Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi

Mustafa Ercengız

doi:10.26466/opus.648795

EN TR

Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi

Öz

Bu çalışmada aracılık etkisi test edilmiştir. Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme arasındaki ilişkide FOMO’nun aracılık etkisi test edilmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu 106’sı (%42.2) kadın, 145’i (%57.78) .erkek olmak üzere toplam 251 birey oluşturmaktadır. Araştırmada Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Sosyal Medya Aşerme Ölçeği ve Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği kullanılmıştır. Arabuluculuk analizi, Hayes’in (2017) süreç uygulaması kullanılarak yapılmıştır. Dürtüselliğin FOMO’yu yordama gücü incelenmiş ve Dürtüselliğin FOMO’yu anlamlı bir şekilde yordadığı (F=12.99, R2=.05, p<.0001) belirlenmiştir. Dürtüselliğin, FOMO içindeki toplam varyansın% 5'ini açıklamaktadır. 2. modelde geçildiğinde Dürtüselliğin Sosyal Medya Aşermeyi yordama gücü incelenmiş ve sonuç anlamlı (F=7.41, R2=.03, p<.0001) olarak belirlenmiştir. 3. Modelde Dürtüsellik ve Sosyal Medya Aşerme arasındaki ilişkide FOMO’nun aracılık etkisi incelenmiş ve FOMO’nun tam aracılık etkisi gösterdiği (F=22.19, R2=.15, p<.0001) belirlenmiştir. Dürtüselliğin Sosyal Medya Aşermeyi yordama gücü toplam varyansta % 3 iken FOMO’nun analize dahil edilmesiyle varyans %15’e kadar çıkmıştır. Dolaylı etkinin anlamlı olup olmadığının anlaşılması için Sobel ve Bootstrapping Testi uygulanmış sonuçlar istatistiksel (Sobel Z = -4.62, p <.0001) olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Dürtüsellik,Aşerme,FOMO

Kaynakça

Albayrak, A. S. (2005). Çoklu doğrusal bağlantı halinde en küçük kareler tekniğinin alternatifi yanlı tahmin teknikleri ve bir uygulama. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 105-126.
Arısoy, Ö. (2009). İnternet bağimlılığı ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşimlar, 1, 55–67.
Baker, Z. G., Krieger, H., ve LeRoy, A. S. (2016). Fear of missing out: Relationships with depression, mindfulness, and physical symptoms. Translational Issues in Psychological Science, 2(3), 275.
Barlas, L. (2018). Opioid bağımlılığı tedavisinde olan bir grup hastada öz bildirim ile davranışsal dürtüsellik değerlerinin karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bilim Dalı. Ankara.
Barratt, E. S., ve Patton, J. H. (1983). Biological basis of sensation- seeking, ımpulsivity and anxiety: ımpulsivity: cognitive, behavioral, and psychophysiological correlates. (Ed. M. Zuckerman), Lawrence Erlbaum Associates: Hillsdale NJ. 77-116.
Beyens, I., Frison, E., ve Eggermont, S. (2016). I don’t want to miss a thing: adolescents’ fear of missing out and its relationship to adolescents’ social needs, facebook use, and facebook related stress. Computers in Human Behavior, 64, 1-8.
Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş İkinci Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
Caselli, G., Nikcevic, A., Fiore, F., Mezzaluna, C., ve Spada, M. M. (2012). Desire thinking across the continuum of nicotine dependence. Addiction Research and Theory, 20(5), 382–388. http://dx.doi.org/10.3109/16066359.2011.644842
Caselli, G., ve Spada, M. M. (2010). Metacognitions in desire thinking: A preliminary investigation. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 38(5), 629–637. http://dx.doi.org/ 10.1017/S1352465810000317.

