisi ile anlamlılık kazanmıştı. Diğer bulguları ile birlikte üniversite gençliğinin değerleri anlamlandırılmaya çalışılırken bu çalışma, tekrar çalışmaların özellikle sosyolojik değişim ve dönüşümü görebilmeye yardımcı önemli yönlerinin olduğunu hatırlatmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Toplumsal değerler,Üniversite gençliğinin değerleri,Değişen gençliğin sosyolojisi.
Kaynakça
- Abercrombie, N., Hill, S. ve Turner, B. S. (1984). Dictionary of sociology. Harmondsworth, UK: Penguin.
- Aksan, G. (2016), Max Weber ve değerler sosyolojisi: Bir metodolojik ikilemin düşündürdükleri, Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 35, 427-446.
- Akyüz, İ. (2014). Türkiye’de gençlik, din ve değerler konusunda yapılan ampirik araştırmaların yöntem ve içerik analizi, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(30), 1-20.
- Allport, C. W., Vernon, P. E. ve Lindzey, G. (1960). A study of values. Boston: HoughtonMifflin.
- Birekul, M. ve Alkın, R. C. (2015). Sosyolojinin doğuşunda değerler problemi, kurucu sosyologlardan değerler üzerine felsefi bir tartışma. (H. H. Bircan ve B. Dilmaç. ed. ) Değerler Bilançosu, içinde (77-97). Konya: Çizgi Kitabevi.
- Coşkun, Y., ve Yıldırım, A. (2009). Üniversite öğrencilerinin değer düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 1 (6), 311-328.
- Çalışkan, H. ve Karademir, Ç. (2014). Değer Yönelimleri Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. Journal of ValuesEducation, 12 (28), 47-68
- Dilmaç, B., Deniz, M. ve Deniz, M. E. (2009). Üniversite öğrencilerinin öz-anlayışları ile değer tercihlerinin incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(18), 9-24.
- Ergüder, Ü., Esmer, Y. ve Kalaycıoğlu, E. (1991). Türk toplumunun değerleri. İstanbul: TÜSİAD.
- Ersoy, E. (2018). Sosyolojide değerler ve değer araştırmaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International SocialResearch, 11(56), 356-366.