Kişilik Özelliklerinin Psikolojik Dayanıklılık Üzerindeki Etkisi
Öz
Bu çalışmanın amacı kişilik özelliklerinin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın örneklemini 423 meslek yüksekokulu öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri Beş Faktör Kişilik Envanteri ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen verilere fark, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Analiz sonucunda kişilik özelliklerinden uyumluluk ve duygusal dengenin cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Buna göre kadınlar uyumluluk özelliği açısından, erkekler ise duygusal denge özelliği açısından karşı cinsten yüksek ortalamaya sahiptirler. Araştırma sonuçları doğup büyüdüğü yer ile eğitim aldığı yer aynı olan katılımcıların öz disiplin ortalamasının doğup büyüdüğü yer ile eğitim aldığı yer aynı olmayan katılımcıların öz disiplin ortalamasından yüksek olduğunu da ortaya koymaktadır. Yine bulgulara göre psikolojik dayanıklılık da cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Kadınların erkeklere görece daha yüksek psikolojik dayanıklılık ortalamalarına sahip olduğu ortaya koyulmuştur. Araştırma sonuçları öğrencilerin kişilik özelliklerinden gelişime açıklık, öz disiplin, dışa dönüklük ve uyumluluğun psikolojik dayanıklılıklarını pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca kişilik özelliklerinin dayanıklılığın alt boyutlarını etkilediği de elde edilen sonuçlar arasındadır. Kişilik özelliklerinden öz disiplinin dayanıklılığın tüm boyutlarını, duygusal dengenin ise sadece kendilik algısı boyutunu etkilediği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kişilik Özellikleri, Psikolojik Dayanıklılık, Üniversite Öğrencileri
Kaynakça
- Acaray, A., ve Günsel, A. (2017). Beş faktör kişilik özellikleri, izlenim yönetimi taktikleri ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kamu çalışanları üzerine bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 16, 527–546. https://doi.org/10.18092/ulikidince.323571
- Ahmad, K. Z. Bin, Jasimuddin, S. M., ve Kee, W. L. (2018). Organizational climate and job satisfaction: do employees’ personalities matter? Management Decision, 56(2), 421–440. https://doi.org/10.1108/MD-10- 2016-0713
- Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2004). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (3. Baskı). Sakarya: Sakarya Kitabevi.
- Antoncic, B., Bratkovic Kregar, T., Singh, G., ve Denoble, A. F. (2015). The Big Five Personality-Entrepreneurship Relationship: Evidence from Slovenia. Journal of Small Business Management, 53(3), 819–841. https://doi.org/10.1111/jsbm.12089
- Armon, G., Shirom, A., ve Melamed, S. (2012). The big five personality factors as predictors of changes across time in burnout and its facets. Journal of Personality, 80(2), 403–427. https://doi.org/10.1111/j.1467- 6494.2011.00731.x
- Bahar, H. H., ve Kağan, M. (2018). Öğretmen adaylarında özyeterlik algılarının yordayıcısı olarak beş faktör kişilik özellikleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 676–686. https://doi.org/10.17556/erziefd.406102
- Bakker, A. B., Van Der Zee, K. I., Lewig, K. A., ve Dollard, M. F. (2006). The relationship between the big five personality factors and burnout: A study among volunteer counselors. Journal of Social Psychology, 146(1), 31–50. https://doi.org/10.3200/SOCP.146.1.31-50
- Barric, M. R., ve Mount, M. K. (1991). The big five personalty dimension and job performance: A meta-analysıs. Personnel Psychology, 44(1), 1–26. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1991.tb00688.x
- Basım, H. N., Çetin, F., ve Tabak, A. (2009). Beş faktör kişilik özelliklerinin kişilerarası çatışma çözme yaklaşımlarıyla ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 24(63), 20–34. http://www.academia.edu/download/38292553/Bes-faktor-kisilik-ozelliklerinin-kisilerarasi-catisma- cozme-yaklasimlariyla-iliskisi.pdf adresinden erişilmiştir.
- Baymur, F. B. (2017). Genel psikoloji (26. Baskı). İstanbul: İnkılap Kitabevi.