The construction of collective memory on social media: An analysis of nostalgic posts on instagram

Collective memory is a dynamic construct that reflects how individuals’ processes of remembering and interpreting the past are shaped within social frameworks. Traditionally examined through physical sites of memory, collective memory has, with the process of digitalization, transformed into a phenomenon that is reproduced on social media platforms. In this context, the study aims to examine how collective memory is constructed through nostalgia-themed content shared on social media. Within the scope of the research, a total of 180 posts obtained from 12 different Instagram accounts sharing nostalgic content were analyzed using qualitative content analysis. The content was coded based on nostalgia type, the emotions it evokes, and forms of visual representation. The findings indicate that nostalgic content is largely concentrated around media-based elements and everyday life practices. Emotionally, the content is predominantly structured around the feeling of longing, while in terms of representation, documentary/archival presentations and content involving collective call stand out. The findings further reveal that social media is not only a space where the past is stored, but also functions as a digital site of memory where the past is selectively reconstructed and collectively shared. In this respect, the study contributes to the literature on how collective memory is constructed in new media environments by discussing the role of nostalgic content in the production of collective memory on digital platforms

Toplumsal bellek, bireylerin geçmişi hatırlama ve anlamlandırma süreçlerinin toplumsal çerçeveler içinde şekillendiğini ifade eden dinamik bir yapıdır. Geleneksel olarak fiziksel hafıza mekânları üzerinden ele alınan toplumsal bellek, dijitalleşme ile birlikte sosyal medya platformlarında yeniden üretilen bir sürece dönüşmüştür. Bu bağlamda çalışma, sosyal medyada paylaşılan nostalji temalı içerikler aracılığıyla toplumsal belleğin nasıl inşa edildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Instagram’da nostalji içerikleri paylaşan 12 farklı hesaptan elde edilen toplam 180 gönderi, nitel yöntem kapsamında içerik analizi veri analiz tekniği aracılığı ile incelenmiştir. İçerikler; nostalji türü, uyandırdıkları duygular ve görsel temsil biçimleri çerçevesinde kodlanmıştır. Bulgular, nostaljik içeriklerin büyük ölçüde medya temelli unsurlar ve gündelik yaşam pratikleri etrafında yoğunlaştığını göstermektedir. Duygusal açıdan içeriklerin ağırlıklı olarak özlem duygusu etrafında şekillendiği, temsil biçimleri bakımından ise belgesel/arşivsel sunumlar ile kolektif çağrı içeren içeriklerin öne çıktığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal medyanın geçmişin saklandığı bir alan olmasının, yanı sıra geçmişin seçilerek yeniden üretildiği ve kolektif olarak paylaşıldığı bir dijital hafıza mekânı olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, yeni medya ortamlarında toplumsal belleğin nasıl inşa edildiğine ilişkin literatüre katkı sunarak, nostaljik içeriklerin dijital platformlarda kolektif hafıza üretimindeki rolünü tartışmaktadır.