Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data

Yiğit Omay; Talha Göktentürk

doi:10.26466/opusjsr.1937558

EN TR

Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data

Öz

This study examined the associations between student-perceived teacher-related classroom ecology variables and reading achievement among 15-year-old students in Türkiye using PISA 2018 data. Grounded in a school ecology perspective, it focused on six student-perceived variables: adaptive instruction, teacher-directed instruction, teacher feedback, teacher support, teacher enthusiasm, and teacher stimulation of reading engagement. The analytic sample included 6,890 students nested within schools. Missing responses to teacher-related questionnaire items were handled through multiple imputation, and reading achievement was modeled using all ten plausible values. Two-level random-intercept hierarchical linear models were estimated with students at Level 1 and schools at Level 2. Adaptive instruction, teacher support, and teacher stimulation of reading engagement were positively associated with reading achievement. In contrast, teacher-directed instruction and teacher feedback were negatively associated with reading achievement, whereas teacher enthusiasm was not statistically significant. By linking PISA 2018 reading achievement data with student-perceived teacher-related classroom ecology variables, this study contributes to understanding how perceived instructional environments are associated with reading performance in Türkiye. The findings suggest that teacher-related classroom ecology is not uniformly associated with reading performance; rather, different teaching dimensions relate to reading achievement in distinct ways.

Anahtar Kelimeler

PISA 2018, Reading literacy, PISA 2018, classroom environment, student perceptions, multi-level analysis, Türkiye

Destekleyen Kurum

This article is derived from the first author's doctoral thesis. During the doctoral studies, a TÜBİTAK 2211-A doctoral scholarship was received.

Etik Beyan

This study is of a nature that does not require ethics committee approval, and the data used were obtained through a review of the literature and other published sources. It is hereby declared that scientific and ethical principles were observed throughout the preparation of this study and that all works utilized have been indicated in the references.

Türkiye’de öğrenci algılarına göre öğretmenle ilişkili sınıf ekolojisi ve okuma başarısı: PISA 2018 verilerine dayalı çok seviyeli bir analiz

Öz

Bu araştırmada PISA 2018 verileri kullanılarak Türkiye’deki 15 yaş grubu öğrencilerin okuma başarısı ile öğrencilerin algılarına dayalı öğretmenle ilişkili sınıf ekolojisi değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Okul ekolojisi bakış açısına dayanan çalışmada öğrencilerin algılarına dayalı altı öğretmenle ilişkili değişkene odaklanılmıştır: uyarlanabilir öğretim, öğretmen yönlendirmeli öğretim, öğretmen geri bildirimi, öğretmen desteği, öğretmen coşkusu ve öğretmenin okumaya katılımı teşvik etmesi. Araştırma örneklemi 6.890 öğrenciden oluşmuştur. Öğretmenle ilişkili maddelerdeki eksik veriler çoklu atama metoduyla ele alınmış, okuma başarısı ise on makul değer kullanılarak modellenmiştir. Öğrencilerin birinci seviyeyi, okulların ise ikinci seviyeyi oluşturduğu iki seviyeli hiyerarşik lineer modeller kurulmuştur. Bulgular uyarlanabilir öğretim, öğretmen desteği ve öğretmenin okumaya katılımı teşvik etmesinin okuma başarısıyla pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Buna karşılık öğretmen yönlendirmeli öğretim ve öğretmen geri bildirimi okuma başarısıyla negatif yönde ilişkili bulunmuş; öğretmen coşkusu ise istatistiki olarak anlamlı bulunmamıştır. PISA 2018 okuma başarısı verilerini öğrencilerin algılarına dayalı öğretmenle ilişkili sınıf ekolojisi değişkenleriyle birlikte ele alan bu çalışma, Türkiye bağlamında algılanan öğretim ortamlarının okuma performansıyla ilişkisini anlamaya katkı sunmaktadır. Sonuçlar öğrencilerin algılarına dayalı öğretmenle ilişkili sınıf ekolojisinin okuma performansıyla tek yönlü bir ilişki göstermediğini; farklı öğretim boyutlarının okuma başarısıyla farklı biçimlerde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

PISA 2018, Okuma okuryazarlığı, PISA 2018, sınıf ortamı, öğrenci algıları, çok düzeyli analiz, Türkiye

Destekleyen Kurum

Makale birinci yazarın doktora tezinden üretilmiştir. Doktora sürecinde TÜBİTAK 2211-A doktora bursu alınmıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

