Toplulukçu Kültürün Öz Liderlik Algısı Üzerine Etkisi: Hizmet Sektöründe Bir Araştırma
Öz
Günümüz iş dünyasında,
hızlı ve sürekli olan değişim ve gelişmeler yaşanmaktadır. Bu nedenle
işletmeler, sahip oldukları insan kaynaklarını en iyi şekilde yönlendirmek ve
merkezi bir yönetimden daha esnek bir yönetime geçmek gereği duymaktadır. Böyle
bir ortamda işletmelerde liderlik tarzları da bu değişime uyum sağlayacak
şekilde değişmekte ve çeşitlenmektedir. Bazı davranışsal ve bilişsel
stratejilerin kullanımı yoluyla bireylerin kendi davranışlarını kontrol
ettikleri bir süreç olarak adlandırılan öz liderlik kavramı, çeşitli kültürel
değerlere sahip toplumlarda çeşitli düzeylerde görülen bir lidelik çeşidi
olarak karşımız çıkmıştır. Bu çalışmada da, toplumsal kültürel boyutlardan
toplulukçuluk boyutunun, davranış odaklı öz liderlik
stratejileri üzerine olan etkisi araştırılmaktır. Bu kapsamda, toplumsal
kültürel değerlerin toplulukçuluk alt boyutu ile davranış odaklı öz liderliğin
alt boyutları arasındaki ilişkiler ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın
örneklemini Ankara'daki hizmet sektöründe çalışan 374 birey oluşturmaktadır.
Oluşturulan modelin doğrulanması ve beklenen etkinin test edilmesi için AMOS
22; tanımlayıcı istatistikler için ise SPSS 20 paket programlarından
yararlanılmıştır. Çalışmada toplulukçuluğun; davranış odaklı öz liderlik
stratejilerinden kendini ödüllendirme, kendini gözlemleme ve kendine
hatırlatıcılar belirleme stratejilerini anlamlı ve pozitif yönde; kendini
cezalandırma stratejisini ise, anlamlı ve negatif yönde etkilediği sonucuna
ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alves, J. C., Lovelace, K. J., Manz , C. C., Matsupura, F., Toyasaki, D. ve Ke, K. (2006). A cross-cultural perspective of self-leadership. Journal of Managerial Psychology, 21 (4), 338-359.
- Arli, Ö. ve Avci, A. (2017). Öz kendilik değerlendirmesinin öz liderlık davranışları üzerinde etkisi: İlköğretim öğretmenleri üzerine bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (22),455-468.
- Ay, G. (2017). Yönetici ve yönetici asistanlarının öz liderlik düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (52), 929-940.
- Doğan, S. ve Şahin, F. (2008). Kendi kendine liderlik ölçeğinin türkçe uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. H.Ü.İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 139-164.
- Dörtyol, İ.T. (2012). Ulusal kültürün algılanan hizmet kalitesi ve algılanan müşteri değeri üzerindeki etkisi: Turizm sektöründe bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
- Georgianna S. (2007). Self‐leadership: A cross‐cultural perspective. Journal of Managerial Psychology, 22 (6), 569-589.
- Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J. ve Anderson, R.E. (2010). Multivariate data analysis (7th Ed.), Prentice Hall.
- Hofstede, G. (1983), The cultural relativity of organizational practices and theories, Journal of International Business Studies, 14, 75-89.
- Hofstede, G. (1984), Cultural differences in management and planning, Asia Pacific Journal of Management, 1, 81-99.
- Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 3-26.