Caselli, G., ve Spada, M. M. (2011). The desire thinking questionnaire: Development and psychometric properties. Addictive Behaviors, 36(11), 1061–1067. http://dx.doi.org/ 10.1016/j.addbeh.2011.06.013.
Chamberlain, S. R., ve Sahakian, B. J. (2007). The neuropsychiatry of impulsivity. Curr Opin Psychiatry, 20, 255–261.
Coşkun, S., ve Karayağız-Muşlu, G. (2019). Investigation of problematic mobile phones use and fear of missing out (FoMO) Level in adolescents. Community Ment Health J 55(6),1004–14. doi: 10.1007/s10597-019- 00422-8.
Çınar, Ç. Y., ve Mutlu, E. (2019). İnternet bağımlılığının benlik saygısı, dikkat, gelişmeleri kaçırma korkusu, yaşam doyumu ve kişilik özellikleri ile ilişkisi. Bağımlılık Dergisi, 20(3), 133-142.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: spss ve lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem.
Dalbudak, E., Evren, C., Topçu, M., Aldemir, S., Coşkun, K. S., Bozkurt, M., Evren, B., ve Canbal, M. (2013). Relationship of internet addiction with impulsivity and severity of psychopathology among Turkish university students. Psychiatry Research, 210, 1086–1091.
Darcin, A. E., Kose, S., Noyan, C. O., Nurmedov, S., Yilmaz, O. ve Dilbaz, N. (2015). Smartphone addiction in relation with social anxiety and loneliness. Behaviour & Information Technology, 35(7) http://dx.doi.org/10.1080/0144929X.2016.1158319.
David, M. E., Roberts, J. A., ve Christenson, B. (2017). Too much of a good thing: Investigating the association between actual smartphone use and individual well-being. International Journal of Human-Computer Interaction, 34(3), 265-275.
Dong, G., Wang, L., Du, X., ve Potenza, M. N. (2017). Gaming increases craving to gaming-related stimuli in individuals with internet gaming disorder. Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging, 2(5), 404–412. https://doi.org/10.1016/j.bpsc.2017.01.002.
Dossey, L. (2014). FOMO, digital dementia, and our dangerous experiment. Explore, 10(2), 69-73.
Elhai, J. D., Levine, J. C., Alghraibeh, A. M., ve Alafnan, A. A., Aldraiweesh, A. A., ve Hall, B. J. (2018). Fear of missing out: Testing relationships with negative affectivity, online social engagement, and problematic smartphone use. Comput. Hum. Behav.89, 289–298.
Evenden, J. (1999). Impulsivity: a discussion of clinical and experimental findings. Journal of Psychopharmacology, 13(2), 180-192.
Gagne, M., ve Deci, E. L. (2005). Self-determination theory ´ and work motivation. Journal of Organizational Behavior, 26(4) 331–362.
Gil, F., Chamarro, A. ve Oberst, U. (2015). Addiction to online social networks: a question of “fear of missing out ?. 2nd International Conference on Behavioral Addictions March 16–18, 2015. Budapest, Hungary. Journal of Behavioral Addictions, 4(1), 1-66.
Gökler, M. E., Aydin, R., Ünal, E., ve Metintaş, S. (2016). Sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkusu Ölçeğinin Türkçe sürümünün geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(Ek.1), 52-59.
Grant, J. E., Potenza, M. N., Weinstein, A., ve Gorelick, D. A. (2010). Introduction to behavioral addictions. The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 36(5), 233–241. http://dx.doi.org/10.3109/00952990.2010.491884.
Griffiths, M. D., Kuss, D. J., ve Demetrovics, Z. (2014). Social networking addiction: an overview of preliminary findings. In K. Rosenberg ve L. Feder (Eds.). Behavioral addictions: Criteria, evidence and treatment (119–141). New York, N.Y: Elsevier.
Hamilton, K. R., Mitchell, M. R., Wing, V. C., Balodis, I. M., Bickel, W. K., Filmore, M., Lane, S. D., … , Moeller, F. G. (2015). Choice impulsivity: Definitions, measurement issues, and clinical implications. Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment. 6(2), 182-198.
Helms, C. M., Gubner, N. R., Wilhelm, C. J., Mitchell, S. H., ve Grandy, D. K. (2008). D4 receptor deficiency in mice has limited effects on impulsivity and novelty seeking. Pharmacol Biochem Behav, 90, 387-393.
Hollander, E., ve Evers, M. (2001). New developments in impulsivity. The Lancet, 358(9286), 949-950.
Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., ve Layton, J. B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. doi: 10.137/journal.pmed.1000316.
Hormes, J. M., Kearns, B., ve Timko, C. A. (2014). Craving Facebook? Behavioral addiction to online social networking and its association with emotion regulation deficits. Addiction, 109, 2079–2208. https://doi.org/10.1111/add.12713
Horzum, T. I. (2015). Facebook ve beğenilme güdüsü. International Journal of Social Sciences and Education Research, 1(4), 1473-1486.
Hüseyin, G., Lut, T., Medine, Y. G., Musa, T., Gonca K., Meliha Z., ve Matthew, S. S. (2008). Psychometric properties of the Turkish Version of the Barratt Impulsiveness Scale-11. Bulletin of Clinical Psychopharmachology, 18(4), 251-258.
Kim, D., Lee, Y., Lee, J., Nam, J. K., ve Chung, Y. (2014). Development of Korean smartphone addiction proneness scale for youth. PLoS ONE, 9(5). http://doi.org/10.1371/journal.pone.0097920.