Aksit, N. (2007). Educational reform in Turkey. International Journal of Educational Development, 27(2), 129–137.
Aparicio, J., Cordero, J. M., & Ortiz, L. (2021). Efficiency analysis with educational data: How to deal with plausible values from international large-scale assessments. Mathematics, 9(13), 1–16. https://doi.org/10.3390/math9131579
Aparicio, J., Cordero, J. M., & Ortiz, L. (2022). Plausible values and their use in efficiency analyses with educational data. Applied Economics, 54(29), 3340–3352. https://doi.org/10.1080/00036846.2021.2006136
Austin, P. C., & van Buuren, S. (2025). Imputation of incomplete ordinal and nominal data by predictive mean matching. Statistical Methods in Medical Research, 34(11), 2163–2182. https://doi.org/10.1177/09622802251362642
Bach, K. M., Hofer, S., & Bichler, S. (2024). Adaptive learning, instruction, and teaching in schools: Unraveling context, sources, implementation, and goals in a systematic review. OSF Preprints. https://osf.io/eyafq_v1/
Barton, K., & Barton, M. K. (2015). Package ‘MuMIn’ (Version 1.18) [Computer software].
Bates, D., Mächler, M., Bolker, B., & Walker, S. (2015). Fitting linear mixed-effects models using lme4. Journal of Statistical Software, 67(1), 1–48. https://doi.org/10.18637/jss.v067.i01
Bayburtlu, Y. S. (2015). 2015 Türkçe dersi öğretim programı ve 2006 Türkçe dersi öğretim programının değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 10(15). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8817
Cahyono, D., & Rusiadi, R. (2025). The role of the teacher as a facilitator in the learning process: A review of educational psychology. International Journal of Teaching and Learning (INJOTEL), 3(1), 205–212.
Caruana, E. J., Roman, M., Hernández-Sánchez, J., & Solli, P. (2015). Longitudinal studies. Journal of Thoracic Disease, 7(11), E537–E540. https://doi.org/10.3978/j.issn.2072-1439.2015.10.63

