Derleme

Organ Bağışında Psikolojik ve Kültürel Etmenler

Cilt: 17 Sayı: 38 15 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Organ Bağışında Psikolojik ve Kültürel Etmenler

Öz

Organ yetmezliği hayati önem taşıyan ve nakillerin özellikle kadavradan yapılabilmesi için bağışlarla gerçekleşebilecek bir işlemdir. Ülkemizde ve dünyada organ bağışı oranlarının düşük olması, özellikle başta organ bekleyenler ve sağlık sistemi için ciddi bir sorundur. Toplumsal bilincin değişmesi ve ortaya konan davranışların organ ihtiyacını karşılayacak şekilde düzenlenmesi toplumsal bir sorumluluktur. Bu çalışmada alanyazın incelemeleri ile bağışı etkileyen psikolojik etmenlerle kültürel etmenler çatısı altında bireysel farklılıklar, kültürel farklılıklar, tutum, farklı yaş, cins ve eğitim düzeyindeki kişilerin, tutum, davranış ve bilgi düzeyi, din ve medya gibi faktörler üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda sosyal psikoloji, davranış kuramları ile organ bağışı oranının düşük olmasının nedenleri ortaya konarak yapılacaklar konusunda öneriler oluşturulmaya çalışılmıştır. Çoklu etkenin göz önünde bulundurularak yürütülen süreçler, etkin bir uygulama için gerekli kurumsal düzenlemeler, toplumsal, kültürel ve bireysel tepkileri şekillendiren yasal ve etik güçlerle gerçekleşebilir. Bu bağlamda sağlık alanı dışında, psikoloji ve sosyoloji alanlarıyla birlikte multidisipliner çözümlerin üretilmesinde daha fazla ortak çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Organ Bağışı , Hastalık , Davranış Kuramları , Sosyal Psikoloji

Kaynakça

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational behavior and human decision processes, 50(2), 179-211.
  2. Akçöltekin, A. (2014). Sınıf öğretmenlerinin organ bağışı tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi sınıf öğretmenlerinin organ bağışına yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 24(12), 52-63.
  3. Akım, F. (2009). Sağlık alanında gerçekleştirilen sosyal sorumluluk kampanyalarının bireylerde farkındalık ve davranış değişikliği yaratma etkisi: “kalbini sev kırmızı giy kampanyası” üzerine bir değerlendirme. İletişim Fakültesi Dergisi, 5-20. 22.11.2020 tarihinde http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423905520.pdf adresinden erişilmiştir.
  4. Arda, B. (1994). Tıp mevzuatı açısından ülkemizde organ aktarımı. Türkiye Organ Nakli Derneği II. Bilimsel Transplantasyon Kongresi, Ankara, 257-261.
  5. Doğan, P, ve Toprak D. (2009). Organ nakli tanımı, kapsamı, dini ve kanuni yönü. Aile Hekimliği Dergisi, 3(2).
  6. Güngörmüş, Z. Ve Dayapoğlu, N. (2014). Organ bağışı hakkında bireylerin bilgi, tutum ve davranışları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 13 (2), 133-140.
  7. IRODAT verileri (2021). Erişim Adresi: https://www.irodat.org.
  8. Keçecioğlu, N., Tuncer, M., Yücetin L., Akaydın, M. ve Yakupoğlu, G. (2000). Attitudes of religious people in Turkey regarding organ donation and transplantation. Transplantation Proceedings, 32, 629-630.
  9. Kırılmaz, H ve Güler, P.B. (2020). Benlik saygısı ve organ bağışı tutumu ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. İnsan ve İnsan, 6(20), 239 – 262. 21.11.2020 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/insanveinsan/issue/44865/515104 adresinden erişilmiştir.
  10. Özdağ, N. (2001). Organ nakli ve bağışına toplumun bakışı. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 5, 46-55.

Kaynak Göster

APA
Oğuz Güner, Y., & Cicerali, E. E. (2021). Organ Bağışında Psikolojik ve Kültürel Etmenler. OPUS International Journal of Society Researches, 17(38), 5735-5763. https://doi.org/10.26466/opus.848199