Ko, C. H., Yen, J. Y., Yen, C. F., Chen, C. S., ve Chen, C. C. (2012). The association between Internet addiction and psychiatric disorder: A review of the literature. European Psychiatry, 27, 1–8.
Koob, G. F. ve Volkow, N. D. (2010). Neurocircuitry of Addiction. Neuropsychopharmacology Reviews, 35, 217-238.
Kuss, D. J., ve Griffiths, M. D. (2011). Addiction to social networks on the ınternet: A literature review of empirical research. International Journal of Environmental and Public Health, 8, 3528-3552.
Lopez-Fernandez O. (2017). Short version of the Smartphone Addiction Scale adapted to Spanish and French: Towards a cross-cultural research in problematic mobile phone use. Addict Behavior, 64, 275-280.
Mazhari, S. (2012). Association between problematic ınternet use and ımpulse control disorders among ıranian university students. Cyber Psychology, Behavior and Social Networking, 15, 270–273.
Meda, S. A., Stevens, M. C., Potenza, M. N., Pittman, B., Gueorguieva, R., Andrews, M. M., Thomas, A.D., … , Pearlson, G. D. (2009). Investigating the behavioral and self-report constructs of impulsivity domains using principal component analysis. Behavioral Pharmacology, 20, 390–399.
Moeller, G., Barratt, E., Dougherty, D., Schmitz, M., ve Swann, A. (2001). Psychiatric aspects of impulsivity. Am J Psychiatry, 158,1783-1793.
Oberst, U., Wegmann, E., Stodt, B., Brand, M., ve Chamarro, A. (2017). Negative consequences from heavy social networking in adolescents: The mediating role of fear of missing out. Journal of Adolescence, 55, 51-60. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2016.12.008.
Pattij, T., ve De Vries, T.J. (2013). The role of impulsivity in relapse vulnerability. Current Opinion in Neurobiology, 23, 4, 700-705.
Przybylski, A. K., Murayama, K., DeHaan, C. R. ve Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29, 1841–1848.
Riordan, B. C. Flett, J. A. M., Hunter, J. A. Scarf, D. ve Conner, T. S. (2015). Fear of missing out (FoMO): the relationship between FoMO, alcohol use, and alcohol-related consequences in college students. Annals of Neuroscience and Psychology, 2, 7.
Ryan, R. M., ve Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation ofintrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist,55,68–78.
Savci, M. ve Aysan, F. (2017). “Technological addictions and social connectedness: predictor effect of ınternet addiction, social media addiction, digital game addiction and smartphone addiction on social connectedness”, Düşünen Adam the Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 30(3), 202-216.
Savci, M., ve Griffiths, M. D. (2019). The development of the Turkish Social Media Craving Scale (SMCS): A validation study. International Journal of Mental Health and Addiction. doi:10.1007/s11469-019-00062-9
Shaham, Y., Erb, S., ve Stewart, J. (2000). Stress-induced relapse to heroin and cocaine seeking in rats: a review. Brain Research Reviews, 33(1), 13-33.
Swann, A. C., Moeller, F. G., Steinberg, J. L., Schneider, L., Barratt, E. S., ve Dougherty, D. M. (2007). Manic symptoms and impulsivity during bipolar depressive episodes. Bipolar Disord, 9(3), 206-12.
Şengül, C., ve Dilbaz, N. (2013). Neurobiology, Genetics and Treatment of Alcohol Craving. Düşünen Adam the Journal of Psychiatry and Neurological Sciences. 26, 381-387 doi: 10.5350/DAJPN2013260408.
Tamam, L., Güleç, H., ve Karataş, G. (2013). Barratt dürtüsellik ölçeği kısa formu (BIS-11-KF) Türkçe uyarlama çalışması. Nöropsikiyatri Arşivi, 50,130-134.
TUİK. (2019). Tarım alanları, http://tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1001 adresinden erişilmiştir.
Turel, O., ve Bechara, A. (2016). A triadic reflective-impulsive-interoceptive awareness model of general and impulsive information system use: behavioral tests of neuro-cognitive theory. Frontiers in Psychology, 7, 1–11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00601.
Vega, L. E. S., Muñoz, A. M. G., ve García L. F. (2019). Adolescents problematic mobile phone use, Fear of Missing Out and family communication / Uso problemático del móvil, fobia a sentirse excluido y comunicación familiar de los adolescentes. Comunicar, 27(59), 39-47.
Wang, G., Zhang, W., Chen, Q., ve Zeng, R. (2018). How is negative affect associated with life satisfaction? The moderating role of online self-disclosure in China's context. Personality and Individual Differences, 135, 60-66.
Wegmann, E., Stodt, B., ve Brand, M. (2015). Addictive use of social networking sites can be explained by the interaction of internet use expectancies, internet literacy, and psychopathological symptoms. Journal of Behavioral Addictions, 4(3), 155–162. https://doi.org/10.1556/2006.4.2015.021.
Wilson, K., Fornasier, S., ve White, K. M. (2010). Psychological predictors of young adults’ use of social networking sites. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 13, 173-177.
Yazıcı, K., ve Yazıcı, A.E. (2010). Dürtüselliğin nöroanatomik ve nörokimyasal temelleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(2), 254280.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Ercengız ^*
0000-0002-6891-8462
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Şubat 2020