Chang, W. (2018). R graphics cookbook: Practical recipes for visualizing data (2nd ed.). O’Reilly.
Chen, S., & Xu, C. (2024). Predictive mean matching imputation procedure based on machine learning models for complex survey data. Journal of Data Science, 22(3), 456–468. https://doi.org/10.6339/24-JDS1135
Cheon, S. H., Reeve, J., & Vansteenkiste, M. (2020). When teachers learn how to provide classroom structure in an autonomy-supportive way: Benefits to teachers and their students. Teaching and Teacher Education, 90, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.tate.2019.103004
Chi, M. T. H., & Wylie, R. (2014). The ICAP framework: Linking cognitive engagement to active learning outcomes. Educational Psychologist, 49(4), 219–243. https://doi.org/10.1080/00461520.2014.965823
De Boeck, P., Bakker, M., Zwitser, R., Nivard, M., Hofman, A., Tuerlinckx, F., & Partchev, I. (2011). The estimation of item response models with the lmer function from the lme4 package in R. Journal of Statistical Software, 39(1), 1–28. Demir, İ. (2020). SPSS ile istatistik rehberi. Efe Akademi.
Dong, N., Reinke, W. M., Herman, K. C., Bradshaw, C. P., & Murray, D. W. (2016). Meaningful effect sizes, intraclass correlations, and proportions of variance explained by covariates for planning two- and three-level cluster randomized trials of social and behavioral outcomes. Evaluation Review, 40(4), 334–377. https://doi.org/10.1177/0193841X16671283
Doyle, W. (2013). Ecological approaches to classroom management. In Handbook of classroom management (pp. 107–136). Routledge.
Duke, N. K., Ward, A. E., & Pearson, P. D. (2021). The science of reading comprehension instruction. The Reading Teacher, 74(6), 663–672. https://doi.org/10.1002/trtr.1993
Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). SAGE Publications.
Fox, J. (2016). Applied regression analysis and generalized linear models (3rd ed.). SAGE Publications.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (7th ed.). McGraw-Hill.
Garson, G. D. (2013). Fundamentals of hierarchical linear and multilevel modeling. In G. Garson (Ed.), Hierarchical linear modeling: Guide and applications (pp. 3–26). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781483384450.n1
Gautam, K. K., & Agarwal, R. (2024). The concept of facilitator in constructivist teaching. Journal of Teacher Education, 13.
Göçer, A. (2014). Öğretmen rolleri, öğrenci etkililiği ve eğitim kazanımları bakımından Türkçe dersi metin işleme süreci. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 167–198.
Göktentürk, T., Omay, Y., Arıcı, A. F., Yazıcı, E., & Özbaşı, S. (2025). Initial development and psychometric validation of the self-efficacy scale for informational reading strategies in teacher candidates. Behavioral Sciences, 15(8), 1002. https://doi.org/10.3390/bs15081002
Guthrie, J. T., & Klauda, S. L. (2014). Effects of classroom practices on reading comprehension, engagement, and motivations for adolescents. Reading Research Quarterly, 49(4), 387–416. https://doi.org/10.1002/rrq.81
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning EMEA.
Hardy, I., Meschede, N., & Mannel, S. (2022). Measuring adaptive teaching in classroom discourse: Effects on student learning in elementary science education. Frontiers in Education, 7, 1041316.
Hattie, J. (2023). Visible learning: The sequel: A synthesis of over 2,100 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
Hox, J. J., Moerbeek, M., & van de Schoot, R. (2017). Multilevel analysis: Techniques and applications (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315650982
Hu, J., & Wang, Y. (2022). Influence of students’ perceptions of instruction quality on their digital reading performance in 29 OECD countries: A multilevel analysis. Computers & Education, 189, 104591. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104591
Keller, M. M., Goetz, T., Becker, E. S., Morger, V., & Hensley, L. (2014). Feeling and showing: A new conceptualization of dispositional teacher enthusiasm and its relation to students’ interest. Learning and Instruction, 33, 29–38.
Keller, M. M., Hoy, A. W., Goetz, T., & Frenzel, A. C. (2016). Teacher enthusiasm: Reviewing and redefining a complex construct. Educational Psychology Review, 28(4), 743–769.
Khoiri, M., Suyono, S., & Harsiati, T. (2025). Unlocking minds: The nexus of reading literacy and cognitive strategies in educational advancement. College & Research Libraries News, 86(4), 157.
Konrad, S. Č., Vodopivec, J. L., & Štemberger, T. (2024). Classroom climate and student–teacher relationship: A study among students and teachers in Slovenia. European Journal of Educational Research, 13(3), 1411–1420.
Kunter, M., Frenzel, A., Nagy, G., Baumert, J., & Pekrun, R. (2011). Teacher enthusiasm: Dimensionality and context specificity. Contemporary Educational Psychology, 36(4), 289–301.
Langelaan, B., Gaikhorst, L., Smets, W., & Oostdam, R. J. (2024). Differentiating instruction: Understanding the key elements for successful teacher preparation and development. Teaching and Teacher Education, 140, 104464. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104464
Lazarides, R., Gaspard, H., & Dicke, A.-L. (2019). Dynamics of classroom motivation: Teacher enthusiasm and the development of math interest and teacher support. Learning and Instruction, 60, 126–137.
Li, H., Wang, C., Yang, Y., & Gu, Y. (2025). Teacher support, reading enjoyment, and self-efficacy: Predictors of student reading engagement and volume. Reading & Writing Quarterly, 41(6), 597–611.https://doi.org/10.1080/10573569.2025.2509505
Little, R. J. (2024). Missing data analysis. Annual Review of Clinical Psychology, 20(1), 149–173. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-080822-051727
Little, R. J. A., & Rubin, D. B. (2002). Statistical analysis with missing data (2nd ed.). Wiley-Interscience.
Luo, T., & Derakhshan, A. (2024). Examining the role of classroom climate and teacher-student relationships in EFL students’ perceived learning outcomes: A self-determination theory perspective. Learning and Motivation, 88, 102062.
Lyu, L., & Hu, J. (2025). Teacher support for students’ reading performance: The mediating role of emotional and cognitive engagement. SAGE Open, 15(2). https://doi.org/10.1177/21582440251338334
Ma, L., Luo, H., & Xiao, L. (2021). Perceived teacher support, self-concept, enjoyment and achievement in reading: A multilevel mediation model based on PISA 2018. Learning and Individual Differences, 85, 101947.
Ma, L., Xiao, L., & Hau, K.-T. (2022). Teacher feedback, disciplinary climate, student self-concept, and reading achievement: A multilevel moderated mediation model. Learning and Instruction, 79, 101602.
Ma, L., Xiao, L., & Jiao, Y. (2024). Mediation of reading enjoyment between teacher feedback and reading achievement: Cross-cultural generalizability across 75 countries/economies. The Journal of Experimental Education, 92(3), 431–451. https://doi.org/10.1080/00220973.2023.2208063
MEB. (2006). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (6, 7, 8. sınıflar). Milli Eğitim Bakanlığı.
MEB. (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı Türkiye yüzyılı maarif modeli. Milli Eğitim Bakanlığı.
Mo, J. (2019). How does PISA define and measure reading literacy. OECD. https://doi.org/10.1787/efc4d0fe-en
