Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018

Simge Güzey; Talha Göktentürk

doi:10.26466/opusjsr.1942642

EN TR

Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018

Öz

This study used hierarchical linear modeling to examine the extent to which student-level enjoyment of reading and reading self-efficacy, together with country-level aggregates of student-reported instructional experiences, accounted for variation in reading literacy scores among high-achieving readers in PISA 2018. The analytic sample consisted of 19,932 students from 79 country groups who were consistently located in the highest 10% of the country-specific reading distribution across all ten reading plausible values. Student-level reading motivational resources were operationalized through enjoyment of reading and reading self-efficacy, whereas extrinsic motivational background was operationalized through country-level aggregates of student-reported instructional climate variables. These country-level indicators included adaptive instruction, teacher support, teacher enthusiasm, teacher feedback, stimulation of reading engagement, and teacher-directed instruction. The results showed that enjoyment of reading and reading self-efficacy were positively associated with reading literacy scores, although the magnitudes of these associations were modest. At the country level, adaptive instruction was positively associated with reading literacy scores, whereas teacher support and teacher-directed instruction showed negative conditional associations. Teacher enthusiasm, teacher feedback, and stimulation of reading engagement were not statistically reliable predictors in the full model. The findings indicate that adaptive instructional conditions may be especially important for explaining variation in advanced reading performance among high-achieving readers.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yıldız Tehnical University

Proje Numarası

7366

Etik Beyan

This study is based on the PISA 2018 dataset made publicly available by the OECD. Since the data used in the study were anonymized secondary data, no data were collected directly from human participants by the researchers, and no procedure requiring ethics committee approval was conducted. It is hereby declared that scientific and ethical principles were observed throughout the preparation of this study and that all works utilized have been indicated in the references.

Teşekkür

Not applicable.

PISA 2018’de yüksek başarılı okurların okuma motivasyonu ve okuma başarılarının hiyerarşik lineer modelleme ile incelenmesi

Öz

Bu araştırmada PISA 2018’de yüksek başarılı okurların okuma puanlarındaki değişkenliğin öğrenci düzeyindeki okuma zevki ve okuma öz yeterliği ile ülke düzeyinde toplulaştırılan öğrenci bildirimli öğretim deneyimleri tarafından ne ölçüde açıklandığı hiyerarşik lineer modelleme ile incelenmiştir. Araştırma örneklemi ülke bazlı okuma başarısı dağılımında on olası değerin tamamında en yüksek %10’luk dilimde tutarlı biçimde yer alan 79 ülke grubundan 19.932 öğrenciden oluşmuştur. Öğrenci seviyesindeki okumayla ilişkili motivasyon kaynakları, okuma zevki ve okuma öz yeterliği ile temsil edilmiştir. Dış motivasyonun arka planı ise öğrencilerin bildirdiği öğretim iklimi değişkenlerinin ülke seviyesindeki ortalamalarıyla ele alınmıştır. Bu ülke seviyesindeki göstergeler uyarlanabilir öğretim, öğretmen desteği, öğretmen coşkusu, öğretmen geri bildirimi, okuma katılımını teşvik etme ve öğretmen yönlendirmeli öğretim değişkenlerinden oluşmuştur. Bulgular okuma zevki ve okuma öz yeterliğinin okuma başarısıyla pozitif ancak sınırlı seviyede ilişkili olduğunu göstermiştir. Ülke seviyesinde uyarlanabilir öğretim okuma başarısıyla pozitif ilişkiliyken, öğretmen desteği ve öğretmen yönlendirmeli öğretim şartlı olarak negatif ilişkiler göstermiştir. Öğretmen coşkusu, öğretmen geri bildirimi ve okumaya katılımı teşvik etme değişkenleri tam modelde istatistiki olarak anlamlı açıklayıcılar olmamıştır. Bulgular yüksek başarılı okurların homojen bir grup olmadığını ve uyarlanabilir öğretim şartlarının ileri seviye okuma performansını sürdürmede özellikle kıymetli olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Okumayla ilişkili motivasyon, iç motivasyon, dış motivasyon, okuma başarısı, PISA 2018

Destekleyen Kurum

Yıldız Teknik Üniversitesi

Proje Numarası

7366

Etik Beyan

Bu çalışma, OECD tarafından açık erişimli olarak paylaşılan PISA 2018 veri setine dayanmaktadır. Çalışmada kullanılan veriler anonimleştirilmiş ikincil veri niteliğinde olduğundan, araştırmacılar tarafından doğrudan insan katılımcılardan veri toplanmamış ve etik kurul izni gerektiren herhangi bir işlem yürütülmemiştir. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

