Araştırma Makalesi

Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi

Cilt: 16 Sayı: 27 31 Temmuz 2020
PDF İndir
EN TR

Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi

Öz

Aleksitimi, hasta ya da sağlıklı bireylerde bedensel duyumların ayrıştırılmasında güçlük, empatik olamama, duyguları ifade edememe, hayal etmede kısıtlılık ve somutluk, işe vuruk düşünmeye eğilim özelliklerini içeren bir kişilik özelliğidir. Bilişsel kurama göre aleksitiminin ortaya çıkmasında bilişsel gelişim dönemlerindeki bazı eksikliklerden kaynaklanan ya da bilişsel süreçlerdeki çarpıtmalar, mantık dışı düşünceler etkilidir. Bu çalışmada aleksitimik belirtilerin yordanmasında olumsuz otomatik düşüncelerin ve ruminasyonun rolü araştırılmıştır. Araştırmaya dahil edilen 301 kadın ve 116 erkek olmak üzere toplam 417 katımcıya Toronto Aleksitimi Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği ve Ruminasyon Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre olumsuz otomatik düşünceler aleksitimi üzerinde anlamlı bir etki yaratmakta ve otomatik düşüncelerin kişisel uyumsuzluk/değişme arzusu, bırakma/umutsuzluk faktörleri aleksitimi düzeyini arttırmaktadır. Bununla birlikte ruminasyon da aleksitimi üzerinde anlamlı bir etki yaratmaktadır. Ruminasyon faktörlerinden derinlemesine düşünme, aleksitimi düzeyine etki etmezken; saplantılı düşünme, aleksitimi düzeyini arttırmaktadır. Katılımcıların aleksitimi düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, büyüdüğü yere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Katılımcıların otomatik düşüncelere ilişkin faktörleri cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, ekonomik durum, çalışma durumu ve psikiyatrik rahatsızlığa sahip olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Ruminasyon düzeyinde ise cinsiyet, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, çalışma durumu, büyüdüğü yer ve psikiyatrik rahatsızlığa sahip olma durumuna göre istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde farklılıklar gözlemlenmiştir. Ruminasyon saplantılı düşünme faktörü aleksitimi düzeyini artırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

aleksitimi, ruminasyon, Olumsuz Otomatik Düşünceler

Kaynakça

  1. Abramson, L., Metalsky, G. I. ve Alloy, L. B. (1989). Hopelessness depression: A theory-based subtype of depression. Psychological Review, 96, 358-372.
  2. Aktay, M. (2014). Üniversite öğrencilerinde aleksitimi ve depresyonun yordayıcısı olarak bağlanma sitilleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. Aslan, H., Gürkan, S. B., Alparslan, Z. N. ve Ünal, M. (1996). Hekimlerde tükenme düzeyleri. Türk Psikiyatri Dergisi, 7(1), 39-45.
  4. Atkınson, R. L., Atkınson, R. C., Sımıth E. E., Bem D. J. ve Nolen-Hoeksema, S. (1955). Psikolojiye giriş. İstanbul: Sosyal Yayınları, 1995.
  5. Batıgün, A. D. ve Büyükşahin, A. (2008). Aleksitimi: psikolojik belirtiler ve bağlanma stilleri. Klinik Psikiyatri Dergisi, 11(3), 105-114.
  6. Beck, A. (1991). Cognitive therapy and emotional disorders. Londra: Penguin Psychology.
  7. Beck, J. (2014). Bilişsel davranışçı terapi: temelleri ve ötesi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  8. Beck, J. (2001). Bilişsel terapi: temel ilkeler ve ötesi. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  9. Beck, J. (1995). Cognitive therapy: basics and beyond. New York: The Guilford Press.
  10. Blanchard, E. B., Arena, J. G. ve Pallmeyer T. P. (1981). Psychometric properties of a scale to measure alexithymia. Psychotherapy and Psychosomatics, 35(1), 64-71.

Kaynak Göster

APA
Bal, F., & Alkoç, D. (2020). Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(27), 353-369. https://doi.org/10.26466/opus.672792
AMA
1.Bal F, Alkoç D. Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi. opus. 2020;16(27):353-369. doi:10.26466/opus.672792
Chicago
Bal, Fatih, ve Damla Alkoç. 2020. “Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi”. OPUS International Journal of Society Researches 16 (27): 353-69. https://doi.org/10.26466/opus.672792.
EndNote
Bal F, Alkoç D (01 Temmuz 2020) Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches 16 27 353–369.
IEEE
[1]F. Bal ve D. Alkoç, “Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi”, opus, c. 16, sy 27, ss. 353–369, Tem. 2020, doi: 10.26466/opus.672792.
ISNAD
Bal, Fatih - Alkoç, Damla. “Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi”. OPUS International Journal of Society Researches 16/27 (01 Temmuz 2020): 353-369. https://doi.org/10.26466/opus.672792.
JAMA
1.Bal F, Alkoç D. Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi. opus. 2020;16:353–369.
MLA
Bal, Fatih, ve Damla Alkoç. “Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi”. OPUS International Journal of Society Researches, c. 16, sy 27, Temmuz 2020, ss. 353-69, doi:10.26466/opus.672792.
Vancouver
1.Fatih Bal, Damla Alkoç. Aleksitimik Belirtilerin Yordanmasında Olumsuz Otomatik Düşünceler ve Ruminasyonun Rolünün İncelenmesi. opus. 01 Temmuz 2020;16(27):353-69. doi:10.26466/opus.672792