Munk, S., Ziernwald, L., Heine, J.-H., & Holzberger, D. (2024). How generalizable is the relationship between feedback and reading literacy across different competence levels, multilingual learners, and countries? A meta-analytic approach. International Journal of Educational Research Open, 7, 100382. https://doi.org/10.1016/j.ijedro.2024.100382
Nakagawa, S., & Schielzeth, H. (2013). A general and simple method for obtaining R2 from generalized linear mixed-effects models. Methods in Ecology and Evolution, 4(2), 133–142. https://doi.org/10.1111/j.2041-210x.2012.00261.x
OECD. (2018a). PISA 2018 technical report. OECD Publishing.
OECD. (2018b). PISA 2018 technical report: Student questionnaire. OECD.
OECD. (2019a). PISA 2018 assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b25efab8-en
OECD. (2019b). PISA 2018 results (Volume I): What students know and can do. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5f07c754-en
OECD. (2019c). PISA 2018 results (Volume II): Where all students can succeed. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b5fd1b8f-en
OECD. (2021). 21st-century readers: Developing literacy skills in a digital world. OECD Publishing.
OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/53f23881-en
Omay, Y., & Göktentürk, T. (2026, February 27–28). Examining the role of teacher-based perceptions in explaining reading achievement: An analysis based on PISA 2018 data [Paper presentation]. Hagia Sophia 10th International Conference on Multidisciplinary Scientific Studies, Istanbul, Turkey.
Öz, M. F. (2011). Uygulamalı Türkçe öğretimi (4th ed.). Anı Yayıncılık.
Panadero, E., Jonsson, A., & Botella, J. (2017). Effects of self-assessment on self-regulated learning and self-efficacy: Four meta-analyses. Educational Research Review, 22, 74–98.
Parsons, S. A., Vaughn, M., Scales, R. Q., Gallagher, M. A., Parsons, A. W., Davis, S. G., Pierczynski, M., & Allen, M. (2018). Teachers’ instructional adaptations: A research synthesis. Review of Educational Research, 88(2), 205–242. https://doi.org/10.3102/0034654317743198
Pianta, R. C., Hamre, B. K., & Allen, J. P. (2012). Teacher-student relationships and engagement: Conceptualizing, measuring, and improving the capacity of classroom interactions. In S. L. Christenson, A. L. Reschly, & C. Wylie (Eds.), Handbook of research on student engagement (pp. 365–386). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-2018-7_17
Praetorius, A.-K., Klieme, E., Herbert, B., & Pinger, P. (2018). Generic dimensions of teaching quality: The German framework of three basic dimensions. ZDM–Mathematics Education, 50(3), 407–426.
Precellas, L. B. C., & Napil, M. C. (2024). Constructivist learning environment, critical thinking motivation, self-directed learning readiness, a structural equation model on students’ engagement. Asian Journal of Advanced Research and Reports, 18(11), 124–141.
Reeve, J. (2012). A self-determination theory perspective on student engagement. In S. L. Christenson, A. L. Reschly, & C. Wylie (Eds.), Handbook of research on student engagement (pp. 149–172). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-2018-7_7
Revelle, W. (2015). Package ‘psych’ [Computer software]. The Comprehensive R Archive Network.
Roorda, D. L., Koomen, H. M. Y., Spilt, J. L., & Oort, F. J. (2011). The influence of affective teacher–student relationships on students’ school engagement and achievement: A meta-analytic approach. Review of Educational Research, 81(4), 493–529. https://doi.org/10.3102/0034654311421793
Rubin, D. B. (2018). Multiple imputation. In S. van Buuren (Ed.), Flexible imputation of missing data (2nd ed., pp. 29–62). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9780429492259
Rutkowski, L., Gonzalez, E., Joncas, M., & Von Davier, M. (2010). International large-scale assessment data: Issues in secondary analysis and reporting. Educational Researcher, 39(2), 142–151. https://doi.org/10.3102/0013189X10363170
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation from a self-determination theory perspective: Definitions, theory, practices, and future directions. Contemporary Educational Psychology, 61, 101860.
Sakata, N., Bremner, N., & Cameron, L. (2022). A systematic review of the implementation of learner‐centred pedagogy in low‐ and middle‐income countries. Review of Education, 10(3), e3365. https://doi.org/10.1002/rev3.3365
Sarıer, Y. (2021). PISA uygulamalarında Türkiye’nin performansı ve öğrenci başarısını yordayan değişkenler. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(3), 905–926.
Schiefele, U., Schaffner, E., Möller, J., & Wigfield, A. (2012). Dimensions of reading motivation and their relation to reading behavior and competence. Reading Research Quarterly, 47(4), 427–463. https://doi.org/10.1002/RRQ.030
Shiel, G., McHugh, G., Denner, S., Delaney, M., Cosgrove, J., & McKeown, C. (2022). Reading literacy in Ireland in PISA 2018: Performance, policy and practice.
Smale-Jacobse, A. E., Meijer, A., Helms-Lorenz, M., & Maulana, R. (2019). Differentiated instruction in secondary education: A systematic review of research evidence. Frontiers in Psychology, 10, 2366. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02366
Snijders, T. A. B., & Bosker, R. J. (2012). Multilevel analysis: An introduction to basic and advanced multilevel modeling (2nd ed.). SAGE Publications.
Tabak, G., & Göçer, A. (2013). 6-8. Sınıflar Türkçe dersi öğretim programının ürün ve süreç odaklı yazma yaklaşımları çerçevesinde değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 147–169.
Tao, Y., Meng, Y., Gao, Z., & Yang, X. (2022). Perceived teacher support, student engagement, and academic achievement: A meta-analysis. Educational Psychology, 42(4), 401–420. https://doi.org/10.1080/01443410.2022.2033168
Tarbiyati, R., & Riady, Y. (2025). The role of information literacy in improving students’ abilities in the digital era. Formosa Journal of Science and Technology, 4(9), 2989–2998. https://doi.org/10.55927/fjst.v4i9.226
UNESCO. (2025). What you need to know about literacy. UNESCO.
Uysal, İ., & Eren, A. (2021). ‘Eğri bir aynada doğruyu görmek’: PISA 2018 öğrenci başarısının doğrusal olmayan bir çerçevede incelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 34(3), 923–978.
van Buuren, S., & Groothuis-Oudshoorn, K. (2011). mice: Multivariate imputation by chained equations in R. Journal of Statistical Software, 45(3), 1–67. https://doi.org/10.18637/jss.v045.i03
Wang, M.-T., & Degol, J. L. (2016). School climate: A review of the construct, measurement, and impact on student outcomes. Educational Psychology Review, 28(2), 315–352.
Wiliam, D. (2017). Embedded formative assessment: Strategies for classroom assessment that drives student engagement and learning. Solution Tree Press.
Wisniewski, B., Zierer, K., & Hattie, J. (2020). The power of feedback revisited: A meta-analysis of educational feedback research. Frontiers in Psychology, 10, 487662.
Yazar, İ. (2019). Yapılandırmacılık bağlamında 2005-2018 temel eğitim Türkçe programları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(64), 129–136.
Yıldız, M., & Akyol, H. (2011). İlköğretim 5. Sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 793–815.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Eğitim Sosyolojisi, Eğitim Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yiğit Omay ^*
0000-0002-9111-3961
Türkiye