Afflerbach, P., Hurt, M., & Cho, B.-Y. (2020). Reading comprehension strategy instruction. In D. L. Dinsmore, L. K. Fryer, & M. M. Parkinson (Eds.), Handbook of strategies and strategic processing (pp. 99–118). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429423635
Akaike, H. (1998). Information theory and an extension of the maximum likelihood principle. In E. Parzen, K. Tanabe, & G. Kitagawa (Eds.), Selected Papers of Hirotugu Akaike (pp. 199–213). Springer New York. https://doi.org/10.1007/978-1-4612-1694-0_15
Akhmetova, A., Imambayeva, G., & Csapó, B. (2022). A study of reading attitude and reading achievement among young learners in middle school. Heliyon, 8(7), 1–11. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e09946
Alamer, A., Robat, E. S., Shirvan, M. E., & Ryan, R. (2025). Self-determination theory and language learning: A multilevel meta-analysis. Educational Psychology Review, 37(2), 1–35. https://doi.org/10.1007/s10648-025-10038-y
Andrade, C. (2024). Confounding by indication, confounding variables, covariates, and independent variables: Knowing what these terms mean and when to use which term. Indian Journal of Psychological Medicine, 46(1), 78–80. https://doi.org/10.1177/02537176241227586
Aparicio, J., Cordero, J. M., & Ortiz, L. (2022). Plausible values and their use in efficiency analyses with educational data. Applied Economics, 54(29), 3340–3352. https://doi.org/10.1080/00036846.2021.2006136
Arens, A. K., & Möller, J. (2025). The importance of intrinsic reading motivation goes beyond the reading domain: Relations to school performance and motivation in the language domain. Journal of Research in Reading, 48(3), 220–239. https://doi.org/10.1111/1467-9817.70005
Austin, P. C., & van Buuren, S. (2025). Imputation of incomplete ordinal and nominal data by predictive mean matching. Statistical Methods in Medical Research, 34(11), 2163–2182. https://doi.org/10.1177/09622802251362642
Baldwin, A. G., & Nadelson, L. S. (2023). Gaps in college student reader identity: Issues of reading self-determination and reading self-efficacy. Journal of College Reading and Learning, 53(2), 109–130. https://doi.org/10.1080/10790195.2022.2155728
Banerjee, R., & Halder, S. (2021). Amotivation and influence of teacher support dimensions: A self-determination theory approach. Heliyon, 7, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07410

