Sanat Sosyolojisi Açısından Nuruosmaniye Camisi
Öz
Nuruosmaniye Camisi, 1748-1755 yılları arasında inşa edilmiş dönemin en önemli ticaret merkezi olan Kapalıçarşı girişinde yer alan ve baroklaşmaya doğru bir gidişatın görüldüğü ilk camidir. Bu araştırmanın temel amacı, Nuruosmaniye Camisi kültürel aidiyet kodları ile sanatın sosyolojik olarak diyalektik bir yöntemle irdelenmesidir. Burada analitik önermelerin sentetik önermeler ile ne ölçüde özdeşleşeceği toplumsal beklentiler ve toplumun sanat anlayışı ile yakından ilgilidir. Bir diğer sosyolojik faktör ise Nuruosmaniye’nin yapıldığı yıl ile bugün arasındaki kültürel değişimdir. Nuruosmaniye Camii ile ilgili toplumsal alımlamalar ve anlamlandırmalar arasındaki ilişki dairesel ve doğrusal olmak üzere iki yönlüdür. Caminin görünen sanatsal yönü doğrusal, fizik ötesi ise daireseldir. Bu nedenledir ki sanat-sosyolojisi olarak değerlendirmeler analitik önermeler ile sentetik önermeler arasındaki medcezir gibidir. Araştırmada sanat sosyolojisinin temel amacı, insanın özünde var olan güzellikleri görme eğiliminin, ruhun manevi doyuma ulaşmasındaki katkının düşünsel kısa bir analizidir. Nuruosmaniye Camisi, insanı içerisinden dışına kadar kuşatacak estetik bir sanat anlayışının simgelemektedir. Bu sanat anlayışı, tüm toplum hayatına yayılacak manevi bir kültür oluşumunu da beraberinde getirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akar, A. (1969). Tezyini sanatlarımızda vazo motifleri. Vakıflar Dergisi, 8, 267-286.
- Akman, M.K. (2013). İçtimai bir müessese olarak sanatın işleyişi sanat sosyolojisi’nin fikri dairesi içinde bir analiz. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 145-148.
- Anonim (1997). Palmet. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 3, 1424.
- Bahaddin, O. ( 1966). Nuruosmaniye Camii. Hayat Tarih Mecmuası, 2(11), 58-62.
- Bakır, B. (1999). XVIII. yüzyılda Türk Baroku Camileri. Osmanlı Ansiklopedisi Kültür ve Sanat, 10, 265-275.
- Barışta, H.Ö. (2000). Osmanlı İmparatorluğu dönemi İstanbul’unda kuş evleri.1. Baskı, İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları,
- Bektaş, C. (2003). Kuş evleri. 1. Baskı, Literatür Yayınları, İstanbul.
- Cezar, M. (2002). Osmanlı başkenti İstanbul. (1. Baskı). İstanbul: Erol Kerim Aksoy Vakfı.
- Değirmenci, K. (2017). Sanat sosyolojisi üzerine: Belirli kavramsal Gerilimler ve ikilikler. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 17, 1-9.
- Doğru, M. (1987). Eminönü camileri. 1. Baskı, Türkiye Diyanet Vakfı Eminönü Şubesi Yayınları, İstanbul.