Talha Göktentürk
0000-0002-8619-0698
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2026

Kabul Tarihi

8 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.26466/opusjsr.1937558

IZ

https://izlik.org/JA66XC73WH

APA

Omay, Y., & Göktentürk, T. (2026). Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data. OPUS Journal of Society Research, 23(2026), 1-18. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1937558

AMA

1.Omay Y, Göktentürk T. Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data. OPUS TAD. 2026;23(2026):1-18. doi:10.26466/opusjsr.1937558

Chicago

Omay, Yiğit, ve Talha Göktentürk. 2026. “Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data”. OPUS Journal of Society Research 23 (2026): 1-18. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1937558.

EndNote

Omay Y, Göktentürk T (01 Temmuz 2026) Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data. OPUS Journal of Society Research 23 2026 1–18.

IEEE

[1]Y. Omay ve T. Göktentürk, “Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data”, OPUS TAD, c. 23, sy 2026, ss. 1–18, Tem. 2026, doi: 10.26466/opusjsr.1937558.

ISNAD

Omay, Yiğit - Göktentürk, Talha. “Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data”. OPUS Journal of Society Research 23/2026 (01 Temmuz 2026): 1-18. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1937558.

JAMA

1.Omay Y, Göktentürk T. Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data. OPUS TAD. 2026;23:1–18.

MLA

Omay, Yiğit, ve Talha Göktentürk. “Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data”. OPUS Journal of Society Research, c. 23, sy 2026, Temmuz 2026, ss. 1-18, doi:10.26466/opusjsr.1937558.

Vancouver

1.Yiğit Omay, Talha Göktentürk. Student-perceived teacher-related classroom ecology and reading achievement in Türkiye: A multilevel analysis of PISA 2018 data. OPUS TAD. 01 Temmuz 2026;23(2026):1-18. doi:10.26466/opusjsr.1937558

Amaç ve Kapsam

OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi (JSR)'nin temel misyonu, yüksek kaliteli ve etki değeri yüksek araştırmalar yayımlayarak küresel bilim camiasına katkıda bulunmaktır. Hakemli ve açık erişimli bir dergi olarak OPUS JSR; kuram, uygulama ve sosyal analiz arasındaki boşluğu dolduran multidisipliner bir platform sunar. Bütüncül bir bakış açısını benimseyen dergimiz, araştırmacıları geleneksel disipliner sınırların ötesine geçmeye teşvik ederek, toplumsal fenomenlerin daha derinlemesine anlaşılması amacıyla farklı yöntem ve kavramlar arasında anlamlı bağlar kurmayı hedefler.