Bates, D., Mächler, M., Bolker, B., & Walker, S. (2015). Fitting linear mixed-effects models using lme4. Journal of Statistical Software, 67(1), 1–48. https://doi.org/10.18637/jss.v067.i01
Bates, M. D., Castellano, K. E., Rabe-Hesketh, S., & Skrondal, A. (2014). Handling correlations between covariates and random slopes in multilevel models. Journal of Educational and Behavioral Statistics, 39(6), 524–549. https://doi.org/10.3102/1076998614559420
Bauhoff, S. (2023). Self-report bias in estimating cross-sectional and treatment effects. In F. Maggino (Ed.), Encyclopedia of quality of life and well-being research (pp. 6277–6279). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-17299-1
Bodner, T. E. (2008). What improves with increased missing data imputations? Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 15(4), 651–675. https://doi.org/10.1080/10705510802339072
Brighton, C. M., Moon, T. R., & Huang, F. H. L. (2015). Advanced readers in reading first classrooms: Who was really “left behind”? Considerations for the field of gifted education. Journal for the Education of the Gifted, 38(3), 257–293. https://doi.org/10.1177/0162353215592501
Cai, Y., Peng, X., & Ge, Q. (2024). The tango between perceived cognitive load and enjoyment of reading in determining reading achievement. Reading and Writing. https://doi.org/10.1007/s11145-024-10580-1
Çalışkan, E. A., & Göktentürk, T. (2026). Ecological dynamics of reading performance: A structural equation model with PIRLS 2021 Türkiye data. Participatory Educational Research, 13(4), 1–22. https://doi.org/10.17275/per.26.46.13.4
Carless, D., & Winstone, N. (2023). Teacher feedback literacy and its interplay with student feedback literacy. Teaching in Higher Education, 28(1), 150–163. https://doi.org/10.1080/13562517.2020.1782372
Cheema, J. R. (2018). Adolescents’ enjoyment of reading as a predictor of reading achievement: New evidence from a cross-country survey: Enjoyment of Reading and Reading Achievement. Journal of Research in Reading, 41(1), 149-S162. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12257
Chen, F., Sakyi, A., & Cui, Y. (2021). Linking student, home, and school factors to reading achievement: The mediating role of reading self-efficacy. Educational Psychology, 41(10), 1260–1279. https://doi.org/10.1080/01443410.2021.1953445
Collins, L. M., Schafer, J. L., & Kam, C.-M. (2001). A comparison of inclusive and restrictive strategies in modern missing data procedures. Psychological Methods, 6(4), 330–351. https://doi.org/10.1037/1082-989X.6.4.330
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2012). Self-determination theory. In P. A. M. Van Lange, A. W. Kruglanski, & E. T. Higgins (Eds.), Handbook of theories of social psychology: Volume I (pp. 416–437). SAGE Publications. Demir, İ. (2020). SPSS ile istatistik rehberi. Efe Akademi.
Garson, G. D. (2013). Fundamentals of hierarchical linear and multilevel modeling. In G. Garson (Ed.), Hierarchical linear modeling: Guide and applications (pp. 3–26). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781483384450.n1
Göktentürk, T., & Oluşan, İ. Ş. (2026). Mediating effects of student-perceived instructional practices in the digital gaming—reading performance relationship: A multilevel analysis of PISA 2018. Frontiers in Psychology, 17, 1–17. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1766681
Göktentürk, T., Omay, Y., Arıcı, A. F., Yazıcı, E., & Özbaşı, S. (2025). Initial development and psychometric validation of the self-efficacy scale for informational reading strategies in teacher candidates. Behavioral Sciences, 15(8), 1–25.
Göktentürk, T., Sağlam, M. H., & Zumbo, B. D. (2023). New lens in assessment and evaluation of Turkish language with Zumbo’s critical view of item responding. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (33), 223–245. https://doi.org/10.29000/rumelide.1285296
Hebbecker, K., Förster, N., & Souvignier, E. (2019). Reciprocal effects between reading achievement and intrinsic and extrinsic reading motivation. Scientific Studies of Reading, 23(5), 419–436. https://doi.org/10.1080/10888438.2019.1598413
Ho, S. K., & Gan, Z. (2023). Instructional practices and students’ reading performance: A comparative study of 10 top performing regions in PISA 2018. Language Testing in Asia, 13(48), 1–23. https://doi.org/10.1186/s40468-023-00261-1
Ives, S. T., Parsons, S. A., Cutter, D., Field, S. A., Wells, M. S., & Lague, M. (2023). Intrinsic and extrinsic reading motivation: Context, theory, and measurement. Reading Psychology, 44(3), 306–325. https://doi.org/10.1080/02702711.2022.2141403
Karatay, H. (2023). Okuma eğitimi kuram ve uygulama (2nd ed.). Pegem Akademi.
Lazarides, R., Buchholz, J., & Rubach, C. (2018). Teacher enthusiasm and self-efficacy, student-perceived mastery goal orientation, and student motivation in mathematics classrooms. Teaching and Teacher Education, 69, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.08.017
Li, H., Gan, Z., Leung, S. O., & An, Z. (2022). The impact of reading strategy instruction on reading comprehension, strategy use, motivation, and self-efficacy in Chinese university EFL students. Sage Open, 12(1), 1–14. https://doi.org/10.1177/21582440221086659
Little, R. J. A., & Rubin, D. B. (2002). Statistical analysis with missing data (2nd ed.). Wiley-Interscience.
Luke, D. A. (2019). Multilevel modeling (Vol. 143). Sage publications. https://books.google.com/books?hl=tr&lr=&id=BN2-DwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PT13&dq=building+a+multilevel+model&ots=Vn-5tLbZ1V&sig=ABMQo4zB2V0lbJWYbQR1vYZlbfs
Lynch, S. E., & Zumbo, B. D. (2026). Unpacking the grammar of psychological tests: Item response modeling and corpus analysis as a new lens on validity. International Journal of Testing, 1–21. https://doi.org/10.1080/15305058.2026.2653511
Ma, L., Xiao, L., & Hau, K.-T. (2022). Teacher feedback, disciplinary climate, student self-concept, and reading achievement: A multilevel moderated mediation model. Learning and Instruction, 79, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2022.101602
Ma, L., Xiao, L., & Jiao, Y. (2023). Mediation of reading enjoyment between teacher feedback and reading achievement: Cross-cultural generalizability across 75 countries/economies. The Journal of Experimental Education, 1–21. https://doi.org/10.1080/00220973.2023.2208063
McBreen, M., & Savage, R. (2021). The impact of motivational reading instruction on the reading achievement and motivation of students: A systematic review and meta-analysis. Educational Psychology Review, 33(3), 1125–1163. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09584-4,
Nezlek, J. B. (2023). Multilevel modeling for psychologists. In H. Cooper, M. N. Coutanche, L. M. McMullen, A. T. Panter, D. Rindskopf, & K. J. Sher (Eds.), APA handbook of research methods in psychology: Data analysis and research publication (2nd ed., Vol. 3, pp. 219–242). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000320-010
OECD. (2010). PISA 2009 assessment framework: Key competencies in reading, mathematics and science. OECD. https://doi.org/10.1787/9789264062658-en
OECD. (2018). PISA 2018 technical report. OECD Publishing. https://www.oecd.org/pisa/data/pisa2018technicalreport/PISA2018%20TecReport-Ch-04-Sample-Design.pdf
OECD. (2019a). PISA 2018 assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b25efab8-en
OECD. (2019b). PISA 2018 results (Volume I): What students know and can do. OECD. https://doi.org/10.1787/5f07c754-en