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2019

Kabul Tarihi

13 Şubat 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 15 Sayı: 22

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.648795

IZ

https://izlik.org/JA52NX92TC

APA

Ercengız, M. (2020). Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 15(22), 854-877. https://doi.org/10.26466/opus.648795

AMA

1.Ercengız M. Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi. opus. 2020;15(22):854-877. doi:10.26466/opus.648795

Chicago

Ercengız, Mustafa. 2020. “Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi”. OPUS International Journal of Society Researches 15 (22): 854-77. https://doi.org/10.26466/opus.648795.

EndNote

Ercengız M (01 Şubat 2020) Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi. OPUS International Journal of Society Researches 15 22 854–877.

IEEE

[1]M. Ercengız, “Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi”, opus, c. 15, sy 22, ss. 854–877, Şub. 2020, doi: 10.26466/opus.648795.

ISNAD

Ercengız, Mustafa. “Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi”. OPUS International Journal of Society Researches 15/22 (01 Şubat 2020): 854-877. https://doi.org/10.26466/opus.648795.

JAMA

1.Ercengız M. Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi. opus. 2020;15:854–877.

MLA

Ercengız, Mustafa. “Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi”. OPUS International Journal of Society Researches, c. 15, sy 22, Şubat 2020, ss. 854-77, doi:10.26466/opus.648795.

Vancouver

1.Mustafa Ercengız. Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi. opus. 01 Şubat 2020;15(22):854-77. doi:10.26466/opus.648795

Cited By

Kovid 19 ile İlgili Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.26466/opus.876588

The Mediator Role of Fear of Missing Out in the Parent-Adolescent Relationship Quality and Problematic Internet Use

International Journal of Mental Health and Addiction

https://doi.org/10.1007/s11469-022-00822-0

Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi

Mediator Effect of FOMO in the Relationship Between Impulsivity and Social Media Craving

Öz

Dürtüsellik ile Sosyal Medya Aşerme Arasındaki İlişkide FOMO’nun Aracılık Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Kovid 19 ile İlgili Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

The Mediator Role of Fear of Missing Out in the Parent-Adolescent Relationship Quality and Problematic Internet Use