Birinci elden araştırmalar için temel ön koşul, özgün ampirik verilerin sunulmasıdır. OPUS JSR, yalnızca daha önce yayımlanmamış veya başka bir yerde değerlendirme aşamasında olmayan özgün verileri içeren çalışmaları değerlendirmeye alır. Belirgin bir veri bileşeni içermeyen makaleler editoryal kapsamımız dışındadır; tüm başvuruların hakem değerlendirme sürecine alınabilmesi için doğrulanabilir kanıtların titiz bir analizini sunması şarttır. Bu yaklaşım, derginin spekülatif söylemler yerine kanıta dayalı akademik incelemeler için bir zemin oluşturmasını sağlar.

OPUS JSR; sosyal bilimler alanında çalışan profesyoneller, araştırmacılar ve her seviyedeki öğrencileri kapsayan geniş bir akademik kitleye hitap eder. Bilginin kesintisiz yayılmasını desteklemek amacıyla, herhangi bir başvuru süresi sınırlaması olmaksızın "sürekli yayın" (rolling basis) modeliyle makale kabul edilmektedir. Yayın süreçlerimizde Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından belirlenen Uluslararası Etik Yayıncılık İlkelerine sıkı sıkıya bağlı kalarak, yayımlanan her çalışmanın en yüksek dürüstlük ve şeffaflık standartlarını karşılaması garanti altına alınır.

OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, bütüncül bir bakış açısı ile farklı teori, uygulama ve araştırma alanlarını interdisipliner bir anlayışla bir araya getirmeyi amaçlayan toplum odaklı hakemli bir dergidir. İnterdisipliner yaklaşımı ile sosyal bilim araştırmacılarına farklı bakış açılarını sunmaları ve diğer disiplinlerin kavram ve metotları ile bütüncül bir ilişki kurmaları için ihtiyaç duyulan zemini sunmaktadır. Bu bakış açısı uzun vadede sosyal bilim araştırmalarını yürütmek ve yaymak için yeni yaklaşımlar geliştirme ihtiyacı ve imkânını da bünyesinde barındırmaktadır. İdeal Kent Yayınlarının resmi bir yayını olan OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, yeni vizyonu ile interdisipliner araştırmaları destekleyerek farklı disiplinlerden araştırmacıların, kuramsal ve metodolojik farklılıkları arasında köprüler kurulmasını ve birbirlerini desteklemelerini amaçlamaktadır.

Yazım Kuralları

• Dergimize gönderilen yazılar için bir sayfa sınırlaması yoktur. Ancak, yazıların 4000-7000 arası kelime sayısında olması tercih edilmektedir. Gerekli kısaltma ve uzatmalar yazarla iletişim içinde yapılabilir.

• Dergimizde yayınlanması için gönderilen araştırma makalelerinde verilerin güncelliğine önem verilmektedir. Araştırma verilerinin toplanması üzerinden 5 yıl veya daha fazla süre geçmiş ise araştırmaların güncelliğini kaybettiği yönünde görüş bildirilmektedir.
• Makaleler İngilizce olmalı ve her biri en az 150 en fazla 200 kelimeyi aşmayacak şekilde Türkçe ve İngilizce yazılmış Öz ve Abstract’ı, OPUS makale şablonuna uygun biçimde içermelidir. Makalenin başlığı kısa olmalı ve 15 sözcüğü geçmemelidir. Ayrıca 3 – 5 arasında Anahtar Sözcükler ve Keywords verilmelidir.
• Araştırma makalelerinde problem giriş bölümü içinde açıkça belirtilmelidir. Giriş bölümünü sırasıyla yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri izlemelidir. Deneme-derleme türü makalelerdeki bölüm başlıkları ise içeriğe uygun olarak belirlenmelidir.
• Makalelerin OPUS makale şablonuna uygun olarak hazırlanmış olması ve ilk sayfa hariç makalenin herhangi bir alanına yazar isim ve adresleri yazılmaksızın sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Makale şablonuna ulaşmak için tıklayınız.

• Yapılan çalışma bir kurum/kuruluş tarafından desteklenmiş ya da doktora/yüksek lisans tezinden hazırlanmış ise, bu durum makale ilk sayfanın altında dipnot olarak verilmelidir. Ayrıca teşekkür edilmesi gereken kişi, kurum veya kuruluşlar varsa, ilgili bilgiler makale dosyasında açık şekilde yer almalıdır.