OECD. (2019c). PISA 2018 results (Volume II): Where all students can succeed. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b5fd1b8f-en
OECD. (2019d). PISA 2018 results (Volume III): What school life means for students’ lives. OECD. https://doi.org/10.1787/acd78851-en
Peugh, J. L. (2010). A practical guide to multilevel modeling. Journal of School Psychology, 48(1), 85–112. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2009.09.002
Qian, Q., Zang, X., & Bai, B. (2025). Exploring the roles of student-perceived reading classroom motivational climates on reading motivation among chinese high-achieving and low-achieving students. Reading & Writing Quarterly, 41(6), 479–496. https://doi.org/10.1080/10573569.2025.2472348
Reis, S. M., & Fogarty, E. A. (2022). Responding to the advanced intellectual needs of talented readers with interdisciplinary learning opportunities. Gifted Child Today, 45(2), 85–96. https://doi.org/10.1177/10762175211070056
Rubin, D. B. (2018). Multiple imputation. In S. Van Buuren (Ed.), Flexible imputation of missing data, second edition (2nd ed., pp. 29–62). Chapman and Hall/CRC. https://doi.org/10.1201/9780429492259
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation from a self-determination theory perspective: Definitions, theory, practices, and future directions. Contemporary Educational Psychology, 61, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2020.101860
Saglam, M. H., & Goktenturk, T. (2024). Mathematically high and low performances tell us different stories: Uncovering motivation-related factors via the ecological model. Learning and Individual Differences, 114, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2024.102513
Sağlam, M. H., Göktentürk, T., & Lo, C. O. (2023). The factors explaining reading success of academically gifted readers through the ecological model. Gifted Education International, 1–25. https://doi.org/10.1177/02614294231170265
Schiefele, U., Schaffner, E., Möller, J., & Wigfield, A. (2012). Dimensions of reading motivation and their relation to reading behavior and competence. Reading Research Quarterly, 47(4), 427–463. https://doi.org/10.1002/RRQ.030
Schweder, S., Grahl, L., & Raufelder, D. (2026). Examining self-directed and teacher-directed learning’s impact on achievement goals and learning strategies. The Journal of Experimental Education, 94(2), 321–346. https://doi.org/10.1080/00220973.2025.2459382
Schweder, S., & Raufelder, D. (2022). Examining positive emotions, autonomy support and learning strategies: Self-directed versus teacher-directed learning environments. Learning Environments Research, 25(2), 507–522. https://doi.org/10.1007/s10984-021-09378-7
Shao, G. (2023). A model of teacher enthusiasm, teacher self-efficacy, grit, and teacher well-being among English as a foreign language teachers. Frontiers in Psychology, 14, 1–16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1169824
Suárez-Fernández, S., & Boto-García, D. (2022). Unraveling the effect of extrinsic reading on reading with intrinsic motivation. In S. Cameron (Ed.), The Economics of Books and Reading (pp. 63–89). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-18199-3_4
Svrcek, N. S., & Abugasea Heidt, M. (2022). Beyond levels and labels: Applying self‐determination theory to support readers. Literacy, 56(4), 311–326. https://doi.org/10.1111/lit.12286
Toste, J. R., Didion, L., Peng, P., Filderman, M. J., & McClelland, A. M. (2020). A meta-analytic review of the relations between motivation and reading achievement for K–12 students. Review of Educational Research, 90(3), 420–456. https://doi.org/10.3102/0034654320919352
Urfali Dadandi, P., & Dadandi, İ. (2022). The relationships among teachers’ behaviours that encourage students’ reading engagement, reading enjoyment, reading self-efficacy and reading success. Participatory Educational Research, 9(3), 98–110. https://doi.org/10.17275/per.22.56.9.3
van Buuren, S., & Groothuis-Oudshoorn, K. (2011). mice: Multivariate imputation by chained equations in R. Journal of Statistical Software, 45(3), 1–67. https://doi.org/10.18637/jss.v045.i03
Van Der Sande, L., Van Steensel, R., Fikrat-Wevers, S., & Arends, L. (2023). Effectiveness of interventions that foster reading motivation: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 35(1), 1–38. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09719-3
Van Der Stede, W. A. (2014). A manipulationist view of causality in cross-sectional survey research. Accounting, Organizations and Society, 39(7), 567–574. https://doi.org/10.1016/j.aos.2013.12.001
Vrieze, S. I. (2012). Model selection and psychological theory: A discussion of the differences between the Akaike Information Criterion (AIC) and the Bayesian Information Criterion (BIC). Psychological Methods, 17(2), 228–243. https://doi.org/https://doi.org/10.1037/a0027127
Wang, C., & Daniels, M. J. (2011). A note on MAR, identifying restrictions, model comparison, and sensitivity analysis in pattern mixture models with and without covariates for incomplete data. Biometrics, 67(3), 810–818. https://doi.org/10.1111/j.1541-0420.2011.01565.x
Wang, S., Christensen, C., Cui, W., Tong, R., Yarnall, L., Shear, L., & Feng, M. (2023). When adaptive learning is effective learning: Comparison of an adaptive learning system to teacher-led instruction. Interactive Learning Environments, 31(2), 793–803. https://doi.org/10.1080/10494820.2020.1808794
White, I. R., Royston, P., & Wood, A. M. (2011). Multiple imputation using chained equations: Issues and guidance for practice. Statistics in Medicine, 30(4), 377–399. https://doi.org/10.1002/sim.4067
Wong, S. L., & Wong, S. L. (2021). Effects of motivational adaptive instruction on student motivation towards mathematics in a technology-enhanced learning classroom. Contemporary Educational Technology, 13(4), 1–16. https://doi.org/10.30935/cedtech/11199
Yeh, Y., Ting, Y.-S., & Chiang, J.-L. (2023). Influences of growth mindset, fixed mindset, grit, and self-determination on self-efficacy in game-based creativity learning. Educational Technology & Society, 26(1), 62–78.
Yoon, S., Kim, J., & Hong, S. (2026). Students’ reading enjoyment as a multilevel mediator of the relationship between parental reading enjoyment, teachers’ stimulation of reading, ICT factors, and reading literacy. International Journal of Educational Research Open, 10, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.ijedro.2025.100554
Zhang, C., & Zhu, J. (2025). Teacher enthusiasm and students’ reading achievement: Teachers’ stimulation of reading engagement and students’ reading enjoyment as mediators. Language Teaching Research, 13621688251368640. https://doi.org/10.1177/13621688251368640
Zhang, S., Xu, J., Chen, H., Jiang, L., & Yi, X. (2024). Influence of teacher autonomy support in feedback on high school students’ feedback literacy: The multiple mediating effects of basic psychological needs and intrinsic motivation. Frontiers in Psychology, 15, 1–9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1411082
Ziernwald, L., Schiepe-Tiska, A., & Reiss, K. M. (2022). Identification and characterization of high-achieving student subgroups using two methodological approaches: The role of different achievement indicators and motivational-affective characteristics. Learning and Individual Differences, 100, 1–17. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2022.102212

