Değer Temelli Grupla Psikolojik Danışma Uygulamaları: Deneysel Bir Çalışma

Ayça Saraç

doi:10.26466/opus.911892

EN TR

Values-Based Group Counseling Practices: An Experimental Study

Abstract

Values are chosen life choices that are under our control, that we can choose freely, and that can be prioritized. University years are the years when individuals think about the meaning of life, question their values and beliefs, and develop behaviors that are compatible with social life. In this study, one of the components of Acceptance and Commitment Therapy, the concept of values was studied. The study group of the study consisted of 34 psychological counselor candidates who took the Group Counseling Practices course in 2018-2019 Spring Term. Valuing Questionnaire was used to determine the values of the psychological counselor candidates and whether they lead a life compatible with these values. While the control group had a psychological counseling experience with a group based on interaction, the experimental group included value-oriented practices based on ACT as well as in-group interaction. As a result of the research, it was observed that the psychological counselor candidates made progress in realizing their values and living in line with their own values at the end of the group counseling sessi-ons based on ACT. The significant increase in the Valuing Questionnaire post-test scores of the psyc-hological counselor candidates showed that value-based group work could be studied on university students.

Keywords

Acceptance and Commitment Therapy , Values , Group Counseling

Değer Temelli Grupla Psikolojik Danışma Uygulamaları: Deneysel Bir Çalışma

Öz

Değerler, bizim kontrolümüzde olan, özgürce seçebildiğimiz ve öncelik sırasına göre ele alınabilen seçilmiş yaşam tercihleridir. Üniversite yılları, bireylerin yaşamın anlamlı üzerine düşündükleri, değer ve inançlarını sorguladıkları, toplumsal yaşamla uyumlu davranışlar geliştirdikleri yıllardır. Bu çalış-mada Kabul ve Kararlılık Terapisinin (KKT) bilişenlerinden biri olan değerler kavramı ile çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2018-2019 Bahar Döneminde Grupla Psikolojik Danışma Uygulamaları dersini alan, 34 psikolojik danışman adayından oluşmuştur. Psikolojik danışman adaylarının sahip oldukları değerleri ve bu değerlerle uyumlu bir yaşam sürüp sürmediklerini belirlemek amacıyla Değer Verme Ölçeği kullanılmıştır. Kontrol grubu etkileşime dayalı bir grupla psikolojik danışma yaşantısı geçirirken, deney grubunda grup içi etkileşimin yanı sıra Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli değer odaklı uygulamalara da yer verilmiştir. Araştırma sonucunda psikolojik danışman adaylarının Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli grupla psikolojik danışma oturumları sonunda, değerlerini fark etme ve kendi değerleri doğrultusunda yaşama konusunda ilerleme gösterdikleri görülmüştür. Psikolojik danışman adaylarının Değer Verme Ölçeği son test puanlarındaki anlamlı artış, değer temelli grup çalışmalarının üniversite öğrencileri üzerinde çalışılabilir olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kabul ve Kararlılık Terapisi , Değerler , Grupla Psikolojik Danışma

Kaynakça

Akın, A., Adam Karduz, F.F., Kaya, M., Padır, M.A., Akın, Ü., Yılmaz, E., Özbay, A., ve Akkaya, O. (2014). Başa çıkma yeterliği ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. 3rd World Conference on Educational and Instructional Sciences –WCEIS-06-08 Kasım, Antalya.
Aydın, Y. ve Aydın, G. (2017). Değer Verme Ölçeği (DVÖ)’ni Türk kültürüne uyarlama çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 64-77.
Bal, U., Çakmak, S., YILMAZ, E., Tamam, L. ve Karaytuğ, M. O. (2015). Kabul ve kararlılık terapisiyle sigara bırakma: olgu sunumu. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 40(4), 841-846.
Baş, S., ve Dirik, G. (2019). Kanser tanısı olan kişilerde kabul ve kararlılık terapisi uygulamaları: Sistematik bir derleme. Psikoloji Çalışmaları, 39(2), 459-485.
Boone, M. S. ve Canicci, J. (2013). Acceptance and commitment theraphy in groups. InPistorello, J. (Ed.), Mindfulness and acceptance for counseling collegestudents: Theory and practical applications for intervention, prevention, and out reach (p.73-94). Oakland, CA: New Harbinger.
Chase, J. A., Houmanfar, R., Hayes, S. C., Ward, T. A., Vilardaga, J. P. ve Follette, V. (2013). Values are not just goals: Online ACT-based values training adds to goal setting in improving undergraduate college student performance. Journal of Contextual Behavioral Science, 2(3-4), 79-84. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2013.08.002.
Çekici, F., Aydın-Sünbül, Z., Malkoç, A., Aslan Gördesli, M. ve Arslan, R. (2018). Değer Odaklı Yaşam Ölçeği: Türk kültürüne uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies, 13(19), 459-471. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14094.
Çetin, B., Doğan, T. ve Sapmaz, F. (2010). Olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeği kısa formu’nun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 35(156), 205-216.
Duff, J., Rubenstein, C. ve Prilleltensky, I. (2016). Wellness and fairness: Two core values for humanistic psychology. The Humanistic Psychologist, 44(2), 127-141. https://doi.org/10.1037/hum0000020.
Ercengiz, M., ve Şar, A. H. (2018). Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli karar verme becerisi psikoeğitim programının karar verme stilleri üzerindeki etkisi. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 109-130. https://doi.org/10.19126/suje.417797.

Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: Norton.
Fredrickson, B. L. (2003). The value of positive emotions: The emerging science of positive psychology is coming to understand why it's good to feel good. American scientist, 91(4), 330-335.
Forman, E. M., Herbert, J. D., Moitra, E., Yeomans, P. D., ve Geller, P. A. (2007). A randomized controlled effectiveness trial of acceptance and commitment therapy and cognitive therapy for anxiety and depression. Behavior modification, 31(6), 772-799. https://doi.org/10.1177/0145445507302202.
Gauntlett-Gilbert, J., Connell, H., Clinch, J., ve McCracken, L. M. (2013). Acceptance and values-based treatment of adolescents with chronic pain: Outcomes and their relationship to acceptance. Journal of pediatric psychology, 38(1), 72-81. https://doi.org/10.1093/jpepsy/jss098.
Harris, R. (2018). ACT’i kolay öğrenmek. İstanbul: Litera Yayıncılık.
Harris, R. (2019). Gerçeğin tokadı. İstabul: Litera Yayıncılık.
Hayes, S. C. (2004). Acceptance and commitment therapy, relational frame theory, and the third wave of behavioral and cognitive therapies. Behavior therapy, 35(4), 639-665. https://doi.org/10.1016/S0005-7894(04)80013-3.
Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., ve Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour research and therapy, 44(1), 1-25. https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006.
Hayes, S. C.,Strosahl, K. D., ve Wilson, K. G. (2011). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change. New York: GuilfordPress.
Jonsjö, M. A., Wicksell, R. K., Holmström, L., Andreasson, A. ve Olsson, G. L. (2019). Acceptance and commitment therapy for ME/CFS (Chronic Fatigue Syndrome)–a feasibility study. Journal of Contextual Behavioral Science, 12, 89-97. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2019.02.008.
Kaya-Akdemir, M. (2018). Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli psiko-eğitim programının başa çıkma yeterliği üzerindeki etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitü, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı, Sakarya.
Korkmaz, S. (2014). Din psikolojisinde değerler ve Erol Güngör’ün değerler hakkındaki görüşleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 24, 177-199.
McCracken, L. M. ve Vowles, K. E. (2008). A prospective analysis of acceptance of pain and values-based action in patients with chronic pain. Health psychology, 27(2), 215. https://doi.org/10.1037/0278-6133.27.2.215.
Morse, C. (2013). Teaching mindfulness and acceptance within college communities to enhance peer support. Mindfulness and acceptance for counseling college students, p.203-223. Oakland: New Harbinger Publications.
Muto, T., Hayes, S. C. ve Jeffcoat, T. (2011). The effectiveness of acceptance and commitment therapy bibliotherapy for enhancing the psychological health of Japanese college students living abroad. Behavior therapy, 42(2), 323-335. https://doi.org/10.1016/j.beth.2010.08.009. Pistorello, J. (2013). Mindfulness and acceptance for counseling college students. Theory and practical applications for intervention prevention and out reach. Oakland,CA: New Harbinger.
Thornberg, R. (2008). The lack of professional knowledge in values education. Teaching and Teacher Education, 24(7), 1791-1798. https://doi.org/10.1016/j.tate.2008.04.004.
Ray, D. (2018). The sociological ethic and the spirit of power: Reflections on the possibility of a value-neutrality and its consequences for sociology. Canadian Review of Sociology, 55(2), 316.
Smout, M., Davies, M., Burns, N. ve Christie, A. (2014). Development of the valuing questionnaire (VQ). Journal of Contextual Behavioral Science, 3(3), 164-172. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2014.06.001.
Steiner, J. L., Bogusch, L. ve Bigatti, S. M. (2013). Values-based action in fibromyalgia: Results from a randomized pilot of acceptance and commitment therapy. Health psychology research, 1(3), 176-181. https://doi.org/10.4081/hpr.2013.e34.
Taşdelen, A. (2002). Öğretmen adaylarının farklı psiko-sosyal değişkenlere göre karar verme stilleri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı, İzmir.
Uğur, E. (2018). Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli psikoeğitim programının olumsuz değerlendirilme korkusu üzerindeki etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitü, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı, Sakarya.
Usta, F. (2017). Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli psiko-eğitim programının ergenlerin sosyal görünüş kaygısı ve kabul ve eyleme geçme düzeylerine etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitü, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı, Sakarya.
Ward, T. A. ve Houmanfar, R. (2013). Web-based value straining and goal setting. In Pistorello, J. (Ed.), Mindfulness and acceptance for counseling collegestudents: Theory and practical applications for intervention, prevention, andoutreach (p.183-202) . New Harbinger Publications.
West, P. (2005). Translation, value, and space: theorizing an ethnographic and engaged environmental anthropology. American Anthropologist, 107(4), 632-642. https://doi.org/10.1525/aa.2005.107.4.632.
Williams, R. E. ve Kraft, J. S. (2012). The mindfulness workbook for addiction: A guide to coping with the grief, stress and anger that trigger addictive behaviors. Oakland: New Harbinger Publications. Yalnız, A. (2019). Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli psikoeğitim programının akran zorbalığı üzerindeki etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitü, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı, Sakarya.
Yıldız, E. (2019). Psikoz Sağaltımında Kabul ve Kararlılık Terapisinin Etkileri: Sistematik Bir Derleme. 1. Uluslararası Battalgazi Multi Disipliner Çalışmalar Kongresi, 7-9 Aralık 2018, Malatya, 1766-1773.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayça Saraç ^*
0000-0003-3472-9716
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

8 Nisan 2021

Kabul Tarihi

14 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 44

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.911892

IZ

https://izlik.org/JA64JN33DU

APA

Saraç, A. (2021). Değer Temelli Grupla Psikolojik Danışma Uygulamaları: Deneysel Bir Çalışma. OPUS International Journal of Society Researches, 18(44), 7616-7637. https://doi.org/10.26466/opus.911892