• Birden fazla yazarlı çalışmalarda, makale gönderim aşamasında yazarlar tarafından katkı oranı beyanı ile çıkar çatışması beyanlarının mutlaka iletilmesi gerekmektedir.
• Makale üretim sürecinde yapay zekâ tabanlı araçlardan (örneğin ChatGPT, Grammarly vb.) yararlanılmışsa, bu durumdan hangi aşamalarda faydalanıldığı açıkça belirtilmelidir. Bu bilgi, makale gönderim aşamasında mutlaka belirtilmelidir. Yapay Zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk yazarlara aittir.

NOT: Makale gönderim aşamasında Makale Bilgi Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir. Forma ulaşmak için tıklayınız.

Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.

Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,
• İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
• Hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

NOT: Makaleler APA 7 yayın biçimine uygun olarak hazırlanmalıdır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

OPUS’da uygulanan makale kabul süreçleri ve yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşların (yazarlar, okurlar ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Dergimiz, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkelerini benimsemektedir.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
h) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
i) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
j) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
k) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
l) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,

Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmanın tüm aşamalarında bilimsel dürüstlük, şeffaflık ve akademik kalite esas alınmalı; veri uydurma, çarpıtma ve intihal gibi etik ihlallerinden kaçınılmalıdır. Araştırma süreçleri gerektiğinde denetlenebilir şekilde kayıt altına alınmalıdır.
• Katılımcılar araştırmanın amacı, yöntemi, olası riskleri ve katkıları hakkında açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmeli; bilgilendirme süreci özgür iradeye dayalı olarak yürütülmelidir.
• Katılımcılara ait kişisel verilerin gizliliği korunmalı; anonimlik, mahremiyet ve veri güvenliği ilkelerine uygun hareket edilmelidir. Veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmalı ve güvenli şekilde saklanmalıdır.
• Araştırmalara katılım gönüllülük esasına dayanmalı; katılımcılar herhangi bir gerekçe göstermeden istedikleri zaman araştırmadan ayrılabilmelidir.
• Katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik zarar görmemesi için gerekli önlemler alınmalı; hassas gruplarla yapılan çalışmalarda etik kurallara ve yasal düzenlemelere özel dikkat gösterilmelidir.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı; çıkar çatışmaları, finansal destekler ve sponsorluklar açıkça beyan edilmelidir.
• Gerekli durumlarda etik kurul onayı ve kurum izinleri araştırma başlamadan önce alınmalı; araştırma süreci ulusal ve uluslararası etik standartlara uygun yürütülmelidir.

PAYDAŞLARIN SORUMLULUKLARI

Yazarların Etik Sorumlulukları
• Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması, yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri editörler kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklere yönelik izin prosedürlerini gerçekleştirdiğini gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi ‘ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Genel görev ve sorumluluklar
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlama,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu ile ilişkiler
• Editörler; tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir.
• Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel alanlarına katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir.
• Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler
• Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler ile ilişkiler
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun sürekli ve dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

YAYIN ETİĞİ İLKELERİ

ETİK KURUL İZNİ
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.

İntihali Ortaya Çıkarma
Dergimiz gönderilen tüm makaleleri intihali engellemek için taramaktadır. İncelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını Turnitin, İthenticate vb. yazılımlar kullanılarak kontrol edilir. Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.

Yapay Zeka Kullanımı
Dergimize gönderilen çalışmalarda, literatür taraması veya dil kontrolü gibi makalenin özgünlüğünü etkilemeyecek süreçlerde yapay zeka kullanımı kabul edilebilir. Ancak, yapay zeka kullanımı etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmelidir ve uydurma veri, manipülasyon gibi etik dışı amaçlar için kesinlikle kullanılmamalıdır. Yapay zeka kullanımı içeren çalışmalar için, makale gönderim aşamasında dergimize bu durumla ilgili bilgi verilmesi zorunludur. Yapay zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk, yazarların kendisine aittir.

Gizlilik Beyanı
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler korunmaktadır. Yazar, Hakem ve diğer gerçek kişilere ait veriler üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmaz.

Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ilkelerini dikkate alınır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.

Dergimize Yapılacak Şikayet ve İtirazlar
Dergimiz veya dergi kurullarımızda yer alan kurul üyelerinin sorumluluğunda olan içerik, prosedürler veya politikalarla ilgili şikayet ve itirazlarınızı editorialoffice@opusjournal.net adresine e-posta ile iletebilirsiniz. Dergimize iletilen şikayetler ve itirazlar dikkatle inceler COPE ilkeleri kapsamında değerlendirilir.

YAYIN POLİTİKALARI

A-Makale Değerlendirme Süreci
Dergimizde makale değerlendirme süreci; ön inceleme, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayın olmak üzere dört temel aşamadan oluşmaktadır.