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Eğitim Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Simge Güzey ^*
0009-0009-0382-7648
Türkiye

Talha Göktentürk
0000-0002-8619-0698
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

1 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.26466/opusjsr.1942642

IZ

https://izlik.org/JA73GZ96TE

APA

Güzey, S., & Göktentürk, T. (2026). Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018. OPUS Journal of Society Research, 23(2026), 1-25. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1942642

AMA

1.Güzey S, Göktentürk T. Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018. OPUS TAD. 2026;23(2026):1-25. doi:10.26466/opusjsr.1942642

Chicago

Güzey, Simge, ve Talha Göktentürk. 2026. “Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018”. OPUS Journal of Society Research 23 (2026): 1-25. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1942642.

EndNote

Güzey S, Göktentürk T (01 Ağustos 2026) Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018. OPUS Journal of Society Research 23 2026 1–25.

IEEE

[1]S. Güzey ve T. Göktentürk, “Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018”, OPUS TAD, c. 23, sy 2026, ss. 1–25, Ağu. 2026, doi: 10.26466/opusjsr.1942642.

ISNAD

Güzey, Simge - Göktentürk, Talha. “Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018”. OPUS Journal of Society Research 23/2026 (01 Ağustos 2026): 1-25. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1942642.

JAMA

1.Güzey S, Göktentürk T. Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018. OPUS TAD. 2026;23:1–25.

MLA

Güzey, Simge, ve Talha Göktentürk. “Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018”. OPUS Journal of Society Research, c. 23, sy 2026, Ağustos 2026, ss. 1-25, doi:10.26466/opusjsr.1942642.

Vancouver

1.Simge Güzey, Talha Göktentürk. Hierarchical linear modeling of reading motivation and literacy performance among high-achieving readers in PISA 2018. OPUS TAD. 01 Ağustos 2026;23(2026):1-25. doi:10.26466/opusjsr.1942642

Amaç ve Kapsam

OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi (JSR)'nin temel misyonu, yüksek kaliteli ve etki değeri yüksek araştırmalar yayımlayarak küresel bilim camiasına katkıda bulunmaktır. Hakemli ve açık erişimli bir dergi olarak OPUS JSR; kuram, uygulama ve sosyal analiz arasındaki boşluğu dolduran multidisipliner bir platform sunar. Bütüncül bir bakış açısını benimseyen dergimiz, araştırmacıları geleneksel disipliner sınırların ötesine geçmeye teşvik ederek, toplumsal fenomenlerin daha derinlemesine anlaşılması amacıyla farklı yöntem ve kavramlar arasında anlamlı bağlar kurmayı hedefler.

Birinci elden araştırmalar için temel ön koşul, özgün ampirik verilerin sunulmasıdır. OPUS JSR, yalnızca daha önce yayımlanmamış veya başka bir yerde değerlendirme aşamasında olmayan özgün verileri içeren çalışmaları değerlendirmeye alır. Belirgin bir veri bileşeni içermeyen makaleler editoryal kapsamımız dışındadır; tüm başvuruların hakem değerlendirme sürecine alınabilmesi için doğrulanabilir kanıtların titiz bir analizini sunması şarttır. Bu yaklaşım, derginin spekülatif söylemler yerine kanıta dayalı akademik incelemeler için bir zemin oluşturmasını sağlar.

OPUS JSR; sosyal bilimler alanında çalışan profesyoneller, araştırmacılar ve her seviyedeki öğrencileri kapsayan geniş bir akademik kitleye hitap eder. Bilginin kesintisiz yayılmasını desteklemek amacıyla, herhangi bir başvuru süresi sınırlaması olmaksızın "sürekli yayın" (rolling basis) modeliyle makale kabul edilmektedir. Yayın süreçlerimizde Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından belirlenen Uluslararası Etik Yayıncılık İlkelerine sıkı sıkıya bağlı kalarak, yayımlanan her çalışmanın en yüksek dürüstlük ve şeffaflık standartlarını karşılaması garanti altına alınır.

OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, bütüncül bir bakış açısı ile farklı teori, uygulama ve araştırma alanlarını interdisipliner bir anlayışla bir araya getirmeyi amaçlayan toplum odaklı hakemli bir dergidir. İnterdisipliner yaklaşımı ile sosyal bilim araştırmacılarına farklı bakış açılarını sunmaları ve diğer disiplinlerin kavram ve metotları ile bütüncül bir ilişki kurmaları için ihtiyaç duyulan zemini sunmaktadır. Bu bakış açısı uzun vadede sosyal bilim araştırmalarını yürütmek ve yaymak için yeni yaklaşımlar geliştirme ihtiyacı ve imkânını da bünyesinde barındırmaktadır. İdeal Kent Yayınlarının resmi bir yayını olan OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, yeni vizyonu ile interdisipliner araştırmaları destekleyerek farklı disiplinlerden araştırmacıların, kuramsal ve metodolojik farklılıkları arasında köprüler kurulmasını ve birbirlerini desteklemelerini amaçlamaktadır.

Yazım Kuralları

• Dergimize gönderilen yazılar için bir sayfa sınırlaması yoktur. Ancak, yazıların 4000-7000 arası kelime sayısında olması tercih edilmektedir. Gerekli kısaltma ve uzatmalar yazarla iletişim içinde yapılabilir.

• Dergimizde yayınlanması için gönderilen araştırma makalelerinde verilerin güncelliğine önem verilmektedir. Araştırma verilerinin toplanması üzerinden 5 yıl veya daha fazla süre geçmiş ise araştırmaların güncelliğini kaybettiği yönünde görüş bildirilmektedir.
• Makaleler İngilizce olmalı ve her biri en az 150 en fazla 200 kelimeyi aşmayacak şekilde Türkçe ve İngilizce yazılmış Öz ve Abstract’ı, OPUS makale şablonuna uygun biçimde içermelidir. Makalenin başlığı kısa olmalı ve 15 sözcüğü geçmemelidir. Ayrıca 3 – 5 arasında Anahtar Sözcükler ve Keywords verilmelidir.
• Araştırma makalelerinde problem giriş bölümü içinde açıkça belirtilmelidir. Giriş bölümünü sırasıyla yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri izlemelidir. Deneme-derleme türü makalelerdeki bölüm başlıkları ise içeriğe uygun olarak belirlenmelidir.
• Makalelerin OPUS makale şablonuna uygun olarak hazırlanmış olması ve ilk sayfa hariç makalenin herhangi bir alanına yazar isim ve adresleri yazılmaksızın sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Makale şablonuna ulaşmak için tıklayınız.

• Yapılan çalışma bir kurum/kuruluş tarafından desteklenmiş ya da doktora/yüksek lisans tezinden hazırlanmış ise, bu durum makale ilk sayfanın altında dipnot olarak verilmelidir. Ayrıca teşekkür edilmesi gereken kişi, kurum veya kuruluşlar varsa, ilgili bilgiler makale dosyasında açık şekilde yer almalıdır.