1. Ön İnceleme
Gönderilen çalışmalar, öncelikle editör tarafından derginin yayın politikalarına, akademik yazım ilkelerine ve APA 7 Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından değerlendirilir. Bu aşamada, Turnitin, İthenticate vb. yazılımlar kullanılarak intihal taraması yapılır.

2. Hakem Değerlendirme Süreci
Ön inceleme kriterlerini karşılayan çalışmalar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır. Makale, alanında uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Değerlendirme süreci boyunca hem yazar hem de hakem kimlikleri gizli tutulur; süreç, etik ilkelere ve gizlilik esaslarına uygun şekilde yürütülür.
Her iki hakemin olumlu raporu doğrultusunda çalışma yayıma kabul edilir. Hakemlerden birinin olumsuz görüş bildirmesi hâlinde, makale üçüncü bir hakeme yönlendirilerek nihai karar verilir.

3. Revizyon Süreci
Hakemler tarafından revizyon istenmesi durumunda yazarlar, önerilen düzeltmeleri çalışmada farklı renkte (örneğin kırmızı) işaretleyerek sunmalıdır. Yapılan değişiklikler öncelikle editör tarafından, ardından ilgili hakemler tarafından tekrar incelenir.
Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, derginin dil editörleri tarafından da gözden geçirilir.
Dil ve yazım açısından gerekli görülen durumlarda yazarlardan ek düzeltme istenir. Yapılan dilsel revizyonlar, tekrar kontrol edilerek onaylanır.

4. Yayın Süreci
Tüm bilimsel, teknik ve dilsel süreçleri tamamlanan makaleler, dizgi ve mizanpaj işlemleri sonrasında yayına hazır hâle getirilir. Onaylanan çalışmalar, takip eden ilk sayıda yayımlanır.

B-Açık Erişim ve Telif Hakkı
Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir. Dergimizde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı altında açık erişim olarak yayımlanmaktadır.

Lisans Kapsamı
Paylaş: eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
Atıf: uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
GayriTicari: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
Türetilemez: Eğer materyali karıştırdınızsa,aktardınızsa, ya da materyalin üzerine çalıştınızsa güncellenmiş materyali dağıtamazsınız.
Ek sınırlamalar yoktur: Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.

C-Arşiv Politikası
Dergimizde yayınlanan çalışmalar LOCKSS’ta dijital olarak arşivlenir. Dergimiz, ayrıca yazarların çalışmalarının versiyonlarını kendi web sayfalarında, kurumsal web sayfalarında ve diğer depolarda kendi kendilerine arşivlemelerine izin verir. Dergi açık erişimli bir dergi olduğu için herhangi bir ambargo süresi bulunmamaktadır. Dergimizde yayınlanan makalelere Arşiv sayfamızdan ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir.

D-Özel Sayı Yayın Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editör

NB

Nevfel BOZ

İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları

Alan Editörleri

Emrah AKBAŞ

Sosyal Hizmetler, Sosyoloji, Göç Sosyolojisi

ZE

Zehra ERŞAHIN

Klinik Psikoloji

Mehmet Ali AKYURT

Sosyoloji, Bilgi ve Bilim Sosyolojisi, Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler, Değişme, Azgelişmişlik ve Modernleşme Sosyolojisi, Edebiyat Sosyolojisi, Kent Sosyolojisi ve Toplum Çalışmaları, Sosyal Değişim, Sosyal Demografi, Sosyal Teori, Sosyolojide Niteliksel Yöntemler, Tarih Sosyolojisi

Bilge ŞENYÜZ

Bilgi Sistemleri Kullanıcı Deneyimi Tasarımı ve Geliştirme, Gazetecilik Çalışmaları, İnternet, İnternet Yayıncılığı, Sosyolojik Metodoloji ve Araştırma Yöntemleri

Emrah BILGIÇ

Veri Analizi, İş Analitiği, İş Bilgi Sistemleri, İş Bilgi Yönetimi , İşletme , Dijital Pazarlama, Tedarik Zinciri Yönetimi

SG

Shu-sha Angie GUAN

Psikolojik Antropoloji, Sosyal Gelişim, Çocuk ve Ergen Gelişimi

MÖ

Mehmet Maksud ÖNAL

Finans

Emin TOKSÖZ

Görsel İletişim Tasarımı, Canlandırma-Animasyon, Görsel Tasarım, Göstergebilim, Grafik Tasarımı, Gülmece / Karikatür, İllüstrasyon, Video Tasarımı, Web Tasarımı, Sanat ve Edebiyat, Güzel Sanatlar

ZÇ

Zafer ÇELIK

Eğitim Sosyolojisi, Göç Sosyolojisi, Göç, Etnisite ve Çok Kültürlülük Sosyolojisi, Kent Sosyolojisi ve Toplum Çalışmaları