• Birden fazla yazarlı çalışmalarda, makale gönderim aşamasında yazarlar tarafından katkı oranı beyanı ile çıkar çatışması beyanlarının mutlaka iletilmesi gerekmektedir.
• Makale üretim sürecinde yapay zekâ tabanlı araçlardan (örneğin ChatGPT, Grammarly vb.) yararlanılmışsa, bu durumdan hangi aşamalarda faydalanıldığı açıkça belirtilmelidir. Bu bilgi, makale gönderim aşamasında mutlaka belirtilmelidir. Yapay Zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk yazarlara aittir.

NOT: Makale gönderim aşamasında Makale Bilgi Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir. Forma ulaşmak için tıklayınız.

Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.

Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,
• İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
• Hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

NOT: Makaleler APA 7 yayın biçimine uygun olarak hazırlanmalıdır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

OPUS’da uygulanan makale kabul süreçleri ve yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşların (yazarlar, okurlar ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Dergimiz, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkelerini benimsemektedir.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
h) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
i) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
j) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
k) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
l) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,

Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmanın tüm aşamalarında bilimsel dürüstlük, şeffaflık ve akademik kalite esas alınmalı; veri uydurma, çarpıtma ve intihal gibi etik ihlallerinden kaçınılmalıdır. Araştırma süreçleri gerektiğinde denetlenebilir şekilde kayıt altına alınmalıdır.
• Katılımcılar araştırmanın amacı, yöntemi, olası riskleri ve katkıları hakkında açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmeli; bilgilendirme süreci özgür iradeye dayalı olarak yürütülmelidir.
• Katılımcılara ait kişisel verilerin gizliliği korunmalı; anonimlik, mahremiyet ve veri güvenliği ilkelerine uygun hareket edilmelidir. Veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmalı ve güvenli şekilde saklanmalıdır.
• Araştırmalara katılım gönüllülük esasına dayanmalı; katılımcılar herhangi bir gerekçe göstermeden istedikleri zaman araştırmadan ayrılabilmelidir.
• Katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik zarar görmemesi için gerekli önlemler alınmalı; hassas gruplarla yapılan çalışmalarda etik kurallara ve yasal düzenlemelere özel dikkat gösterilmelidir.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı; çıkar çatışmaları, finansal destekler ve sponsorluklar açıkça beyan edilmelidir.
• Gerekli durumlarda etik kurul onayı ve kurum izinleri araştırma başlamadan önce alınmalı; araştırma süreci ulusal ve uluslararası etik standartlara uygun yürütülmelidir.

PAYDAŞLARIN SORUMLULUKLARI

Yazarların Etik Sorumlulukları
• Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması, yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri editörler kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklere yönelik izin prosedürlerini gerçekleştirdiğini gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi ‘ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Genel görev ve sorumluluklar
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlama,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu ile ilişkiler
• Editörler; tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir.
• Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel alanlarına katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir.
• Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler
• Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler ile ilişkiler
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun sürekli ve dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

YAYIN ETİĞİ İLKELERİ

ETİK KURUL İZNİ
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.

İntihali Ortaya Çıkarma
Dergimiz gönderilen tüm makaleleri intihali engellemek için taramaktadır. İncelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını Turnitin, İthenticate vb. yazılımlar kullanılarak kontrol edilir. Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.

Yapay Zeka Kullanımı
Dergimize gönderilen çalışmalarda, literatür taraması veya dil kontrolü gibi makalenin özgünlüğünü etkilemeyecek süreçlerde yapay zeka kullanımı kabul edilebilir. Ancak, yapay zeka kullanımı etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmelidir ve uydurma veri, manipülasyon gibi etik dışı amaçlar için kesinlikle kullanılmamalıdır. Yapay zeka kullanımı içeren çalışmalar için, makale gönderim aşamasında dergimize bu durumla ilgili bilgi verilmesi zorunludur. Yapay zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk, yazarların kendisine aittir.

Gizlilik Beyanı
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler korunmaktadır. Yazar, Hakem ve diğer gerçek kişilere ait veriler üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmaz.

Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ilkelerini dikkate alınır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.

Dergimize Yapılacak Şikayet ve İtirazlar
Dergimiz veya dergi kurullarımızda yer alan kurul üyelerinin sorumluluğunda olan içerik, prosedürler veya politikalarla ilgili şikayet ve itirazlarınızı editorialoffice@opusjournal.net adresine e-posta ile iletebilirsiniz. Dergimize iletilen şikayetler ve itirazlar dikkatle inceler COPE ilkeleri kapsamında değerlendirilir.

YAYIN POLİTİKALARI

A-Makale Değerlendirme Süreci
Dergimizde makale değerlendirme süreci; ön inceleme, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayın olmak üzere dört temel aşamadan oluşmaktadır.

1. Ön İnceleme
Gönderilen çalışmalar, öncelikle editör tarafından derginin yayın politikalarına, akademik yazım ilkelerine ve APA 7 Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından değerlendirilir. Bu aşamada, Turnitin, İthenticate vb. yazılımlar kullanılarak intihal taraması yapılır.

2. Hakem Değerlendirme Süreci
Ön inceleme kriterlerini karşılayan çalışmalar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır. Makale, alanında uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Değerlendirme süreci boyunca hem yazar hem de hakem kimlikleri gizli tutulur; süreç, etik ilkelere ve gizlilik esaslarına uygun şekilde yürütülür.
Her iki hakemin olumlu raporu doğrultusunda çalışma yayıma kabul edilir. Hakemlerden birinin olumsuz görüş bildirmesi hâlinde, makale üçüncü bir hakeme yönlendirilerek nihai karar verilir.

3. Revizyon Süreci
Hakemler tarafından revizyon istenmesi durumunda yazarlar, önerilen düzeltmeleri çalışmada farklı renkte (örneğin kırmızı) işaretleyerek sunmalıdır. Yapılan değişiklikler öncelikle editör tarafından, ardından ilgili hakemler tarafından tekrar incelenir.
Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, derginin dil editörleri tarafından da gözden geçirilir.
Dil ve yazım açısından gerekli görülen durumlarda yazarlardan ek düzeltme istenir. Yapılan dilsel revizyonlar, tekrar kontrol edilerek onaylanır.

4. Yayın Süreci
Tüm bilimsel, teknik ve dilsel süreçleri tamamlanan makaleler, dizgi ve mizanpaj işlemleri sonrasında yayına hazır hâle getirilir. Onaylanan çalışmalar, takip eden ilk sayıda yayımlanır.

B-Açık Erişim ve Telif Hakkı
Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir. Dergimizde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı altında açık erişim olarak yayımlanmaktadır.

Lisans Kapsamı
Paylaş: eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
Atıf: uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
GayriTicari: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
Türetilemez: Eğer materyali karıştırdınızsa,aktardınızsa, ya da materyalin üzerine çalıştınızsa güncellenmiş materyali dağıtamazsınız.
Ek sınırlamalar yoktur: Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.

C-Arşiv Politikası
Dergimizde yayınlanan çalışmalar LOCKSS’ta dijital olarak arşivlenir. Dergimiz, ayrıca yazarların çalışmalarının versiyonlarını kendi web sayfalarında, kurumsal web sayfalarında ve diğer depolarda kendi kendilerine arşivlemelerine izin verir. Dergi açık erişimli bir dergi olduğu için herhangi bir ambargo süresi bulunmamaktadır. Dergimizde yayınlanan makalelere Arşiv sayfamızdan ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir.

D-Özel Sayı Yayın Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editör

NB

Nevfel BOZ

İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları

Alan Editörleri

Emrah AKBAŞ

Sosyal Hizmetler, Sosyoloji, Göç Sosyolojisi

ZE

Zehra ERŞAHIN

Klinik Psikoloji

Mehmet Ali AKYURT

Sosyoloji, Bilgi ve Bilim Sosyolojisi, Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler, Değişme, Azgelişmişlik ve Modernleşme Sosyolojisi, Edebiyat Sosyolojisi, Kent Sosyolojisi ve Toplum Çalışmaları, Sosyal Değişim, Sosyal Demografi, Sosyal Teori, Sosyolojide Niteliksel Yöntemler, Tarih Sosyolojisi

Bilge ŞENYÜZ

Bilgi Sistemleri Kullanıcı Deneyimi Tasarımı ve Geliştirme, Gazetecilik Çalışmaları, İnternet, İnternet Yayıncılığı, Sosyolojik Metodoloji ve Araştırma Yöntemleri

Emrah BILGIÇ

Veri Analizi, İş Analitiği, İş Bilgi Sistemleri, İş Bilgi Yönetimi , İşletme , Dijital Pazarlama, Tedarik Zinciri Yönetimi

SG

Shu-sha Angie GUAN

Psikolojik Antropoloji, Sosyal Gelişim, Çocuk ve Ergen Gelişimi

MÖ

Mehmet Maksud ÖNAL

Finans

Emin TOKSÖZ

Görsel İletişim Tasarımı, Canlandırma-Animasyon, Görsel Tasarım, Göstergebilim, Grafik Tasarımı, Gülmece / Karikatür, İllüstrasyon, Video Tasarımı, Web Tasarımı, Sanat ve Edebiyat, Güzel Sanatlar

ZÇ

Zafer ÇELIK

Eğitim Sosyolojisi, Göç Sosyolojisi, Göç, Etnisite ve Çok Kültürlülük Sosyolojisi, Kent Sosyolojisi ve Toplum Çalışmaları